13.11.17 10:40 Alter: 11 days

خیره کنند گیپازولینی :مرتدِ مقدس - ترجمه از علی شبان

Kategorie: Nachricht

 

 

سباستین لا پاک"۱" ترجمه از : علی شبان

             ( لوموند دیپلوماتیک )

 

  یاد داشت مترجم :

" جامعه ای که شاعرانش را می کشد، جامعه ای بیمار است "

 آلبرتو موراویا

در صبحگاهِ مه آلودِ ۲ نوامبر۱۹۷۵،روی شن های سیاه ساحل اوستی، در نزدیکی شهر رم، ماریاترزالولوبریجیدا*، جسد تکه پاره شده ی پازولینی را جلوی خانه اش پیدا میکند بی آنکه بداند این تن آش و لاش شده از آن کیست و قضیه از چیست . او به پلیس می گوید : " نمیشد گفت که جسد یک انسان است بلکه به تلی از کهنه پاره ها شباهت داشت . آنچه را که من دیده بودم، گمان میبردم که پسر بچه ی لات و شیطانی زباله دان های کنار کوچه را جلوی در خانه ام پخش کرده است " . خون زیادی که از تن پازولینی روی کارت شناسائی اشریخته بود، دست یابی به هویتش را نا ممکن میکرد . سر انجام پس از ساعت ها جستجو و تلاش توانستند جسد این سینماگر، شاعر، روزنامه نگار، و نویسنده ی پر ماجرای ایتالیایی را بشناسند . عکاسی که خود را به جنازه او نزدیک میکند، هر تکه از پاره های تنش را از هر طرف می غلطاند تا بتواند شکلی از جسد یک انسان را، نخست به تصور آورد و آنگاه عکس برداری کند .

مرگ پازولینی را به پینوپلوسی**، جوان  ۱۷ ساله ی اوباشی که خود فروشی میکرد نسبت دادند و او را به نه سال و نیم، که حداکثر حبس برای یک مجرم نا بالغ بود، محکوم کردند . ولی آنچه را  که بعدا مشخص شد، مرگ اسرار آمیز پازولینی  نمی توانسته توسط این جوان عملی شود و وی بازیِ دست فاشیست ها و رهبران سیاسی ی دموکراسی مسیحی ی ایتالیا، که دل خونی از پازولینی داشتند، شده بود . قبل از مرگش، پینوپلوسی در یک برنامه تلویزیونی  از حضور دو فرد دیگر در آن شب دهشتناک حرف به میان می آورد،    ولی وی هیچگاه حاضر نشد که صحنه کشتار را بازسازی کند و همه ی اسرار جاودان مانده ی مرگ شاعر را با خود در دل خاک مدفون می کند .

 سرانجام، چهل سال پس از مرگ پازولینی، سیمون زکشی***، روزنامه نگار پژوهشگر و مستقل ایتالیایی بر مبنای تحقیقی موشکافانه وبا  بررسی و جمع آوری ده ها عکس، سند و شواهد، در کتابی بنام " بررسی کشتار یک شاعر "، پرده از ناروا گوئی های چند دهه گذشته بر میدارد . علیرغم آنچه را که دادگاه به پازولینی نسبت میداد، وی برای همخوابگی با قاتلش به ساحل اوستی نرفته ، بلکه در دام طرح ریزی شده ای که برایش  گسترده بودند، گرفتار شده  بود . قراری را که با پازولینی در ساحل اوستی میگذارند به این منظور بود که بوبین (قرقره ) های دزدیده شده  فیلمش بنام سالو ( صد و بیست روز لواط ) را به او بر گردانند . چند روز قبل از مرگش به پاریس می آید تا برای آخرین بار در یک برنامه ی تلویزیونی، از این فیلم حرف بزند . مجری برنامه از او می پرسد : " شما فکر می کنید، یکبار دیگر با فیلم جدید تان رسوایی  سرسام آوری خواهید آفرید ؟ "  پازولینی در جواب می گوید : " بر پا کردن یک  رسوایی، حق هر کسی ست، تکان خوردن از  این  رسوایی، لذت بخش است و اجتناب از آن، یک نگرش اخلاق  گرا ست  . "  

جنایت هولناک ؟ توطئه ؟ آدم کشی سیاسی یا مافیائی ؟ مرگ پیر پائولو پازولینی هنوز هم  پس از گذشت  بیش از چهل سال، سوال برانگیز ست . روزنامه فیگارو چاپ پاریس  در شماره   ۳ نوامبر۱۹۷۵، یک روز بعد  از مرگ پازولینی نوشت : " سینما گر و شاعر کفر گوئی که کلیسا از او پشتیبانی میکرد، مردی از تبار انسان های زخم دیده که قبل از هر چیز خود را شاعر می پنداشت و به شهرت و آوازه و پول، بی اعتنا بود."

مقاله ای را که در پی می آوریم، به مناسبت چهلمین سال مرگ پازولینی منتشر شده، ونویسنده به خوبی توانسته است تضادها و پاره ای از نقد و نظر ها ی حیرت انگیز این شاعر و کارگردان سینما را، به ما به نمایاند .

----------------------------------------------------------------- 

 

آشوبگرِ بزرگ نظم حاکم، با موضع گیری ها، نوشته ها، و فیلم ها یش،

                    قهرمانِ افسانه ای ونظاره گرِ فشارهای ویرانگرِ سال های ۱۹۶۰، پیر پائولو

          پازولینی" ۲"، هرگز مبارزاتِ سیاسی اش را از کارِ شاعری اش جدا نکرد و

        شاید به این خاطر است که همواره پیک آور دلواپسی های زیبائی باقی ماند .

 

"ما یک نظاره گر را از دست داده ایم، نظاره گری متفاوت از دیگران . ولی چرا و چگونه متفاوت ؟ زیرا او  به شکلی  سعی میکرد-چطور بگویم- واکنش های فعال و سودمند را در جامعه ی سست و بی حرکت ایتالیا برانگیزد و وجه تمایز وی در این بود که حساب و کتاب کردن ها، ساخت و پاخت ها ودور اندیشی،  در به ثمر رساندن این واکنش ها،  غایب بودند"

چهل سال  از درگذشت پیر پائولو پازولینی، که وی را با جمجمه خورد شده در سال   ۱۹۷۵ در ساحل اوستی"۳"ایتالیا پیدا کردند، می گذرد . گفتمان داخل گیو مه ی بالا  را دوستِ نویسنده ی وی، آلبرتو موراویا" ۴" در مراسم خاک سپاری او بیان کرده است . پازولینی انسانی متفاوت از دیگران بود . ولی  این دیگر گون بودن وی، لزوما آن چیزی نیست که ما از او در سر داریم  . آنچه مسلم است او یک کمونیست بود و به پسر ها علاقه نشان میداد و این امر در ایتالیای بعد از جنگ قابل هضم نبود . –شیفتگی های مکرر–که او در رمان ها یشنقل کرده  و با شهامت در فیلم هایش به روی صحنه آورده است ، برای او به بهایِ رفتن به دادگاه ها و تحمل نگرانی های مداوم تمام شد . با وجود این، پنهان ترین ویژگی های روح و روان  اواز همین ماجرا ها  نشات میگرفت ووی را از گروه ها ی دیگر و  نظم خفت بار،متمایز می کرد .چونان آرتور رامبو"۵ "که در سن ۱۶ سالگی هوشیاری تاسف بار را کشف نمود، پازولینی هم  گاهی "آنچه رامی دید  که دیگران خیال می کردند دیده اند" و همه این نگرش ها  را جدی می گرفت و حاضر بود تاوان تراژیک آنها  را به پردازد . او نه تنهادوست داشتاکتور های فیلم هایش را از میان کارگران پائین دسترم  پیدا کند،بلکه یک مربی و دارنده هنری پر ارزش، نادر و دشوار بود و  چون نظاره گری هوشیار نمی توانست فریفته ی  نگاه  انسان ها باشد .کلاه برداری، دروغ و فریب کاری را فورا می دید و می شناخت . " هرگز فریب ظواهر و سیما را نخورده ام،زیرا سائقهِ جنسی ام  و کم روئی وادار م میکرد  آنهائی را که مثل من بودند، بخوبیبشناسم ." . او  در ۱۹۴۵،زمانی که در فریول" ۶" بخشی از دوران جوانی خود را  با دیدن کارگران،  ثروتمندان، تحقیر شد گان  گذرانده بود، کارل مارکس را خواند . "هنوز در سی- سیل عملا زمین داران و فئودال ها وجوددداشتند، من بی آنکه مارکس را خوانده باشم، خودم را در صف کارگران روز مزد و در کنار رو سری قرمز ها می دیدم ." پازولینی هرگز از توانش برای سودا گری بهرهنبرد . نزد وی، تنها چیزی که اهمیت پیدا میکرد  جهش  و مقاومت  در مقابل حوادث بود . بی نیازی و بخشند گی پازولینی کثرت آثار او را توجیه می کند .اهمیت مجموعه ی  کارهای پازولینی  هنوز بخوبی شناخته نشده و به سختی می توان گفت که تماما کشف شده باشد . در میان آثار بیشماری که از او بجا مانده، میتوان از رمان های با ارزشی چون"یک زندگی خشن،"نفت"و فیلم های شاهکار ی چون ماما روما"۱۹۶۲"، انجیل به روایت ماتیو ی مقدس "  ۱۹۶۲پیس های تاتر، صدها شعرو ترجمه ی مقالات روزنامه هانام برد.فراموشی ، توان سرد کردن این گدازه های آتشفشان را ندارد.

 پازولینی احتیاج به بیوگرافی ندارد . زندگیش در آثارش بیان شده است . او خود را چنین توضیح می دهد : "مرتدِمقدس" " پسری که هرگز پدر نمیشود"" شاعر مارکسیست مرفه " ونیز گفته های شگفت انگیز تری چون :" من یک نیرویی از گذشته ام " ،"عشق من جز در سنت،مکانی  ندارد "، " من از ویرانه ها و کلیسا ها، از بناهای درون کلیسای دهکده، از رشته کوه های آپنس و یا آلپ آمده ام، آنجائی که برادرانم  زندگی کرده اند " . این گفته هااز کتاب شعری به نام  "شعر به گونه گل سرخ" کهدر سال   ۱۹۶۴منتشر کرد ، آمده ست.

 در سال  ۱۹۶۰ پازولینی در مرثیه ای بنام مرد چهل ساله،خاطرات کودکی و راه و رسم شاعری خود را می نویسد و درست، کاری را می کند که شارل پگی"۷"در ویکتور ماری، کنت هوگو با برافراشتن پرچم " حزب بزرگ نا معاصر ان" کرده  بود . پگی- پازولینی ؟ نزدیکی این دو اتفاقی نیست . 

دو شاعر، پگی و پازولینی،  در اوضاع و احوال مبارزه برای آزادی- چون ژور ژ برنانوس"۸ویکتور سرژ"۹ژورژ اورول"۱۰"، سیمون ویل" ۱۱" ویاآلبر کامو"۱۲"- ،نخست آتش را بسوی خودی ها گرفتند و سستی و کور دلی شان را برملا کردند . " شورش علیه بستگان شان تا پای قطع هر گونه رابطه  با آنها "، آنچه را که پازولینی،  پسر یک صاحب منصب که پدرش در مقابل فاشیسم سر خم نمود و برادرش در مبارزه با فاشیسم کشته شد، انجام داد. در این هنگام بود که پگیخود  شاهد جریان دریفوس"۱۳" و راز و رمز های سیاسی شدن آن، و نیز گواه  آنتی فاشیسم بعد از اعدام موسولینی بود.پازولینی در کتاب نوشتههای کور سیر"۱۴"می گوید : " امروزه بخش اعظم آنتی فاشیست ها و یا دست کم آنهائی  که خود را ضد فاشیسم میدانند  یا زود باور و ابله اند و یا فرصت طلب و بد طینت . آنها علیه پدیده ای  مبارزه و یا تظاهر به آن می کنند که مرده و به خاک سپرده شده است و استخوان های آن کسی را نمی ترساند و این نوعی آنتی فاشیسم راحت طلب و آسایش جو ست . من عمیقا معتقدم که یک فاشیسم واقعی آن پدیده ای است که جامعه شنا سان، مهربانانه به آن جامعه مصرفی می گویند . "

در سالهای ۱۹۷۳-۱۹۷۵، زمان کمی قبل از کشتن شدن وحشیانه اش، پازولینی  در مقالات خود سعی داشت بین آزادی بیان و پایان زندگی هولناکش ارتباطی بر قرار کند .  در یکی از با ارزش ترین رساله های  معاصر در سال های اخیر بنام –چیزی نوشته شده – که نویسنده ایتالیایی امانوئل ترروی"  ۱۵" به پازولینی  اختصاص داده است، به شرحِ رمان  معروف وی به نام "نفت" می پردازد که  این سینما گر سه سال از عمرش را صرف نگارش آن کرد  و شاید  به خاطر همین اثر، بهای سنگین از دست دادن زندگیش را پرداخت . پازولینی،در مقاله ای در سال  ۱۹۷۴ در روزنامه کوریه دلا سارا"  ۱۶" تحت عنوان " این کودتا چیست ؟ " ،می نویسد : "  من نام مسئولین  کشتار میلان  در ۱۲ دسامبر  ۱۹۶۹ را می دانم ، من دست اندر کاران کشتار هایبرسسیا،بولون را  در اولین ماه های ۱۹۷۴ میشناسم ." او از این هم  فرا تر می رود و جسورانه از ۱۹۷۲ در هیئت تحریریه  " کتاب کامل " به  برملا کردن ماهیت و طبیعت اهریمنی  قدرت حاکمه  می پردازد .

پازولینی، این معترض بزرگ، در حالیکه خود را کمونیست میخواند،   با شور و شدت فراوان از حزب کمونیست ایتالیا  انتقاد میکرد. در این راستا، او دست از سر هیچکس بر نمی داشت، از طبقه ی حاکم گرفته تا سازمان سیا، افسران یونان و ما فیا، همه و همه را  از لبه ی تیز تیغخود میگذراند  . در نوشته های تکان دهنده ای که از او بجا مانده است   به قدرت های صنعتی و گروه های  فشار نفتی  به شکلی حمله می کند که روایت و متن مستند را به همراه  سکس، مرگ، سیاست، افسانه ، واقعیت و خرد ، بهم می آمیزد . درماه مارس  ۱۹۷۲ ،  پنجاه سالگی خودرا جشن می گیرد ؛ در آن ایامتنفر ش از بورژوازی ایتالیا به اوج خود رسیده بود .آن روز بود که گفت  : "بورژوازی یک شیطان است" . ظهور ناگهانی  کلمات  دیو و شیطان  در آخرین  سال های زندگی  پازولینی  شگفت آور ست.او بی خدا و بی مذهب  بود و هیچگاه  کلمه ای  پیدا نکرده بود که بتواند تقدس الاهی را بیان کند، لیکن به یکباره می بینیم که از شیطان، برای تعبیر تاریخ معاصر نام می برد .

آنچه را که هنوز میتوان در ده سال آخرعمرش با شگفتی به آن نگاه کرد، دل مشغولی هایش  به معصومیتِ گم شده ی کود کیش و حضور سحر انگیز مادرش- سوزانا کلوسی -  است که درکتاب انجیل به روایت ماتیوی مقدسبه او نقش ماری، مادر مسیح را می دهد :

" تو جایگزین ناپذیری / چرا که، زندگی ای را که به من بخشیدی، محکوم به تنهاییست / و من میخواهم تنها باشم ./ من میل بیکران به عشق دارم، عشق به تن های بی روانِبیشمار/ زیرا جان و روان، در توست، / خود توست، تو بی پیرایه، مادر منی و عشق به تو، اسارت من/ در تمام دوران  کود کیم،  با هیجان، این اسارت را گذرانده ام ، با  هیجانی بی انتها  و در مان ناپذیر و با میثاقی بی پایان./( شعر به گونهگل سرخ).

 در این شعر،پازولینی خود را چون "جنین بزرگسال " تعریف می کند . دیدگاهِ وی و موضع گیری مشکل او  در برابر قانونی شدن  سقط جنین در ایتالیا، تعجب برانگیز و غیر قابل فهم بود . علیرغم اینکه تاکید داشت هیچ خاطره ی بدی از دوران زندگیِجنینی اشندارد، ولی بطور متافیزیکی با رفع ممنوعیتِ سقط جنین مخالفت  می ورزید،هر چند که از نقطه نظر سیاسی با آن موافق بود . آنچه که  میتواند  اندوه بار و درعین حال فاجعه آمیز باشد ،  انزجار باطنی  اواز یک ارتباط جنسی در جامعهی مصرفی ست . بی عدالتی نسبت به  طبقه ای که   محکوم به تبعیت ابدی از موازین و قوانینی  است  که بر او  حاکمند ، موجب شد که در قیام   ۱۹۶۸ پاریس اعلام نمود  که در کنار پلیس علیه دانشجویان قرار می گیرد، زیرا اینها از بورژواها و آنها از پرولتر ها هستند . این موضع گیری،فاصله زیادی با یک آبروریزی  نداشت. 

با این حال ، اشتباه است که در مورد  سقط جنین، انسان علیرغم میل باطنی اش ، به  مثابه یخشکه مذهبی های کمونیست  و یا زاهد نماهای  کاتولیک، در آنخلل به وجود آورُد.  برای روشن شدن مسئله، باید به وابستگی مداوم، علنی و مطمئن وی به تنِ مادرش برگشت ، چون کشش وی به  رو سری قرمز های کارگرفرییولاند،این امر نیز از یک مسئله ی بینشی نشات  میگیرد  . پس از اخراجشاز کار معلمی و حزب کمونیست، به جهت اغوای پسر بچه ای نا بالغ، در سال    ۱۹۴۹، مادرش، با شهامت او را تا رم همراهی کرد . " من و مادرم با یک چمدان و با شادی های فراوان که بعدادروغین از آب درآمد، با ترنی که به آهستگیِ ترن های بار کشی می رفت ، فرار کردیم " . پیر ادریآن" ۱۷"که کتابی درباره ی شخصیت پازولینی در سال  ۲۰۱۵نوشته است، به گورستان کاسارسا جائیکه خانه ابدی پیر پائولو پازولینیست میآید تا به بهانه ی گشت و گذاری درآن، او را تحسین کند . در حالیکه پدر و برادر شاعر و سینما گر در فاصله ای دورتر  از او آرمیده اند، پازولینی با سنگ قبری ساده و بی پیرایه در کنار قبر مادرش به خواب ابدی فرو رفته است . پازولینی برای بیان روشنی از شیفتگیِذاتی و خطرناکی که پسر و مادر را بهم پیوند می داد ، می گوید : " شاید هیچکس والائیِ این اشتیاق را زندگی نکرده است –دلهره ی مرگ را- " و شاید عظمت و ابهام پازولینی در همین  جا ست .

-------------------------------------------------------------

 

 

Sébastien Lapaque -1 رمان نویس و روشنفکر معاصر  فرانسوی،  برنده ی جایزه ی پر ارزش  گنکور سال  ۲۰۰۲. در کارنامه ادبی وی میتوان ده ها اثر در زمینه های رمان، رساله و نقد و نظر یافت . این مقاله در شماره ی ماه نوامبر   ۲۰۱۵ به مناسبت چهلمین سال مرگ پازولینی، در ماهنامه ي لوموند دیپلماتیک منتشر شد ه است .

2-Pier Paolo Pasolini   نویسنده، شاعر، روزنامه نگار، و کارگردان سینما ، در سال   ۱۹۲۲ در ایتالیا چشم به جهان گشود و در شب اول نوامبر  ۱۹۷۵ در ساحل اوستی به قتل رسید. او را از هنرمندان متعهد چپ میشناسند ولی خود او سعی بر این داشت که بدور از نهاد های حزبی و دسته بندی های فرقه ای، باقی بماند . وی سریعا از جنبش ۱۹۶۸ فرانسه فاصله گرفت . فیلم ها و آثار وی چندین جایزه ارزشمند را از آن وی کردند و راه و رسم  او همواره به عنوان سرمشقی در هنر سینما توگرافی ماندنی شد .

3-Plage  Ostie   به فاصله سی کیلو متری شهر رم.

4-Alberto Moravia    نویسنده ی ایتالیایی قرن بیستم و صاحب آثاری چون: زمستان بیمار، اپیدمی، دلباخته ی تیره  بخت ونافرمانی.

5-AlthurRimbaut شاعر فرانسوی قرن نوزدهم که در سن سی و هفت سالگی در گذشت و ایده های ضد بورژوازی و آزادی طلبانه داشت. اشعاری از وی چون : قایق مست، خفته در دره، از آثار ماندنی ادبیات فرانسه بشمار میروند .

6–Frioul - یکی از مراکز صنعتی و کشاورزی ایتالیا.

7-Charles Péguy شاعر و نویسنده ی اوایل قرن بیستم فرانسه . ابتدا به حزب سوسیالیست فرانسه روی آورد ولی پس از چندی آن را ترک کرد زیرا معتقد بود که حزبی مرکب از روشنفکران بورژوا ست . وی به دفاع از دریفوس شدیدا فعال بود . در میان آثار او میتوان از :  پول، ویکتور ماری- کنت هوگو و میهن ما، نام برد

8-George Bernanosنویسنده فرانسوی اواخر قرن نوزدهم که با تکیه بر مذهب، به نبرد بین نیکی و بدی پا فشاری میکرد. .

Victor serge  -  9نویسنده بلژیکی اواخر قرن نوزدهم که در جوانی انارشیست بود و در سال    ۱۹۱۹ به حزب کمونیست شوروی و به مارکسیسم رو آورد و سپس به جریان چپ مخالف استالین پیوست.

-  10George Orwel  در سال  ۱۹۰۳ در هند چشم به جهان گشود و در ژانویه ۱۹۵۰ در لندن درگذشت. این نویسنده و روزنامه نگار انگلیسی توانسته است خود را در میان نویسندگان متعهد قرن بیستم جای دهد. وی  به دفاع از عدالت اجتماعی پرداخت  و علیهِ امپریالیسم انگلیس ،توتالیتاریسم نازی و شوروی، اعتراض کرد  . دو اثر وی بنام : مزرعه حیوانات و۱۹۸۴، شهرت جهانی یافته است  .

11- Simon Weil  فیلسوف، نویسنده، و مبارز سیاسی قرن بیستم فرانسه که در میان آثار وی میتوان از : درباره علم، درس های فلسفه، خفقان و آزادی، نام برد.

12-   Albert Camus روز نامه نگار،  نویسنده، فیلسوف، رمان و نمایشنامه نویس قرن بیستم فرانسه که آثار بسیاری در زمینه های فلسفی و سیاسی از

خود بجا ی گذاشته است . از معروفترین آنها چون : بیگانه، طاعون، و سقوط را میتوان نام برد .

13-  Alfred Dreyfus در سال  ۱۸۵۴ در منطقه آلزاس فرانسه بدنیا آمد و سال   ۱۹۳۵ در پاریس در گذشت . ماجرای دریفوس، جنجالی ترین درگیری سیاسی- اجتماعی فرانسه در پایان  قرن نوزدهم است که انعکاسی جهانی یافت . آلفرددریفوس، افسر یهودی  ارتش  فرانسه ، در پایان سال   ۱۸۹۴ به خاطر افشا ی اسرار نظامی به امپراطوری آلمان،  خیانتکار شناخته شد ولی به دنبال اعتراض های وسیع، در دادگاه تجدید نظر تبرئه گردید .  مطبوعات در دفاع از او نقش مهمی ایفا کرد و اعتراض ایمیل زو لا در شکستن رای اولیه، تاثیر چشم گیری داشت .

-14Ecrits Corsaires

-15Emanuel Trevi نویسنده یایتالیایی، برنده جایزه ی اتحادیه اروپا.

16-Corriere della Sera

17-Pierre Adrianنویسنده ی فرانسوی، برنده جایزه فرانسوا موریاک .

Maria teresa Lollobrigida*

           .Pino Pelosi**

                     Simon Zecchi ***                                                        

 

 




Gozareshgar
info@gozareshgar.com