بیست و هفتمین روز جنگ
امروز پنجشنبه 6 فروردین 1405-26 مارس 2026، در بیست و هفتمین روز جنگ، پس از آنکه وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرد این کشور «فعلا قصد مذاکره» با آمریکا را ندارد، بلافاصله قیمت جهانی نفت روز در آسیا، افزایش یافت.
پرستیوی، شبکه انگلیسیزبان صدا و سیما، دیروز گزارش داده بود که ایران پیشنهاد ۱۵ بندی آمریکا برای پایان جنگ را «زیادهخواهانه و بیارتباط با واقعیت شکست آمریکا در جنگ» دانسته و آن رد کرده است. به گزارش خبرگزاری تسنیم، ایران شرطهای خودش را به پاکستان منتقل کرده است که شامل پرداخت غرامت و توقف دائمی جنگ در تمامی جبههها از جمله لبنان است. محمدباقر قالیباف، رییس مجلس ایران، نیز گفته است بر اساس اطلاعات موجود، «دشمنان» با حمایت یک کشور منطقه، که نامش را نبرد، در حال برنامهریزی برای اشغال یکی از جزایر ایران هستند.
کاخ سفید، روز چهارشنبه هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی نپذیرد که در جنگ جاری شکست خورده و با توافق برای پایان دادن به جنگ در خاورمیانه موافقت نکند، ترامپ آماده است برای ایران «جهنم به پا کند.»
قالیباف در شبکه ایکس، نوشت: «دشمنان ایران با پشتیبانی یکی از کشورهای منطقه، در حال تدارک عملیات اشغال یکی از جزایر ایرانی هستند؛ قدم از قدم بردارند تمام زیرساختهای حیاتی آن کشور منطقهای بدون محدودیت هدف حمله قرار خواهد گرفت.»
سیانان نیز از انتقال تجهیزات نظامی جمهوری اسلامی به جزیره خارک، نوشته است. شبکه آمریکایی سیانان، در گزارشی میگوید که جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر اقدام به ایجاد تلهها و همچنین انتقال نیروهای نظامی و سامانههای پدافند هوایی بیشتر به جزیره خارک کرده است.
با ورود درگیریها به بیست و هفتمین روز، ارتش اسرائیل پنجشنبه ششم فروردین با انتشار بیانیهای اعلام کرد نیروهای اسرائیلی «موجی گسترده از حملات» را علیه زیرساختهای حکومتی ایران در نقاط مختلف این کشور به پایان رساندهاند.
بر اساس این بیانیه، این حملات چند منطقه در سراسر ایران را دربر گرفت و شهرهای اصفهان در مرکز، شیراز و بندرعباس در جنوب از جمله اهداف بودهاند.
ارتش اسرائیل هم، چهارشنبهشب بدون اشاره به جزئیات دقیق محلی، نقشهها و تصاویری از هدف قرار دادن نقاطی که از آنها بهعنوان «سایتهای تولید تسلیحات» و «مقرهای سپاه پاسداران» نام برده، منتشر کرده بود. بر اساس نقشههای منتشر شده، بهنظر میرسد این نقاط، عمدتا در تهران و نواحی غربی و شمال غربی ایران قرار داشتهاند.
حمله بمبافکنهای آمریکایی به مشهد
امروز پنجشنبه ٦ فروردین ١٤٠٥:
*منابع آگاه به شبکه «سیانان» اطلاع دادند مقامهای ایرانی خود را برای احتمال حمله آمریکا به جزیره خارک آماده میکنند. بهگفته این منابع، تهران اقداماتی از جمله تقویت سامانههای دفاعی و کارگذاری مین را برای مقابله با هرگونه عملیات زمینی احتمالی در دستور کار قرار داده است.
*حملات شبانه به مراکز نظامی شیراز، کرج، بندر عباس، اصفهان، ملارد، قشم، تهران، فرودگاه مشهد و…
*وبسایت حکومتی جماران در کانال تلگرام خود، از شنیده شدن صدای «انفجار شدید» در مشهد خبر داده.
*سومین تلاش دموکراتها در سنا برای محدود کردن اختیارات جنگی ترامپ در خصوص جمهوری اسلامی شکست خورد.
*بر اساس گزارشهای شبکههای اجتماعی، بامداد پنجشنبه ۶ فروردین در بندرعباس صدای جنگنده و چندین انفجار شدید در بخشهایی از این شهر شنیده شده است.
*رسانههای داخلی ایران گزارش دادند شهر مشهد بامداد امروز هدف قرار گرفت. بنابه این گزارشها، انفجارهای شدید بخشهایی از این شهر را لرزانده است.
بر اساس این گزارشها، بمبافکنهای آمریکایی طی چند ساعت حملاتی گسترده انجام دادند و چند موضع از جمله فرودگاه مشهد را هدف قرار دادند.
موشکهای در ۲۵ مارس ۲۰۲۶ در تهران
ترامپ بار دیگر بر «در جریانبودن مذاکرات» با ایران تاکید کرد
رییسجمهور ایالات متحده، بار دیگر تاکید کرد که مذاکرات با ایران در جریان است. دونالد ترامپ که در مراسم جمعآوری کمکهای مالی برای جمهوریخواهان مجلس نمایندگان صحبت میکند، سخنان خود را با موضوع ایران شروع کرد و ضمن تاکید بر مذاکرات، بار دیگر ادعا کرد که «ایرانیها به شدت به دنبال توافق هستند.»
رییسجمهور آمریکا گفت آنها بهدنبال توافق هستند، اما «میترسند علنا این موضوع را بگویند». به گفته دونالد ترامپ «آنها میترسند که به دست ما، یا بهدست همکاران خودشان کشته شوند.» ترامپ در ادامه گفت رهبری ایران، در حال حاضر «بیطرفداراترین شغل دنیاست و هیچکس این موقعیت را نمیخواهد.»
عراقچی: با آمریکا تبادل پیام داشتهایم، نه مذاکره
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، چهارشنبهشب ۲۵ مارس-۵ فروردین، در یک مصاحبه تلویزیونی با شبکه خبری دولتی ایران گفت که ایالات متحده «برای چندین روز» از طریق واسطههای مختلف «شروع به ارسال پیامهای گوناگون کرده است.»
او اما تاکید کرد که این پیامها «از طریق کشورهای دوست منتقل شدهاند» و ایران نیز در پاسخ «مواضع خود را بیان کرده و هشدار داده است» و این روند «نه گفتوگو است، نه مذاکره و نه چیزی شبیه به آن.»
عراقچی، همچنین گفت که سیاست فعلی ایران ادامه «دفاع» است و «در حال حاضر هیچ قصدی برای مذاکره وجود ندارد.» او در پایان افزود: «این جنگِ اسرائیل است و مردم منطقه و مردم آمریکا بهای آن را میپردازند.»
پاکستان رسما گفتوگوهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکارا تایید کرد
اسحاق دار، وزیر امور خارجه و معاون نخستوزیر پاکستان، روز پنجشنبه ۲۶ مارس-۶ فروردین، تایید کرد که گفتوگوهای غیرمستقیم میان ایالات متحده و ایران برای پایان دادن به جنگ میان این دو کشور در جریان است و پاکستان بهعنوان واسطه این گفتوگوها عمل میکند.
دار اظهارات درباره شایعات مربوط به «مذاکرات صلح» را «غیرضروری» توصیف کرد و افزود: «در واقع مذاکرات غیرمستقیم میان آمریکا و ایران از طریق پیامهایی که پاکستان منتقل میکند در حال انجام است.» او ادامه داد: «در این چارچوب، ایالات متحده طرحی ۱۵ بندی پیشنهاد کرده است که در حال بررسی توسط ایران است. کشورهای برادر ترکیه و مصر نیز در کنار دیگران از این ابتکار حمایت میکنند.» او این اظهارات را در شبکه X منتشر کرد.
این نخستین تایید رسمی و علنی از سوی اسلامآباد است که نشان میدهد پاکستان نقش تسهیلکننده را ایفا میکند. پیشتر دو مقام ارشد پاکستانی به خبرگزاری فرانسه گفته بودند که طرح آمریکا از طریق پاکستان به ایران منتقل شده است، اما نام خود را فاش نکردند، زیرا اجازه صحبت با رسانهها را نداشتند.
اسلامآباد به دلیل روابط طولانیمدت با همسایه خود ایران و همچنین ایالات متحده و شبکه گستردهای از تماسهای منطقهای، بهعنوان میانجی مطرح شده است. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان و دار بهطور منظم با مقامات ارشد دولت ایران و همچنین متحدان خود در خلیج فارس، بهویژه عربستان سعودی، در تماس بودهاند.
ارتشبد عاصم منیر، رییس قدرتمند ارتش پاکستان، نیز در تلاشهای دیپلماتیک دخیل بوده و روز یکشنبه گذشته با دونالد ترامپ گفتوگو کرده است،
از سوی دیگر، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، هرگونه «مذاکره» با دولت آمریکا را رد کرده اما اذعان داشت که پیامها از طریق «کشورهای دوست» رد و بدل میشوند. او روز چهارشنبه شب در تلویزیون دولتی گفت: «در حال حاضر، سیاست ما ادامه مقاومت است. قصد نداریم مذاکره کنیم؛ تا این لحظه هیچ مذاکرهای صورت نگرفته است.»
در همین حال، کشورهای حاشیه خلیج فارس روز پنجشنبه، اعلام کردند که خواهان مشارکت در هرگونه مذاکرات میان ایالات متحده و ایران هستند و تأکید کردند که با وجود حق دفاع از خود، ترجیحشان دیپلماسی است.
جاسم البداوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، در سخنرانی تلویزیونی گفت: «ما بر ضرورت مشارکت کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در هرگونه گفتوگو یا توافق برای حل این بحران تاکید میکنیم، به گونهای که به تقویت امنیت و ثبات آنها کمک کند.» او همچنین افزود که ایران از کشتیها خواسته است تا برای عبور از تنگه هرمز مبالغی پرداخت کنند.
رسانه وابسته به سپاه: جمهوری اسلامی پاسخ پیشنهادهای آمریکا را داده و منتظر جواب است
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از یک منبع آگاه نوشت پاسخ جمهوری اسلامی به ۱۵ بند پیشنهادی آمریکا برای پایان جنگ، شامگاه چهارشنبه بهصورت رسمی از طریق واسطهها ارسال شده و تهران منتظر پاسخ طرف مقابل است.
این گزارش افزوده جمهوری اسلامی در پاسخ خود اعلام کرده که تجاوز و ترور از سوی دشمن باید پایان یابد، شرایط عینی برای جلوگیری از تکرار دوباره جنگ ایجاد شود، پرداخت خسارتها و غرامت جنگ تضمین و بهطور روشن تعیینتکلیف شود و خاتمه جنگ در همه جبههها و درباره همه گروههای مقاومت که در این نبرد مشارکت داشتند، در سراسر منطقه به اجرا درآید.
این رسانه اضافه کرد: «برای جمهوری اسلامی محرز است که ادعای آمریکا درباره مذاکره صرفا پروژه فریب سوم است و آمریکاییها در پوشش ادعای مذاکره چند هدف شامل فریب دنیا با ارائه چهرهای به ظاهر صلحجویانه و خواهان پایان جنگ از خود، پایین نگه داشتن قیمت نفت در دنیا و خریدن وقت به منظور آمادگی برای اقدام تجاوزکارانه جدید در جنوب ایران از طریق ورود زمینی را دنبال میکنند.»
وانگ یی وزیر خارجه چین
چین میگوید «بارقهای از امید» برای برقراری صلح بروز کرده است
با وجود ادعای مقامات جمهوری اسلامی ایران مبنی بر پافشاری بر ادامه جنگ، وزیر خارجه چین از بروز «بارقهای از امید» برای برقراری صلح، در نتیجۀ تحرکات دیپلماتیک خبر داد.
وانگ یی، در تماسهایی جداگانه با همتایان مصری و ترکیهای خود، ضمن اشاره به اینکه «هم تهران و هم واشینگتن، سیگنالهایی حاکی از آمادگی برای بازگشت به میز مذاکرات بروز دادهاند»، آنها را به تلاش مضاعف در راستای برقراری گفتوگو تشویق کرد.
تماس دیپلماتهای ارشد چین و مصر، ساعاتی پیش از سخنان عباس عراقچی، مبنی بر اینکه «تاکنون مذاکرهای انجام نشده است»، انجام شده بود. وزیر خارجه ایران، «صحبت از مذاکره در شرایط کنونی را، به مثابه پذیرش شکست» دانسته بود.
وزیر خارجه چین در تماس با هاکان فیدان همتای ترکیهایاش، با تاکید بر اینکه «حق و ناحق در جنگ خاور میانه کاملا روشن است»، از حمایت پکن از تلاشهای آنکارا در راستای تسهیل از سر گرفتهشدن مذاکرات خبر داده بود.
هاکان فیدان پیشتر تایید کرده بود که کشورش درگیر «تلاشهای دیپلماتیک جدی» با واشینگتن و تهران، برای پایاندادن به جنگ است.
وزیر خارجه چین در تماس خود با هاکان فیدان، تاکید کرد که «طولانیتر شدن جنگ، نتیجهای جز افزایش تلفات و کشتههای بیدلیل، و گسترش بیشتر درگیری نخواهد داشت.»
تعویق چند هفتهای سفر ترامپ به چین
کاخ سفید اعلام کرد که سفر دو روزه دونالد ترامپ به چین در ۲۴ اردیبهشت انجام خواهد شد. پیشتر این سفر برای ۱۱ فروردین برنامهریزی شده بود.
ترامپ با انتشار پیامی در شبکه تروث سوشال، گفته است نمایندگان ما در حال نهایی کردن مقدمات این سفرهای تاریخی هستند: من بسیار مشتاق گذراندن وقت با رییسجمهور شی جینپینگ در آنچه که مطمئنم یک «رویداد تاریخی» خواهد بود، هستم.
در این میان، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید در یک نشست خبری اعلام کرد رییسجمهور چین متوجه است که حضور دونالد ترامپ در آمریکا در میانه عملیات رزمی علیه جمهوری اسلامی بسیار مهم است و بدیهی است که درخواست تعویق سفر آقای ترامپ به پکن را درک کرد و آن را پذیرفت.
خانم لیویت، در ادامه گفت به همین دلیل است که ما تاریخهای جدیدی را در دستور کار داریم و اواخر سال جاری نیز آمریکا میزبان رییسجمهور و بانوی اول چین خواهد بود.
اکسیوس از تدوین گزینههای «ضربه نهایی احتمالی» به ایران خبر داد
وبسایت اکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی و منابع آگاه گزارش داد که پنتاگون در حال تدوین گزینههایی برای یک «ضربه نهایی» احتمالی به ایران است که میتواند شامل استفاده از نیروهای زمینی و یک کارزار گسترده بمباران باشد.
بهنوشته اکسیوس، این طرحها در چارچوب سناریوهای احتمالی، در صورتی که تلاشهای دیپلماتیک به نتیجه نرسد و درگیریها بیش از این تشدید شود، بررسی میشود. این گزارش هنوز از سوی مقامات رسمی آمریکا تایید یا رد نشده است.
روزنامه واشینگتن پست هم روز پنجشنبه ۶ فروردین به نقل از سه منبع آگاه نوشت که پنتاگون در حال بررسی این موضوع است که آیا تسلیحاتی را که برای اوکراین در نظر گرفته شده، به خاورمیانه منتقل کند یا نه. این روزنامه دلیل این موضوع را «کاهش بخشی از مهمترین مهمات ارتش آمریکا» در جنگ ایران عنوان کرده است. مقامات رسمی هنوز در این باره اظهارنظر نکردهاند.
هشدار سنتکام به نیروهای سپاه پاسداران: فورا مواضعتان را ترک کنید
فرمانده سنتکام با صدور بیانیهای به اعضای سپاه پاسداران هشدار داد که برای بلافاصله مواضعشان را ترک کنند و به خانه باز گردند. دریابد برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز پنجشنبه ۶ فروردین، در بیانیهای اعلام کرد: «از هر ایرانی که در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خدمت میکند، میخواهیم که فورا مواضعشان را ترک کنند و به خانه بازگردند تا از خطر بیشتر آسیب یا مرگ غیرضروری جلوگیری شود.»
او در این بیانیه در واکنش به کشته شدن علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در حمله هوایی اسرائیل، با اشاره به هشت سال فرماندهی او بر نیروی دریایی سپاه، گفت که سپاه در این مدت هزاران دریانورد بیگناه را آزار داده، با پهپاد و موشک به صدها کشتی حمله کرده، و تعداد بیشماری غیرنظامی بیگناه را کشته است.
کوپر در این بیانیه گفت که وزارت خزانهداری آمریکا در خرداد ۱۳۹۸ تنگسیری را به عنوان یک «تروریست جهانی به طور ویژه معینشده» شناسایی کرد و در سال ۱۴۰۳ تحریمهای ثانویه اضافی مرتبط با توسعه پهپاد به او اعمال شد. در ادامه این بیانیه، آمده است: « از آغاز عملیات خشم حماسی تاکنون ۹۲ درصد از کشتیهای بزرگ نیروی دریایی ایران حذف شدهاند.»
برد کوپر با اشاره با این که نیروی دریایی سپاه کاملا توانایی خود برای اعمال قدرت در خاورمیانه یا سراسر جهان را از دست داده است و اینکه حملات نظامی آمریکا علیه نیروی دریایی سپاه ادامه خواهد داشت، افزود: « اکنون (سپاه)، با از دست رفتن رهبر قدیمی خود، نیروی دریایی سپاه در مسیر نزول غیرقابل بازگشت قرار دارد.»
آمریکا و اسرائیل روز شنبه ۹ اسفند، عملیات نظامی گسترده و مشترکی را علیه مواضع جمهوری اسلامی در ایران آغاز کردند که در نخستین موج این حملات علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، و شماری از فرماندهان نظامی و سیاسی رژیم حاکم بر ایران کشته شدند.
از آن زمان، بسیاری از مراکز نظامی و امنیتی و سایتهای موشکی و هستهای جمهوری اسلامی، و نیز پایگاههای نیروی انتظامی و بسیج در شهرهای مختلف ایران به ویژه تهران هدف حملات اسرائیل و آمریکا قرار گرفته، اما دونالد ترامپ تصریح کرده که عملیات نظامی در ایران «در مقیاسی بزرگ» و تا دفع تهدیدهای جمهوری اسلامی ادامه خواهد داشت و «موج بزرگتری از حملات هنوز در راه است.»
علیرضا تنگسیری
علیرضا تنگسیری «مسئول انسداد تنگه هرمز» کشته شد
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، امروز پنجشنبه ششم فروردین، رسماً کشته شدن «علیرضا تنگسیری»، فرمانده نیروی دریایی سپاه را تایید کرد.
او اعلام کرد که ارتش اسرائیل، کسی که مستقیماً مسئول «اقدامات تروریستی» و «مسدود کردن تنگه هرمز» بود را کشته است.
این در حالی است که تنها ۲۴ ساعت قبل، تنگسیری در شبکه اجتماعی ایکس با تهدید امنیت عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز نوشته بود: «عبور هرگونه شناور از این آبراهه مستلزم هماهنگی کامل با حاکمیت دریایی ایران است.»
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، این فرمانده ارشد نظامی جمهوری اسلامی، امروز پنجشنبه ششم فروردین، در حمله هوایی در بندرعباس کشته شده است.
تا این لحظه، مقامات و رسانههای ایرانی، به خبر کشته شدن تنگسیری واکنش نشان ندادهاند.
هدف قرار دادن فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، در بحبوحه تنشهای شدید نظامی میان آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، و تلاشهای دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا برای تضمین امنیت تردد کشتیها از تنگه هرمز، میتواند اتفاقی مهم و تاثیرگذار به شمار آید.
علیرضا تنگسیری، متولد ۱۳۴۱ در شهرستان تنگستان استان بوشهر بود. او از دهه ۱۳۶۰ در نیروی دریایی سپاه حضور داشت و تجربه عملیاتی در جنگ ایران و عراق را پشت سر گذاشته بود.
او از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ فرمانده منطقه یکم دریایی سپاه بود و سپس تا سال ۱۳۹۷ جانشین فرمانده نیروی دریایی سپاه شد. تنگسیری، در شهریور ۱۳۹۷ با حکم مستقیم علی خامنهای به سمت فرماندهی نیروی دریایی سپاه منصوب شد.
این فرمانده سپاه پاسداران در سال ۲۰۱۹ از سوی ایالات متحده آمریکا و در سال ۲۰۲۳ از سوی اتحادیه اروپا، به دلیل «فعالیتهای مخرب» در فهرست اشخاص تحریم شده قرار گرفته بود.
او در مصاحبهها و اظهارات عمومی خود و حتی پیامهایی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر میکرد، بارها با رجزخوانی مدعی توانمندی سپاه برای مسدود کردن تنگه هرمز شده بود.
تنگسیری حتی گزارشهای رسمی از نابودی نیروی دریایی جمهوری اسلامی را «دروغ» توصیف و تاکید میکرد «تنگه هرمز هنوز به شکل نظامی مسدود نشده» و صرفا از سوی جمهوری اسلامی «کنترل» میشود.
او حتی هجدهم اسفند، با ادعای اینکه «بانک اهداف ایران بهروزرسانی شده است» شهروندان ساکن کشورهای حاشیه خلیج فارس را تهدید و تأکید کرده بود که باید «از تاسیسات نفتی مرتبط با آمریکا فاصله بگیرند.»
این فرمانده ارشد سپاه، سربازان آمریکایی و اسرائیلی را هم به کشتن تهدید کرده و در شبکه اجتماعی ایکس مدعی بود که در همه جزایر ایرانی گور سربازان آمریکایی و اسرائیلی آماده شده است.
حال ارتش اسرائیل، فردی که جهان را با بستن تنگه هرمز و سربازان آمریکایی را به کشتن تهدید میکرد، هدف قرار داده و حذف کرده است.
وزیر دفاع اسرائیل میگوید، حذف تنگسیری «همچنین تحول مهمی برای شرکای آمریکایی ما به شمار میرود، چرا که نشاندهنده نقش ارتش اسرائیل در کمک به بازگشایی تنگه هرمز است.»
بهنام رضایی، رییس اطلاعات نیروی دریایی سپاه پاسداران کشته شد
سخنگوی ارتش اسرائیل گفت رییس اطلاعات نیروی دریایی سپاه بههمراه تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه کشته شده است. به گفته او بهنام رضایی، رییس بخش اطلاعات نیروی دریایی سپاه، از چهرههای اصلی اطلاعات دریایی به شمار میرفت.
نتانیاهو پنجشنبه 6 فروردین در یک سخنرانی تلویزیونی گفت که کشورش «موفق به از بین بردن فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران شد.» وی افزود: «این مرد دستانش به خون بسیاری آلوده بود و همچنین عملیات بستن تنگه هرمز را رهبری کرد.»
او همچنین توضیح داد که کشته شدن فرمانده نیروی دریایی سپاه، «نمونه دیگری از همکاری بین اسرائیل و ایالات متحده در راستای اهداف جنگی است.»
با این حال، نخستوزیر اسرائیل جزئیات بیشتری در مورد این عملیات فاش نکرد، در عین حال اما تاکید کرد که اسرائیل همچنان به حملات شدید علیه اهدافی از رژیم ایران ادامه میدهد.
اسرائیل بهطور موقت قالیباف و عراقچی را از لیست اهداف حمله خارج کرد
در پی آغاز رایزنیها برای آغاز مذاکرات رییسمجلس و وزیر خارجه جمهوری اسلامی با هیات آمریکایی، منابع پاکستانی میگویند اسرائیل آنها را از لیست اهداف حمله خود خارج کرده است.
گزارشها حاکی است که احتمالا عباس عراقچی و محمدباقر قالیباف برای مذاکره صلح با هیات آمریکایی راهی پاکستان شوند. پیشتر پاکستان، ترکیه و مصر میانجیگری برای پایان جنگ را آغاز کرده بودند.
یک منبع پاکستانی امروز پنجشنبه، به رویترز گفت «اسرائیلیها اطلاعات مکانی عراقچی و قالیباف را در اختیار دارند و میخواستند آنها را از بین ببرند.»
او در ادامه گفت ما به ایالات متحده اطلاع دادیم که اگر آنها نیز حذف شوند، دیگر کسی برای گفتوگو وجود ندارد و به این خاطر، آمریکا از اسرائیلیها خواسته است که وزیر خارجه و رییسمجلس ایران را مورد هدف قرار ندهند.
پیشتر دونالد ترامپ نیز فرصت پنجروزه به جمهوری اسلامی داده بود که درباره طرح ۱۵ مادهای پیشنهادی آمریکا مذاکره شود. هنوز زمان و مکان قطعی مذاکرات هیات ایرانی و آمریکایی مشخص نیست. در همین حال دونالد ترامپ، به جمهوری اسلامی هشدار داده است که تا دیر نشده برای مذاکره اقدام کنند وگرنه با اتفاقی روبهرو میشوند که راه برگشتی ندارد.
جستوجوی اجساد در میان آوارههای ناشی از حمله به تبریز؛ عکس از آرشیو عکس: Matin Hashemi/AP Photo/picture alliance
ادامه حملات هوایی به بخشهایی از ایران در نخستین ساعات پنجشنبه ششم فروردینماه
رسانههای داخل ایران و برخی کاربران شبکههای اجتماعی که همچنان امکان ارتباط اینترنتی را دارند، از حملات هوایی به شیراز و بخشهای دیگری از استان فارس خبر میدهند. بر پایه این گزارشها، در ساعات پایانی چهارشنبه پنجم فروردینماه نقاطی در لامِرد در جنوب استان فارس، از جمله فرودگاه بینالمللی این شهر هدف حمله قرار گرفته بود.
گزارشهایی هم از وقوع چندین انفجار در شیراز و اطراف آن، حوالی ساعت یک بامداد پنجشنبه ششم فروردینماه منتشر شده، اما هنوز روش نیست که چه مکان یا اماکنی هدف قرار گرفتهاند. اندکی بعد حوالی ساعت سه بامداد به وقت ایران، گزارشهایی از حملات سنگین به بخشهایی از اصفهان و شاهینشهر منتشر شد.
برخی شهروندان هم از وقوع انفجارهایی در بندرعباس و اطراف آن، حوالی ساعت ۴ صبح به وقت محلی خبر میدهند. پیشتر هم گزارشهایی از موجی از حملات به چندین بخش دیگر ایران از جمله تهران پایتخت، کرج، شهریار، مشهد، و اصفهان منتشر شده بود. بهدلیل قطع تقریبا کامل اینترنت در ایران و عدم حضور خبرگزاریهای بینالمللی در ایران، رادیو فردا قادر به تایید مستقل این گزارشها نیست.
ارتش اسرائيل از انجام حملات گسترده در اصفهان خبر داد
ارتش اسرائیل دقایقی پیش اعلام کرد موجی از حملات گسترده در اصفهان را تکمیل کرده است. این نیرو گفت اندکی پیش «موجی از حملات گسترده به زیرساختهای رژیم تروریستی ایران در چندین منطقه در ایران» به پایان رسید. ارتش اسرائيل گفت جزئیات بیشتر بعدا اعلام خواهد شد.
بمب خوشهای ایرانی بر فراز اسرائیل - عکس از آسوشیتدپرس
اصابت بمب خوشهای ایرانی به کفرقاسم اسرائیل ۵ زخمی بر جای گذاشت
رسانههای اسرائیلی به نقل از نیروهای امدادی این کشور نوشتند که در پی اصابت یک بمب خوشهای ایرانی در روستای کفر قاسم، پنج نفر بهطور سطحی زخمی شدند.
چندین ریزمهمات از یک موشک بالستیک ایرانی به این شهر اصابت کرده و خساراتی نیز بر جای گذاشته است. ارتش اسرائیل اعلام کرد ایران موشکهایی بهسوی قدس و مناطق مرکزی اسرائیل شلیک کرده است.
خبرنگار «العربیه» گزارش داد یک موشک بالستیک ایرانی در مرکز اسرائیل رهگیری شده است. همچنین، آژیرهای هشدار در شهر صفد و منطقه جولان در شمال اسرائیل به صدا درآمد. ارتش اسرائیل اعلام کرد ترکشهایی در مناطق باز اطراف صفد سقوط کرده است.
ویرانی ناشی از اصابت یک موشک ایران به تلآویو در اسرائیل
آژیر هشدار حمله هوایی در اورشلیم، کرانه باختری و نواحی مرکزی اسرائیل به صدا در آمد
اسرائیل صبح پنجشنبه ششم فروردین، از شناسایی موج جدیدی از حملات موشکی ایران خبر داد. ارتش اسرائیل گفته که در بخشهای مرکزی این کشور، اورشلیم و کرانۀ باختری رود اردن آژیر خطر بهصدا در آمده و پدافند هوایی هم در حال مقابله و رهگیری این موشکها است.
در بیانیه ارتش اسرائیل، آمده که «سامانههای پدافندی مشغول رهگیری تهدیدها هستند.»
حمله موشکی قبلی جمهوری اسلامی به اسرائیل، حدود ۱۴ ساعت پیش از حمله صبح پنجشنبه رخ داده بود؛ موضوعی که نشانگر کاهش تدریجی تعداد و تواتر حملات موشکی ایران است.
جزئیات بیشتری از حمله موشکی تازه جمهوری اسلامی و خسارات احتمالی آن منتشر نشده است.
تلاش برای رهگیری و مهار موشکها و پهپادهای ایرانی خبر داد
وزارت دفاع امارات متحده عربی با انتشار مطلبی در شبکۀ ایکس، از تلاش برای رهگیری موشکها و پهپادهای ایرانی خبر داد.
طی نزدیک به چهار هفتهای که از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی میگذرد، پنج کشور حاشیه خلیج فارس، بارها هدف حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند؛ حملاتی که گرچه عمدتا رهگیری و مهار شدهاند، اما در مواردی هم خسارات و تلفاتی بهجا گذاشتهاند.
جمهوری اسلامی ابتدا ادعا میکرد که تنها پایگاهها و تاسیسات نظامی آمریکا در این کشورها را هدف قرار میدهد؛ اما از میانه جنگ، تاسیسات نفت و گاز، و سپس برخی ساختمانهای اداری و تجاری را هم، با این ادعا که «شرکا و سهامداران آمریکایی دارند»، هدف قرار داد؛ موضوعی که با واکنش تند این کشورها و بسیاری از دیگر کشورهای منطقه و جهان روبهرو شده است.
ادامه حملات جمهوری اسلامی به کشورهای عربی
در چهارمین هفته عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل در ایران، جمهوری اسلامی کماکان کشورهای عرب حوزه خلیج فارس را هدف حملات پهپادی و موشکی قرار میدهد. دستکم سه کشور حاشیه خلیج فارس بامداد روز پنجشنبه از رهگیری پرتابههای جمهوری اسلامی خبر دادهاند.
امارات متحده
دفتر رسانهای امارات متحده اعلام کرد که در پی سقوط بقایای یک موشک رهگیری شده در جاده سویحان، دو نفر در ابوظبی کشته و سه نفر دیگر زخمی شدند. این بیانیه میگوید چندین وسیله نقلیه نیز آسیب دیدهاند.
امارات متحده عربی همچنین از رهگیری موشکها و پهپادهای جمهوری اسلامی در صبح روز پنجشنبه خبر داد و اعلام کرد صداهای انفجار شنیده شده مربوط به انهدام پرتابههای جمهوری اسلامی بوده است.
لانا نسیبه وزیر مشاور دولت امارات متحده عربی روز گذشته در گفتوگو با شبکه «فاکس نیوز» گفته بود جمهوری اسلامی تاکنون بیش از دو هزار موشک و پهپاد به سمت امارات شلیک کرده که از مجموع کل موشک ها و پهپادهای شلیک شده به دیگر کشورهای عرب منطقه و اسرائیل بیشتر است.
او در ادامه گفت بیش از ۶۰ درصد حملات جمهوری اسلامی متوجه امارات متحده عربی است: «این یک سئوال اساسی است: چرا؟. چون از رفاه و پیشرفت ما میترسند.»
خانم نسیبه گفت جمهوری اسلامی منابع مالی گستردهای دارد، اما نتیجه آن تورم و گرانی برای مردم است: «ارزش پول ملی ایران در حال سقوط آزاد است و معترضان بهصورت گسترده کشته میشوند. جمهوری اسلامی یک رژیم بیرحم است و باید که پاسخگو نگه داشته شود.»
او در ادامه گفت امارات خواستار جنگ در منطقه نبود و جنگی را آغاز نکرد، اما جمهوری اسلامی به جای مذاکره با واشنگتن بر سر برنامههای هستهای و موشکی خود، شلیک موشک به همسایهها را انتخاب کرد.
بحرین
بحرین نیز با انتشار آژیر خطر از مردم خواست که به نزدیکترین پناهگاه مراجعه کنند.
عربستان
عربستان سعودی نیز از رهگیری سه پهپاد جمهوری اسلامی خبر داده است.
هنوز گزارشی از خسارات احتمالی حملات روز پنجشنبه به کویت، بحرین و عربستان منتشر نشده است.
محدوده فرودگاه بینالمللی کویت پس از حمله گزارششده یک پهپاد به یک مخزن سوخت، پنجم فروردین
کویت از بازداشت شش فرد مرتبط با حزبالله، به اتهام «برنامهریزی برای قتل رهبران کشور» خبر داد
کویت از بازداشت شش فرد مرتبط با حزبالله، به اتهام «برنامهریزی برای قتل رهبران کشور» خبر داد.
بر اساس بیانیه وزارت کشور کویت که روز چهارشنبه منتشر شد، این افراد، در حال برنامهریزی برای «کشتن رهبران و چهرههای مطرح» این کشور بوده و افرادی را هم برای اجرای این نقشهها، استخدام کرده بودهاند. بر اساس این بیانیه، پنج تن از این افراد، کویتی بودهاند.
این سومینبار طی چند هفته اخیر است که افرادی مرتبط با حزبالله در کویت بازداشت میشوند.
درست یک هفته پیش هم کویت از بازداشت ۱۰ عضو حزبالله خبر داده و آنها را به برنامهریزی برای حمله به «زیرساختهای حیاتی» کشور متهم کرده بود.
چند روز پیش از آنهم دولت کویت از بازداشت ۱۶ تن، شامل ۱۴ کویتی و ۲ لبنانی خبر داده و گفته بود که این افراد، مشغول طراحی اقدامات خرابکارانه بودهاند.
حزبالله لبنان که از سوی اسرائیل، آمریکا و چندین کشور دیگر سازمانی تروریستی شناخته میشود، تحت حمایت جمهوری اسلامی است و از آغاز حملات اسرائیل و ایالات متحده به جمهوری اسلامی، بارها مناطق شمالی و مرکزی اسرائیل را هدف قرار داده است.
طی نزدیک به یکماهی که از آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی میگذرد، کویت مرتبا با موشکها و پهپادهای جمهوری اسلامی هدف قرار گرفته است.
امدادگران در حال بررسی محل یک ساختمان مسکونی که در حمله ایالات متحده و اسرائیل به تبریز مورد اصابت قرار گرفتهاست، ایران، ۲۴ مارس ۲۰۲۶ © AP - Mati Hashemi
معاون وزیر بهداشت ایران میگوید که شمار کشتهشدگان جنگ در ایران به دستکم یک هزار و ۹۳۷ نفر رسیده است
علی جعفریان، معاون وزیر بهداشت ایران، این رقم را روز پنجشنبه در گفتوگو با شبکه الجزیره، شریک کرد. جعفریان گفت که ۲۴۰ نفر از کشتهشدگان زن و ۲۱۲ نفر هم کودک هستند.
به گفته این مقام بهداشت ایران، تاکنون ۲۴ هزار و ۸۰۰ نفر دیگر هم زخمی شدهاند.
حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به شهرهای مختلف ایران در بیستوهفتمین روز از جنگ ادامه دارد. شب گذشته چندین نقطه در مشهد، در استان خراسان رضوی و همچنین در اصفهان هدف حمله قرار گرفتند. اسرائیل روز پنجشنبه تایید کرد که بار دیگر موشکهای ایران در این کشور فرود آمدند و گفت در پاسخ به این شلیکها «حملات گستردهای» را در خاک ایران انجام دادهاست. امارات متحده عربی نیز در ساعات گذشته هدف حملات پهپادی و موشکی ایران قرار گرفت. همزمان گفته میشود که تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها در جریان است اما نشانه واضحی از تفاهم میان طرفین دیده نمیشود.
آمار تازه رویترز از تلفات جنگ خاورمیانه
خبرگزاری رویترز در گزارشی تازه شمار کشتهشدگان جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل را بیش از ۴۵۰۰ نفر اعلام کرد. این آمار شامل نظامیان و غیرنظامیان در ایران، لبنان، عراق، اسرائیل و چند کشور عربی حوزه خلیج است.
خبرگزاری رویترز روز چهارشنبه، گزارشی تفکیکی از تلفات جنگ خاورمیانه منتشر کرد. این جنگ که از ۹ اسفند با حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد، تاکنون بیش از ۴۵۰۰ کشته برجای گذاشته است. ایران در واکنش با حملات موشکی و پهپادی به اسرائیل، پایگاههای آمریکا و برخی کشورهای عربی، همچنین گشودن جبههای تازه در لبنان، وارد عمل شد.
طبق آمار منتشرشده، ایران بیشترین تلفات را متحمل شده و دستکم ۳۳۰۰ نفر از جمله ۱۴۶۴ غیرنظامی و ۲۱۷ کودک جان باختهاند. لبنان نیز با ۱۰۹۴ کشته، از جمله ۱۲۱ کودک، دومین کشور آسیبدیده معرفی شده است. در عراق ۸۸ نفر، عمدتا نیروهای حشد الشعبی، کشته شدهاند و در اسرائیل نیز ۱۹ نفر شامل غیرنظامیان و سربازان جان خود را از دست دادهاند.
ایالات متحده، ۱۳ کشته نظامی داشته که بخشی از آن در سقوط یک هواپیمای سوخترسان بر فراز عراق رخ داده است. کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نیز تلفاتی گزارش کردهاند؛ از جمله امارات با ۱۰ کشته، قطر با هفت نفر، کویت با شش نفر و عمان با سه قربانی. عربستان سعودی و بحرین نیز هر کدام دو کشته داشتهاند.
در کنار این آمار، فرانسه نیز یک سرباز خود را در حمله پهپادی در شمال عراق از دست داده و شش نفر دیگر زخمی شدهاند. رویترز مینویسد این جنگ علاوه بر تلفات انسانی، صدها هزار نفر را آواره کرده و نگرانیها درباره امنیت غیرنظامیان و ثبات منطقه را افزایش داده است.
این گزارش، نشان میدهد دامنه درگیریها فراتر از ایران و اسرائیل رفته و کشورهای مختلف منطقه و حتی نیروهای خارجی را درگیر کرده است؛ موضوعی که چشمانداز پایان سریع جنگ را دشوارتر کرده است.
در اسرائیل شمار مجروحان از مرز ۵ هزار نفر فراتر رفت
وزارت بهداشت، اسرائیل اعلام کرد که از آغاز جنگ ایالات متحده-اسرائیل و ایران تاکنون، شمار مجروحان به ۵ هزار و ۱۶۵ نفر رسیده است. گفته شده است که در ۲۴ ساعت گذشته ۲۴۷ تن مجروح شدهاند.
وزارت بهداشت اسرائیل اعلام کرد که از ابتدای جنگ ایالات متحده آمریکا-اسرائیل و ایران، تعداد مجروحان از مرز ۵ هزار نفر گذشت.
طبق بیانیه این وزارتخانه که در رسانههای مجازی منتشر شده است، تا ساعت ۱۸:۰۰ به وقت محلی، شمار کل مجروحان ۵ هزار و ۱۶۵ نفر بوده است. گزارش شده است که در ۲۴ ساعت اخیر، ۲۴۷ تن دیگر زخمی شدهاند.
در این بیانیه آمده است که از میان مجروحان، ۱۰۶ نفر در بیمارستان تحت درمان هستند و وضعیت ۱۲ تن از آنها وخیم گزارش شده است.
بَرهَم صالح
میلیونها نفر بر اثر جنگ در خاورمیانه آواره گشتند
بَرهَم صالح، کمیسر عالی پناهندگان سازمان ملل متحد اعلام کرد که به دلیل جنگ در خاورمیانه میلیونها نفر آواره شدهاند.
برهم صالح، کمیسر عالی پناهندگان سازمان ملل متحد، در پی تاثیرات جنگ در خاورمیانه فراخوانی فوری خطاب به جامعه بینالمللی صادر کرد. برهم صالح که از طریق خبرگزاری رویترز این فراخوان را اعلام کرد، گفت: «برای کمک به پناهندگان به ۶۹ میلیون دلار نیاز داریم.»
همچنین برهم صالح، اعلام کرد که به دلیل جنگ در خاورمیانه، نزدیک به ۳.۲ میلیون نفر در ایران مجبور به ترک خانههای خود و آوارگی شدهاند. علاوه بر این، در لبنان نیز بیش از ۱ میلیون نفر آواره گشتهاند که این رقم معادل ۱۷ درصد از کل ساکنان لبنان است.
طبق گفته برهم صالح، دلیل عدم جمعآوری کمکهای لازم برای کمیساریای عالی پناهندگان، خودداری کشورهای سلطهگر از ارائه کمک است؛ بهویژه آمریکا که در حال حاضر بیشترین اهمیت را به تامین بودجه برای جنگ میدهد.
برهم صالح، کمیسر عالی پناهندگان سازمان ملل، تصریح کرده است که شمار پناهندگان در جهان بسیار زیاد است و در مقابل، کمکهای بشردوستانه بهطور کامل کاهش یافته است. صالح گفت که این وضعیت باعث عمیقتر شدن بحران موجود میشود و نیاز به مداخله فوری جامعه بینالمللی وجود دارد.
موج جدید از بازداشت شهروندان در سراسر کشور
موج بازداشت شهروندان توسط نیروهای سرکوبگر و وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در سراسر کشور ادامه دارد و روز پنجشنبه ۱۴ شهروند در چهار استان مختلف کشور به بهانه ارتباط با شبکههای خارجی بازداشت شدند.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در گزارشی که پنجشنبه ششم فروردین منتشر کرد، از بازداشت آنچه «گروهک تروریستی چهار نفره در کرمانشاه» توصیف شده خبر داده و ادعا شده بازداشتشدگان «تحت هدایت فردی مستقر در آلمان» قرار داشتهاند.
این گزارش بدون ارائه شواهدی مدعی است که بازداشتشدگان «قصد حمله به مراکز دولتی» را داشتند و «از آنها شمار زیادی بمبهای دستساز، یک قبضه سلاح کمری و سه دستگاه استارلینک کشف شد.»
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی، همچنین میگوید که پنج تن از شهروندان استانهای البرز و کرمان را به بهانه ارسال گزارش به شبکههای فارسیزبان، بازداشت کرده است.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ادعا کرده که این افراد «از مراکز نظامی و مناطق حساس استانهای البرز و کرمان، تصویر و اطلاعات برای شبکههای فارسی زبان ارسال میکردند.»
دیگر ادعای وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی، دستگیری یک شهروند در استان فارس است که او نیز به «ارسال اطلاعات، مختصات و تصاویر پالایشگاههای کشور به آمریکا و اسرائیل» متهم شده است.
نام و مشخصات هیچیک از بازداشتشدگان اعلام نشده است.
در این میان وبسایت حقوق بشری هرانا هم روز پنجشنبه از بازداشت ابراهیم کریمپور، شهروند اهل سقز، توسط نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی خبر داد.
براساس این گزارش کریمپور روز چهارشنبه پنجم فروردینماه، توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی و بدون ارائه حکم قضایی بازداشت شده و به مکان نامعلومی انتقال داده شده است.
سپاه از کودکان ۱۲ ساله به بالا برای کارزار «رزمندگان مدافع وطن» ثبت نام میکند
معاون فرهنگی و هنری سپاه محمد رسولاللهِ تهران بزرگ از راهاندازی کارزاری با هدف «سازماندهی کمکهای مردمی» خبر داد که در آن حتی از کودکان ۱۲ ساله و بالاتر هم ثبتنام میشود.
این خبر در حالی منتشر شده است که گزارشهای تاییدنشده حاکی از آماده شدن پنتاگون برای استفاده احتمالی از نیروی زمینی در جنگ با ایران است.
در همین زمینه وبسایت اکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی و منابع آگاه گزارش داده است که پنتاگون در حال تدوین گزینههایی برای یک «ضربه نهایی» احتمالی به ایران است که میتواند شامل استفاده از نیروی زمینی و یک کارزار گسترده بمباران باشد.
رحیم نادعلی، معاون فرهنگی هنری سپاه رسولالله، از راهاندازی یک کارزار «گسترده» با عنوان «رزمندگان مدافع وطن برای ایران» خبر داده و هدف از آن را «سازماندهی کمکهای مردمی و بهرهگیری از تخصصهای مختلف شهروندان در حوزههای دفاعی، پشتیبانی و امدادی» خوانده است.
به گفته این مقام نظامی، سپاه برای این کارزار «از سنین ۱۲ سال به بالا داوطلب میپذیرد.»
پیشتر در میانه اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ هم عکسهایی منتشر شد که استفاده از کودکان در بین نیروهای سرکوبگر را نشان میداد.
سپاه محمد رسولالله تهران بزرگ که از آن به عنوان «بزرگترین یگان نظامی و امنیتی زیرمجموعه سپاه» یاد میشود، مسئولیت حفظ امنیت و هماهنگی بسیج در شهر تهران را بر عهده دارد.
نفتکش آلتورا ۱۰ روز پیش در حال عبور از تنگه بسفر دیده میشود
حمله پهپادی به نفتکش «آلتورا» در دریای سیاه
یک نفتکش حامل نفت خام به نام «آلتورا» در دریای سیاه و در فاصله حدود ۱۵ مایلی از تنگه استانبول هدف برخورد پهپاد قرار گرفت. در پی این حادثه، بخشهایی از عرشه و اتاق موتور کشتی دچار خسارت شده و گزارش شده که موتورخانه با آبگرفتگی مواجه شده است.
این نفتکش ۱۴۰ هزار تنی که از بندر نووراسییسک روسیه با محمولهای حدود یک میلیون بشکه نفت خام حرکت کرده بود، در جریان این حادثه با انفجاری شدید روبهرو شده و بخش پل فرماندهی آن نیز آسیب دیده است.
پس از ارسال پیام کمک اضطراری، نیروهای اداره ایمنی سواحل، گارد ساحلی و کشتی ویژه امداد و نجات «ننه خاتون» به محل حادثه اعزام شدند و عملیات امدادرسانی همچنان ادامه دارد.
عبدالقادر اورالاوغلو، وزیر حملونقل ترکیه اعلام کرد این نفتکش تحت مدیریت ترکیه فعالیت میکرده و ۲۷ خدمه ترک در آن حضور داشتهاند. به گفته او، در این حادثه هیچگونه تلفات انسانی گزارش نشده و وضعیت تمامی خدمه مساعد است. همچنین گزارش شده این کشتی متعلق به یک شرکت ترکیهای بوده و با پرچم سیرالئون تردد میکرده است.
بررسی رویههای ایران در تنگه هرمز در تحلیل لویدز لیست
لویدز لیست: ایران در تنگه هرمز عوارض میگیرد و هزینه عبور را به یوان دریافت میکند.
یک شرکت پیشرو در زمینه اطلاعات کشتیرانی به نام واحد اطلاعات کشتیرانی لویدز لیست اعلام کرده است که ایران در تنگه هرمز یک «نظام عملی عوارضگیری»(de facto toll booth) برقرار کرده، بهگونهای که کنترل میکند کدام کشتیها عبور کنند و در ازای عبور امن آنها هزینه دریافت میکند.
این گزارش میگوید کشتیها باید فهرست محموله، جزئیات خدمه و مقصد خود را به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ارائه دهند. به گفته لویدز لیست، این اطلاعات به فرماندهی سپاه استان هرمزگان فرستاده میشود تا «غربالگری تحریمها، بررسی انطباق محمولهها»(با اولویت نفت بر سایر کالاها) و آنچه «ارزیابی ژئوپلیتیک» نامیده میشود، انجام گیرد.
در این گزارش اضافه شده است: «هرچند همه کشتیها عوارض مستقیم پرداخت نمیکنند، دستکم دو کشتی چنین پرداختی داشتهاند و این مبالغ به یوان(واحد پول ملی چین) تسویه شده است.»
ایران بهطور مستقیم سازوکار عبور کشتیها از تنگه را توضیح نداده است، هرچند یک سخنگوی وزارت امور خارجه در مصاحبهای ظاهرا تایید کرده که تهران برای برخی کشتیها مبالغی دریافت میکند.
قطعی اینترنت در ایران وارد بیست و هفتمین روز شد
شبکه «نت بلاکس» مستقر در لندن که از اتصال امن و قابل اعتماد اینترنت برای استفاده مردم حمایت و وضعیت امنیت سایبری و حکومتیِ اینترنت را رصد میکند، با انتشار پیامی اعلام کرد که قطعی اینترنت در ایران از ۶۰۰ ساعت گذشته است.
در این پیام آمده است که این کار، با این هدف انجام شده است که غیرنظامیان در ایران از شبکههای بینالمللی جدا شوند.
نت بلاکس میافزاید که حکومت با این کار، حق مردم برای دسترسی به اطلاعات در زمان جنگ را نقض میکند.
حمله ایران به مخازن نفتی امارات عکس: آسوشیتد پرس
۲۱ میلیارد لیتر نفت، یک فاجعه در انتظار
گزارش «صلح سبز» Greenpeace هشدار میدهد که بیش از ۸۵ نفتکش بزرگ(با ظرفیت بیش از ۸۰,۰۰۰ تن و طول بیش از ۱۰۰ متر) در حال حاضر در خلیج فارس (و تا تنگه هرمز) گیر افتادهاند و حداقل ۲۱ میلیارد لیتر نفت حمل میکنند.
«گرینپیس» این وضعیت را یک «بمب ساعتی اکولوژیکی» توصیف میکند و با استفاده از دادههای ردیابی کشتیها، تصاویر ماهوارهای و شبیهسازیهای پخش نفت(با فرض نشت ۵۰,۰۰۰ تنی از موقعیت فعلی برخی نفتکشها)، نشان میدهد که یک نشت احتمالی میتواند اکوسیستمهای حساس خلیج فارس مانند رِکِیفهای مرجانی، جنگلهای مانگرو، علفهای دریایی و مسیرهای مهاجرت پستانداران دریایی را نابود کند و معیشت جوامع محلی را برای دههها تهدید کند.
گرینپیس خواستار پایان فوری خشونت نظامی، بازگشت به حقوق بینالملل و پیگیری راهحلهای دیپلماتیک است. این سازمان تاکید میکند که وابستگی جهانی به سوختهای فسیلی چنین ریسکهای بزرگی را ایجاد میکند و تنها برندگان واقعی این درگیریها شرکتهای نفت و گاز هستند که از افزایش قیمتها سود میبرند.
برخلاف نشتهای نفتی پیشین که اغلب از سکوها یا چاهها منشأ میگرفتند و مهار آنها تا حدی امکانپذیر بود، اکنون انبوهی از نفتکشهای غولپیکر با بدنههای آسیبپذیر در منطقهای مملو از آتشسوزیهای نفتی، حملات موشکی، مینهای شناور و اختلال کامل در ناوبری، در کنار یکدیگر تجمع کردهاند. این شرایط، احتمال برخورد، آتشسوزی زنجیرهای یا اصابت مستقیم به چندین نفتکش را به شدت افزایش داده و میتواند منجر به نشت همزمان میلیونها بشکه نفت شود ـ رخدادی که ظرفیت مهار هیچ کشوری را ندارد. شبیهسازیهای پخش نفت نشان میدهد که با توجه به جریانهای مداری خاص خلیج فارس، نفتِ آزادشده ظرف چند روز سواحل جنوب ایران، کل حراهای جزیره قشم و بندرعباس، و از سوی دیگر، بنادر کلیدی عربستان سعودی، امارات، بحرین و قطر را دربر میگیرد و جنگلهای حرا، مرجانهای کمنظیر مقاوم به گرما، و زیستگاه اصلی دوگونگها(که خلیج فارس میزبان دومین جمعیت بزرگ جهان است) را برای دههها به «مناطق ممنوعه حیات» تبدیل خواهد کرد.
گرینپیس، تاکید دارد که در چنین سناریویی، حتی فرض بازیابی طبیعت طی چند دهه نیز خوشبینانه است، چراکه انباشت آلودگی با باقیماندههای نشت ۱۹۹۱ و آلودگیهای ناشی از حملات اخیر به پالایشگاهها، اکوسیستم را به نقطهای از «فرسایش اکولوژیک برگشتناپذیر» رسانده که دیگر ظرفیت خودترمیمی ندارد. آسیبها هنوز وجود دارد یا وارد مرحله «فرسایش اکولوژیک غیرقابل بازگشت» شدهایم؟
دزدان دریایی سومالی یک لنج ایرانی را ربودند
شرکت اطلاعات کشتیرانی لویدز لیست بریتانیا از ربوده شدن یک لنج ایرانی توسط دزدان سومالی در روز چهارشنبه خبر داد. نام این لنج «الوَسیمه» با پرچم جمهوری اسلامی گزارش شده و محل ربوده شدن آن ۴۰۰ مایل دریایی شرق موگادیشو، پایتخت سومالی، در اقیانوس هند است.
«مرکز امنیت دریایی اقیانوس هند» اتحادیه اروپا نیز با تایید ربوده شدن این لنج هشدار داده که دزدان سومالی احتمالا از این لنج ایرانی بهعنوان «کشتی مادر» برای حملات به کشتیهای بزرگ استفاده خواهند کرد و به همین خاطر کشتیها بهتر است از تردد در شعاع ۲۰۰ کیلومتری محل ربایش لنج ایرانی اجتناب کنند. هنوز مقامات جمهوری اسلامی واکنشی به ربوده شدن لنج ایرانی و خدمههای آن نشان ندادهاند.
سئول اعلام «تدابیر اضطراری» انرژی کرد؛ آزادسازی ذخایر نفت ژاپن
رییسجمهور کره جنوبی در واکنش به بحران جهانی انرژی به خاطر انسداد تنگه هرمز توسط جمهوری اسلامی اعلام کرد که «تدابیر اضطراری انرژی» اتخاذ کرده است.
رییسجمهور کره جنوبی از مردم خواست با کاهش فعالیتهای روزمره و صرفهجویی در مصرف انرژی، استفاده از حمل و نقل عمومی و کاهش مصرف برق به رفع کسری انرژی کشور کمک کنند. دولت سئول، همچنین با اعلام تثبیت قیمت برق برای شهروندان، از پمپ بنزینها خواست از تدابیر دولتی برای اعمال سقف قیمت سوخت تبعیت کنند.
شبکه سیانان، گزارش داده است که کره جنوبی معافیت آمریکا برای واردات نفت روسیه را نیز دریافت کرده است؛ به این شرط که پرداختها با ارزهای غیر از دلار انجام شود. پیشتر فیلیپین نیز اعلام «وضعیت اضطراری انرژی» کرده بود و دولت تایوان نیز اعلام کرده یارانههای انرژی را کاهش میدهد.
ژاپن که ۹۰ درصد واردات نفتش از کشورهای حاشیه خلیج فارس است نیز آغاز به آزادسازی بخشی از ذخایر استراتژیک دولتی نفت خود کرده است. قرار است ۸۰ میلیون بشکه ذخایر دولتی نفت این کشور طی ۴۵ روز آزاد شود. ژاپن ۱۰ روز پیش نیز اقدام به آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت بخش خصوصی کرده بود.
رییس شرکت ملی نفت ابوظبی، بستن تنگه هرمز از سوی ایران را «مصداق تروریسم اقتصادی» دانست
مدیر عامل شرکت ملی نفت ابوظبی میگوید «تبدیل تنگه هرمز به یک سلاح، مصداق تروریسم اقتصادی است.» «به گفته سلطان الجابر که همزمان وزیر صنایع و فناوریهای پیشرفته امارات متحده عربی هم هست، وقتی ایران تنگه هرمز را «گروگان میگیرد»، همه کشورهای دیگر هزینه آن را میدهند؛ در پمپ بنزینها، در خواربار فروشیها و در داروخانهها.
این مقام اماراتی در سخنرانی خود در واشینگتن، تاکید کرد که هیچ کشوری نباید اجازه پیدا کند که اقتصاد جهانی را به این شکل، دچار بیثباتی کند؛ نه حالا و نه هیچوقت دیگر.
سلطان الجابر پیش از این سخنرانی، در دیدار با جِی دی ونس معاون رییسجمهور ایالات متحده، عبور آزادانه از تنگه هرمز را «تنها راه حل بادوام برای بازگرداندن ثبات به بازارهای جهانی انرژی» توصیف کرده بود.
وزیر دفاع آلمان با تاکید بر «عدم تمایل برلین به درگیر شدن در جنگ ایران»، از آمادگی برای کمک به استقرار صلح خبر داد
وزیر دفاع آلمان از آمادگی کشورش برای کمک به استقرار صلح، در صورت برقراری یک آتشبس در جنگ ایران خبر داد.
بوریس پیستوریوس صبح پنجشنبه در دیدار با ریچارد مارلز همتای استرالیاییاش در کانبرا گفت: «این جنگ برای اقتصادهای جهان یک فاجعه است. تاثیر آن تا همین حالا هم روشن و قابل مشاهده است.»
وزیر دفاع آلمان خطاب به ایران و آمریکا تأکید کرد که دستیابی به «یک راه حل دیپلماتیک ضروری است.»
بوریس پیستوریوس گفت: «پیش از آغاز این جنگ، کسی با ما مشورت نکرد، کسی نظر ما را نپرسید، این جنگ ما نیست و بنابراین باید به روشنی بگویم که ما مایل نیستیم که به این جنگ کشیده شویم.»
این مقام ارشد نظامی دولت فدرال آلمان، با اشاره به اینکه «بیثباتی در خاورمیانه، برای همه جهان تبعاتی خواهد داشت»، گفت: «از اینرو ما آمادهایم که به استقرار هرگونه صلحی کمک کنیم.»
بوریس پیستوریوس گفت در صورت برقراری آتشبس، آلمان آمادۀ بحث درباره هرگونه عملیات لازم برای تضمین صلح، بهخصوص در زمینه کشتیرانی آزاد در تنگه هرمز خواهد بود.»
استرالیا بهمدت شش ماه، ورود ایرانیان با ویزای کوتاهمدت را ممنوع کرد
استرالیا از امروز پنجشنبه ششم فروردینماه 1405، ورود شهروندان ایرانی با روادید کوتاهمدت را، دستکم بهمدت شش ماه ممنوع کرد.
وزارت کشور استرالیا، اعلام کرد که در طول شش ماه آینده، کسانی که با پاسپورت ایرانی سفر میکنند، امکان سفر به استرالیا با ویزای توریستی یا ویزای کار موقت را نخواهند داشت. کانبرا دلیل این تصمیم را، نگرانی از احتمال «بازنگشتن این افراد، در پایان دورۀ اعتبار ویزا، بدلیل شرایط جنگی ایران» اعلام کرد.
در بیانیه وزارت کشور استرالیا، آمده که «درگیری نظامی در ایران، احتمال اینکه برخی از دارندگان ویزای موقت استرالیا در پایان دورۀ اعتبار ویزای خود، نتوانند، یا نخواهند استرالیا را ترک کنند را افزایش داده است.»
دولت استرالیا، البته تصریح کرده که استثناهایی به شکل مورد به مورد بررسی شده و در نظر گرفته خواهند شد؛ از جمله برای والدین شهروندان استرالیا. به گفته تونی بِرک معاون وزیر کشور استرالیا در امور مهاجرت و شهروندی، پیش از آغاز جنگ جاری، تعداد زیادی ویزای توریستی برای شهروندان ایران صادر شده بود که «در شرایط کنونی صادر نمیشد.» برک تاکید کرد که «اعطای اقامت دائم استرالیا، موضوعی است که بر اساس تصمیمگیری دقیق و با حساب و کتاب دولت انجام میشود، و نه به شکل اتفاقی به دنبال یک سفر توریستی به این کشور.»
بر اساس آمارهای دولت استرالیا، بیش از ۸۵ هزار متولد ایران، در استرالیا و عمدتاً در شهرهای سیدنی و ملبورن اقامت دارند. استرالیا چندی پیش با ارائه ویزای اقامت بشردوستانه به هفت تن از اعضای تیم فوتبال زنان ایران، شامل شش بازیکن و یکی از همراهان تیم، خشم تهران را برانگیخت.
بازیکنان تیم ایران که برای شرکت در مسابقات قهرمانی آسیا در استرالیا حضور داشتند، در پی نخواندن سرود جمهوری اسلامی در آستانه یکی از مسابقات خود، به «خیانت» متهم شده بودند. پنج تن از هفت عضو کاروان ایران که ویزای اقامت بشردوستانه دریافت کرده بودند، در ادامه نظرشان را تغییر داده و به ایران بازگشتند؛ موضوعی که تردیدهایی را درباره احتمال تحت فشار قرار گرفتن خانوادههای آنها در داخل ایران مطرح کرد.
نشست دو روزه وزرای خارجه گروه هفت امروز در حومه پاریس
همزمان با تلاش کشورهای اروپایی و متحدانشان برای کاستن از اختلافات با واشینگتن درباره جنگ ایران، وزرای خارجه گروه هفت، برای نشستی دو روزه در حومه پاریس گرد هم میآیند. در این نشست که امروزهای پنجشنبه و فردا جمعه برگزار خواهد شد، علاوه بر جنگ ایران، بحرانهای دیگری همچون اوکراین و غزه هم در دستور کار قرار خواهند داشت.
نشست دیپلماتهای ارشد هفت کشور صنعتی، تنها ساعاتی پس از هشدار کاخ سفید، درباره آمادگی دونالد ترامپ برای «بهپا کردن جهنم» در صورت سرباز زدن ایران از پذیرش یک توافق برای پایاندادن به جنگ، آغاز خواهد شد.
مارکو روبیو وزیر خارجه ایالات متحده در نخستین سفر خارجی خود از زمان آغاز جنگ، روز جمعه برای حضور در روز دوم این نشست به همتایانش از بریتانیا، فرانسه، کانادا، آلمان، ایتالیا و ژاپن خواهد پیوست.
لبنان
اعتراض حزبالله لبنان به اخراج سفیر جمهوری اسلامی
در پی تصمیم دولت لبنان مبنی بر اخراج سفیر جمهوری اسلامی ایران، صحنه سیاسی این کشور شاهد تنشهای تازهای بود: وزرای شیعه دولت که به حزبالله یا جنبش «امل» وابستهاند، در اعتراض به این اقدام، نشست هیات دولت را تحریم کردند.
روز پنجشنبه ۶ فروردین 1405، دو وزیر وابسته به حزبالله و دو وزیر وابسته به جنبش امل از حضور در جلسۀ هیئت دولت خودداری کردند.
دو روز قبل، وزیر امور خارجه لبنان، يوسف رجّي، با متهم کردن سفیر جمهوری اسلامی به «دخالت در امور داخلی لبنان» اعتبارنامه وی را لغو کرد. بنابراین، محمدرضا شیبانی بهعنوان «عنصر نامطلوب» باید حداکثر تا نهم فروردین بیروت را ترک کند. شیبانی حدود دو هفته قبل از شروع جنگ در مقام سفیر جدید جمهوری اسلامی عازم لبنان شده بود.
در اعتراض به اخراج نماینده جمهوری اسلامی، دهها نفر از حامیان حزبالله مقابل سفارت جمهوری اسلامی ایران در نزدیکی بیروت تجمع کردند و علیه آمریکا و اسرائیل شعار دادند. به گفته این معترضان تصمیم دولت لبنان «قابل قبول نیست و اجرا نخواهد شد.» آنها همچنین خواستار اخراج سفیر آمریکا از لبنان شدند.
این تنشهای سیاسی، در شرایطی رخ میدهد که دولت لبنان فشارهای خود را بر حزبالله افزایش داده و فعالیت سپاه پاسداران را نیز محدود کرده است. نخستوزیر نواف سلام صریحا گفته است که نیروهای سپاه عملیات حزبالله را علیه اسرائیل هدایت میکنند.
حزبالله لبنان از روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴، یعنی دو روز بعد از حمله اسرائیل و آمریکا، موشکپرانی خود را علیه اسرائیل آغاز کرد و بدین ترتیب تمامی کشور را در معرض تهاجم اسرائیل قرار داد. ارتش اسرائیل حملات هوایی شدیدی را علیه خاک لبنان آغاز کرد که تاکنون بیش از هزار کشته و حدود یک میلیون آواره بر جای گذاشته است.
در این وضعیت، دولت لبنان که در اعتراض به حملات اسرائیل به سازمان ملل پناه برده، در درون خود نیز گرفتار خودسریهای حزبالله است که سیاستهای خود را به پیروی از تهران دنبال میکند. هنوز معلوم نیست که دولت در عمل موفق به اخراج محمدرضا شیبانی خواهد شد یا خیر.
ارتش اسرائیل: بیش از ۳۰ عضو حزبالله در جنوب لبنان کشته شدند
ارتش اسرائیل اعلام کرد در جریان عملیاتهای زمینی در روزهای اخیر در یکی از مناطق جنوب لبنان، بیش از ۳۰ نفر از نیروهای حزبالله کشته شدهاند.
بر اساس این اعلام، در میان کشتهشدگان، ۱۰ نفر از اعضای یگان ویژه «رضوان» نیز حضور داشتهاند.
ارتش اسرائیل گفت نیروهای وابسته به لشکر منطقهای ۹۱ موسوم به «گالیل»، این افراد را با استفاده از گلولهباران تانک، تیراندازی تکتیراندازان، حملات پهپادی و هدایت حملات هوایی در منطقه عملیاتی هدف قرار دادهاند.
تصویری از مراسم تدفین قربانیان حمله هوایی اسرائیل، بیمارستان ناصر، خانیونس، ۱۷ مارس 2026. AFP - BASHAR TALEB
تراژدی غزه در سایه جنگ ایران ادامه دارد
در حالیکه توجه رسانههای بینالمللی در یک ماه گذشته به جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران معطوف شدهاست، فاجعه انسانی در نوار غزه در سایه این جنگ همچنان ادامه دارد.
رادیو بینالمللی فرانسه روز چهارشنبه ۲۵ مارس، در گزارشی به قلم «آن برناس» نوشتهاست، هرچند جنگی که در ۲۸ فوریه آغاز شد در صدر اخبار رسانههای جهان قرار گرفته اما در مقابل، جنگی که دو سال و نیم پیش در غزه شروع شد در سکوت رسانهها ادامه دارد.
در این گزارش به نقل از تحلیل توماس وسکووی، دانشجوی دکتری در رشته مطالعات سیاسی «مدرسه عالی مطالعات علوم اجتماعی» آمده است که غزه از ۸ اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون بهطور مستمر هدف حملات اسرائیل قرار گرفته و برای ساکنان این منطقه، عملاً هیچ آتشبسی در کار نبودهاست.
اسرائیل صدها بار آتشبس را نقض کرده است
آن برناس مینویسد که از ۱۰ اکتبر سال ۲۰۲۵ تاکنون، ارتش اسرائیل صدها بار آتشبس را نقض کرده است. نیروهای این ارتش با بمباران، حملات زمینی و دیگر اقدامات موجب کشته شدن دستکم ۶۷۷ فلسطینی شدهاند. ژان-فرانسوا کورتـی، رئیس سازمان بشردوستانه «پزشکان جهان» هشدار دادهاست که شمار کشته و زخمی شدگان فلسطینی در سال جاری نسبت به سال ۲۰۲۵ هیچ کاهشی نداشته است. به گفتۀ او، این روند نشاندهنده تداوم سطح بالای خشونت در غزه است.
شهر غزه پس از یکی از حملات هوایی ارتش اسرائیل، ۶ فوریه ۲۰۲۶ AP - Jehad Alshrafi
در ادامه گزارش خانم آن برناس، آمده است که ساکنان غزه هر روز رنج و اندوه بیشتری را تحمل میکنند. سه روز پیش(۲۲ مارس 2026)، یک حمله پهپادی اسرائیل در اردوگاه پناهندگان نصیرات در مرکز نوار غزه، موجب کشته شدن دستکم سه نفر شد. این حمله همچنین هشت نفر دیگر را زخمی کرد. کمی پیشتر در همان روز، منابع پزشکی فلسطینی اعلام کردند که در حملهای در نزدیکی پل شیخ رضوان در شهر غزه، یک نفر کشته و چندین نفر دیگر زخمی شدهاند. پس از این حمله، سخنگوی عربزبان ارتش اسرائیل با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که فرد کشته شده قصد داشت در خاک اسرائیل حمله تروریستی انجام بدهد.
حملات اسرائیل به غزه و فاجعه انسانی در این منطقه، همچنان ادامه دارد. خطر ممنوعیت فعالیت نیز مانند «شمشیر داموکلس» بر فراز بسیاری از سازمانهای غیردولتی قرار گرفته و موجب نگرانی مردم غزه شدهاست. حدود ۳۰ سازمان غیردولتی، از جمله پزشکان بدون مرز و آکسفام، مجوز فعالیت در این منطقه فلسطینی را دریافت نکردهاند. در آغاز سال جاری، ۱۹ سازمان غیردولتی شکایتی را در اعتراض به این ممنوعیت به دیوان عالی اسرائیل ارائه کرند. قضات این دیوان روز گذشته(۲۴ مارس)، از دولت اسرائیل حمایت کردند و از سازمانهای غیردولتی خواستند، در ازای یک ماه فرصت بیشتر برای انجام مراحل جدید ثبتنام، شکایتشان را پس بگیرند.
بیش از دو میلیون فلسطینی به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند
آمار فلسطینانی که به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند، در پایان فوریه سال جاری بیش از دو میلیون نفر اعلام شد. رئیس سازمان پزشکان جهان در خصوص وضعیت کنونی غزه با تاسف گوید: «وضعیت انسانی همچنان هولناک است. فکر نمیکنم بر اساس سنجه نظامیشدن درگیریها در ایران بتوان گفت که این وضعیت بد است یا بدتر. امروز همچنان با معیارهای روبهرو هستیم که احتمالا در زمره شاخصهای یک نسلکشی در حال وقوع قرار میگیرند.»
اردوگاه پناهندگان نصیرات، مرکز نوار غزه، ۱۸ مارس 2026. AFP – EYAD BABA
آینده فلسطینیان همچنان تیره است
ژان-فرانسوا کورتی، حدود ۱۰ روز پیش از حملات اسرائیل و آمریکا به ایران، در شورای امنیت هشدار داد که با وجود اعلام آتشبس، صلح هنوز به غزه هنوز بازنگشته است. به گفته او، چشمانداز آینده برای فلسطینیان چه در غزه، و چه در کرانه باختری، همچنان بسیار تیره است. رییس سازمان پزشکان جهان در پایان میگوید: «این وضعیت هولناک در امتداد آن چیزی قرار دارد که در سه سال گذشته شاهدش بودهایم؛ یعنی تداوم روند حذف و نابودی فلسطینیان.»
فرانچسکا آلبانز، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر در سرزمینهای فلسطینی اشغالی گزارش جدید خود را روز دوشنبه ۲۳ مارس، ارائه کرد. او در جریان ارائه این گزارش به شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد درباره شکنجه سیستماتیک که اسرائیل علیه فلسطینیان اعمال میکند بار دیگر هشدار داد. فرانچسکا آلبانز گفت: «بیاعتنایی به حقوق بینالملل در فلسطین متوقف نخواهد شد؛ این روند هماکنون از لبنان تا ایران، در کشورهای خلیج(فارس) و حتی در ونزوئلا نیز مشاهده میشود و اگر اقدامی صورت نگیرد، فراتر از این مناطق گسترش خواهد یافت.»
تایمز اسرائیل: آمریکا معتقد است ایران تحت فشار عملیات زمینی تسلیم خواهد شد
گزارشهای منتشرشده از منابع آمریکایی، نشان میدهد که وزارت دفاع ایالات متحده در حال آمادهسازی مجموعهای از گزینههای نظامی علیه ایران است. این اقدامات در صورتی اجرایی خواهد شد که مذاکرات احتمالی میان تهران و واشنگتن به نتیجه نرسد یا ایران به سیاست بستن تنگه هرمز ادامه دهد.
وبسایت خبری آمریکایی اکسیوس در هفته گذشته طی گزارشی اعلام کرده بود که ارتش آمریکا در حال بررسی تصرف جزیره خارک و همچنین اعزام نیروهای ویژه برای تصرف ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران است. اکسیوس به نقل از چهار منبع آگاه در دولت ترامپ بیان کرده است که دونالد ترامپ در حال تلاشی برای ایجاد یک ائتلاف بینالمللی برای بازگشایی تنگه هرمز است.
اکنون پایگاه خبری تایمز اسرائیل نیز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نسبت به انجام یک عملیات زمینی گسترده در ایران تمایل نشان داده است. مقام یکی از کشورهای میانجی میان تهران و واشینگتن پنجشنبه ششم فروردین به تایمز اسرائیل گفت ایالات متحده بر این باور است که جمهوری اسلامی تحت فشار عملیات زمینی تسلیم خواهد شد. او افزود کاخ سفید معتقد است حکومت ایران با طرح 15 بندی ترامپ برای برقراری آتشبس موافقت نخواهد کرد و به همین دلیل، هزاران نیروی آمریکایی برای تصرف جزیره خارک به منطقه اعزام شدهاند.
پایگاه خبری اکسیوس، ششم فروردین گزارش داد پنتاگون در حال تدوین گزینههای نظامی برای زدن «ضربه نهایی» به جمهوری اسلامی است؛ عملیاتی که میتواند شامل استفاده از نیروهای زمینی و بمباران گسترده باشد.
در هفتههای اخیر، اختلال در تردد شناورها در تنگه هرمز موجب برهم خوردن جریان انرژی جهانیو افزایش قیمت نفت شده است. بر اساس برخی گزارشها، ایالات متحده ممکن است برای اعمال فشار بر جمهوری اسلامی و بازگشایی تنگه هرمز، خارک را به تصرف درآورد.
روزنامه اورشلیمپست سوم فروردین نوشت مقامهای ارشد آمریکایی در روزهای اخیر به همتایان خود در اسرائیل و سایر کشورها اعلام کردهاند که گزینهای جز اجرای عملیات زمینی برای تصرف جزیره خارک باقی نمانده است.
چشمانداز درگیریهای احتمالی در خارک
مقام دیگری از کشورهای میانجی در بحران خاورمیانه در مصاحبه با تایمز اسرائیل، هشدار داد حتی اگر آمریکا بتواند خارک را به تصرف درآورد، حفظ آن در بلندمدت مستلزم اعزام نیروهای بیشتر و درگیریهای طولانیتر خواهد بود.
او افزود این زمان بسیار فراتر از بازه چهار تا شش هفتهای است که واشینگتن بهطور علنی برای مدت مناقشه کنونی در نظر گرفته بود. به گفته این دو منبع آگاه، صرفنظر از تصمیم نهایی ترامپ درباره انجام عملیات زمینی در ایران، بعید است جمهوری اسلامی تن به خواستههای ایالات متحده دهد.
ترامپ ششم فروردین به مقامهای جمهوری اسلامی هشدار داد در صورت ناکام ماندن گفتوگوها، با «تهاجم مداوم» مواجه خواهند شد و ارتش آمریکا آنها را «بدون وقفه در هم خواهد کوبید.»
او اضافه کرد: «این ایران است که برای رسیدن به توافق التماس میکند، نه من. خواهیم دید که آیا میتوانیم به توافق درستی برسیم و تنگه هرمز را باز کنیم یا نه.»
وزارت دفاع فرانسه ششم فروردین، اعلام کرد ۳۵ کشور در نشستی ویدیویی با محوریت بازگشایی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز مشارکت کردند.
دوم فروردین، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هشدار داد حکومت ایران با مسدود کردن تنگه هرمز بهدنبال باجگیری از کل جهان» است.
۲۱ اسفند، در پیامی مکتوب منتسب به مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، بر ادامه سیاستهای حکومت، از جمله بستن تنگه هرمز و حمله به کشورهای منطقه در مقطع کنونی، تاکید شد.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
با وجود اظهارات امروز پنجشنبه 26 مارس ترامپ، مبنی بر این که قصد اعزام نیروی زمینی به «هیچجا» را ندارد، به گزارش رسانههای آمریکایی، رییسجمهوری آمریکا در حال بررسی چندین گزینه درباره اعزام نیروها به داخل ایران است و پنتاگون تدارکات گستردهای را برای اعزام نیروهای زمینی به داخل ایران آغاز کرده است.
به گزارش انبیسی به نقل از دو مقام کنونی، دو مقام پیشین آمریکایی و یک منبع آگاه، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در حال بررسی این موضوع است که آیا برای دستیابی به برخی از اهداف کلیدی و پایان دادن به جنگ باید هزاران نیروی آمریکایی را به ایران اعزام کند یا خیر.
بنابر این گزارش، اگرچه هرگونه اعزام نیروها به داخل ایران با خطرات بسیاری همراه خواهد بود، اما در عین حال میتواند از نظر راهبردی منجر به تسریع در پایان دادن به جنگ شود.
ترامپ در حالی گزینههای اعزام نیروها به ایران را بررسی میکند که در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و اقدامات جمهوری اسلامی ایران برای بستن تنگه هرمز، بهای نفت افزایش یافته است. او همچنین در داخل آمریکا از سوی دموکراتها و برخی از حامیان خود با واکنشهای منفی مواجه شده و انتقادات متحدان عرب ایالات متحده که هدف حملات تلافیجویانه ایران قرار گرفتهاند، از سیاستهای ترامپ رو به افزایش است.
به گفته منابع این گزارش، چند گزینه از سوی ترامپ در دست بررسی است. یکی از آنها استقرار نیروها در بنادر ایران یا جزایر کوچک خلیج فارس با هدف بازگشایی تنگه هرمز است. گزینههای دیگر شامل عملیاتی برای بازیابی ذخایر اورانیوم با غنای بالای یا استفاده از نیروها برای کنترل تاسیسات نفتی ایران به منظور قطع یکی از شریانهای اصلی درآمدی جمهوری اسلامی و گرفتن امتیاز از رژیم ایران است.
بهگفته این منابع، هیچکدام از گزینههایی که ترامپ بهطور جدی در حال بررسی آنهاست، شامل استقرار گسترده نیروها مشابه تجربیات عراق و افغانستان نیست. انبیسی پیشتر گزارش داده بود که ترامپ در محافل خصوصی تمایل خود را برای اعزام نیروهای زمینی به ایران ابراز کرده است.
ترامپ از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، بارها گفته است که برای اعزام نیروهای آمریکایی به ایران آمادگی دارد. او با این حال روز پنجشنبه در پاسخ به پرسشی درباره این موضوع، گفت: «نه، من نیروها را به هیچجا اعزام نمیکنم. البته اگر هم میفرستادم به شما نمیگفتم، اما نیرو اعزام نمیکنم.»
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید روز جمعه طی بیانیهای گفت: «همانطور که رییسجمهوری ترامپ گفت، او برنامهای برای اعزام نیرو به هیچجا ندارد. با این حال، او عاقلانه عمل میکند و راهبرد نظامیاش را برای رسانهها فاش نمیکند.»
به گفته دو مقام کنونی و دو مقام پیشین آمریکایی، مقیاس و مدتزمان استقرار نیروی آمریکایی در داخل ایران به نوع عملیات بستگی دارد، اما ممکن است مشابه عملیات بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری پیشین ونزوئلا، صدها نیروی متخصص برای چند ساعت وارد ایران شوند. اما این میزان تا به کارگیری هزاران نیرو برای چند هفته متغیر است.
جو کوستا، مدیر برنامه «دفاع پیشرو» در مرکز راهبرد و امنیت «اسکاکرافت» وابسته به اندیشکده «شورای آتلانتیک»، گفت: «درجات دشواری عملیات مختلف، متفاوت است، هرچند همه آنها بسیار خطرناک خواهند بود و خطر تلفات نیروهای آمریکایی در همه آنها وجود دارد.» او افزود که خطر عملیات زمینی بسیار بالاتر از حملات هوایی کنونی است.
در حال حاضر، حدود ۵۰ هزار نیروی آمریکایی در خاورمیانه مستقر هستند. آمریکا تا این لحظه جنگ در ایران را از طریق هوا و دریا پیش برده است.
به گزارش انبیسی، انتظار میرود در روزهای آینده چند هزار تفنگدار دریایی دیگر نیز به منطقه برسند. همچنین، به گفته دو منبع آگاه، آمریکا در حال تسریع استقرار هزاران تفنگدار دریایی و ملوان بیشتر به خاورمیانه است.
به گفته یک مقام آمریکایی، حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در سه هفته گذشته شرایطی را در داخل ایران فراهم کرده است که خطر اعزام نیروها به داخل کشور را نسبت به اوایل جنگ کاهش میدهد. این مقام آمریکایی با این حال، تاکید کرد که اعزام نیروی زمینی به ایران، تهدید علیه نیروهای آمریکایی را در منطقه افزایش میدهد.
به گفته دو منبع آگاه، مقامات آمریکایی، اسرائيلی و دیگر متحدان آمریکا اخیرا جلسه مشترکی را درباره جنگ برگزار کردهاند و در این جلسه اطلاعاتی را بررسی کردند که نشان میداد در صورت اعزام نیروی زمینی به داخل ایران، احتمالا دستکم یکی از گروههای شبهنظامی مورد حمایت تهران پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهد داد.
از سوی دیگر، متحدان عرب آمریکا خواهان پایان جنگ هستند. با این حال، به گزارش انبیسی، برخی از آنها نگراناند که جمهوری اسلامی همچنان در قدرت بماند و تشنه انتقام، از این درگیریها جان به در ببرد.
ترامپ، همچنین با انتقادات گستردهای از سوی متحدان خود و همچنین دموکراتها درباره جنگ با ایران روبهرو است. بر اساس نظرسنجی انبیسی که اوایل ماه جاری انجام شد، ۵۴ درصد از رایدهندگان آمریکایی از نحوه مدیریت جنگ توسط آقای ترامپ ناراضیاند.
در حالی که اعزام نیرو به داخل ایران با خطرات بسیاری همراه است، به گفته مقامات پیشین آمریکایی، عملیات زمینی موفق میتواند دونالد ترامپ را در موقعیتی ایدهآل برای مذاکره بر سر پایان جنگ قرار دهد.
به گفته کوستا، آمریکا در موقعیتی دشوار قرار گرفته که ممکن است ناچار شود برای بازگشایی تنگه هرمز و در نهایت پایان دادن به جنگ، نیروهای خود را به داخل ایران اعزام کند، زیرا تهران نشان داده که «اهرم اقتصادی عظیمی» در اختیار دارد.
کوستا گفت: «ما در موقعیت مسئلهداری هستیم و ممکن است حضور نیروها در ایران برای تضمین بازگشایی هرمز ضروری باشد و این برای ما بسیار خطرناکتر است.»
او همچنین گفت بسته شدن تنگه توسط ایران باعث شده پایان دادن آمریکا به جنگ طبق جدول زمانی خودش بسیار دشوارتر شود.
چه گزینههایی پیش روی ترامپ است؟
به گفته دو مقام پیشین آمریکا، فرماندهی مرکزی ایالات متحده سالهاست که برای عملیاتهای زمینی احتمالی در چارچوب گزینههای مختلف مورد بررسی، برنامههایی تدوین کرده است. به گفته مقامات کنونی و پیشین، همین برنامهها به شکلگیری گزینههایی که ترامپ در حال بررسی آنهاست کمک کردهاند.
یکی از این گزینهها استقرار نیروهای آمریکایی در سواحل جنوبی ایران است. هدف چنین عملیاتی کاهش تهدیدات کنونی ایران علیه کشتیرانی در تنگه هرمز خواهد بود.
کشتیهایی که از خلیج فارس خارج میشوند، پیش از ورود به تنگه هرمز باید از جزایر ابوموسی و تنب بزرگ و تنب کوچک عبور کنند. ایران در این جزایر حضور نظامی دارد و این جزایر برای تهران از نظر کنترل عبور و مرور در تنگه هرمز اهمیت راهبردی قابلتوجهی دارند.
به گفته مقامات آمریکایی، حتی با وجود حملات آمریکا که بنا بر اعلام پنتاگون بیش از ۱۲۰ فروند از شناورهای ایران را نابود کرده، نیروی دریایی ایران و نیروی دریایی سپاه پاسداران جمهوری اسلامی، همچنان چیزی را که «ناوگان پشهای» نامیده میشود حفظ کردهاند. این ناوگان شامل بیش از هزار قایق تندرو است که برخی از آنها بدون سرنشین و مملو از مواد منفجرهاند و تهدیدی برای کشتیرانی بهشمار میروند. این قایقها میتوانند بهسرعت از جهات مختلف کشتیها را محاصره کنند.
به گفته مقامات آمریکایی، یکی دیگر از کاربردهای احتمالی نیروهای زمینی آمریکا میتواند در اختیار گرفتن و حفظ کنترل تاسیسات نفتی ایران در جزیره خارک باشد. ۹۰ درصد از صادرات نفت ایران از این جزیره انجام میشود.
آمریکا جمعه گذشته، اهداف نظامی در جزیره خارک را بمباران کرد و آقای ترامپ تهدید کرد که اگر ایران به اقدامات خود برای مسدود کردن تنگه هرمز ادامه دهد، تاسیسات نفتی این جزیره را هدف قرار دهد. به گفته مقامات کنونی و پیشین آمریکایی، طرح تصرف و کنترل این تاسیسات نفتی با این هدف طراحی شده که اقتصاد حکومت ایران با محروم شدن از منبع اصلی درآمدش فروبپاشد و آمریکا از این اهرم برای مذاکره جهت پایان دادن به درگیری استفاده کند.
یکی از مقامات پیشین آمریکا گفت: «جزیره خارک کاملا روی میز است. همیشه هم همینطور بوده است.»
اکسیوس روز جمعه به نقل از چهار منبع آگاه اعلام کرد که دولت دونالد ترامپ در حال بررسی طرحهای عملیاتی برای اشغال نظامی یا محاصره دریایی جزیره خارک است تا از این طریق ایران را برای بازگشایی تنگه هرمز تحت فشار قرار دهد.
به گفته این منابع، اجرای این طرح پرخطر مستلزم آن است که ابتدا ارتش آمریکا طی حدود یک ماه حملات هوایی، توان نظامی ایران را در اطراف تنگه هرمز بیش از پیش تضعیف کند؛ در همین راستا، سه واحد از تفنگداران دریایی آمریکا در راه منطقه هستند و مقامات نیز اعزام نیروهای پشتیبانی بیشتر را در دست بررسی دارند.
به گفته مقامات کنونی و پیشین آمریکا، خطرناکترین گزینه برای نیروهای زمینی آمریکا در ایران ممکن است در عین حال قاطعانهترین گزینه برای از میان بردن هرگونه تهدید احتمالی هستهای ایران باشد.
این گزینه شامل اعزام نیرو به داخل ایران برای یافتن، بازیابی و ضبط اورانیوم با غنای بالای ایران است.
برای بازیابی کامل ذخایر اورانیوم ایران، احتمالا چندین مکان وجود دارد که آمریکا باید به آنها مراجعه کند. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اوایل ماه جاری گفت که حدود نیمی از ذخیره ۴۴۰ کیلوگرمی اورانیوم با غنای بالای ایران در اصفهان بوده، اما مشخص نیست نیمه دیگر در تاسیسات فردو یا نطنز قرار دارد یا در حملات نظامی آمریکا در ژوئن گذشته آسیب دیده یا نابود شده است.
تدارکات پنتاگون برای اعزام نیروی زمینی
به گزارش سیبیاس به نقل از چند منبع آگاه، مقامات پنتاگون تدارکات مفصلی برای اعزام نیروهای زمینی آمریکایی به داخل ایران انجام دادهاند. به گفته این منابع، در حالی که ترامپ در حال بررسی گزینهها برای نحوه ادامه درگیری با ایران است، فرماندهان ارشد نظامی درخواستهای مشخصی را با هدف تدارک برای استقرار نیروهای زمینی ارائه کردهاند.
به گفته این منابع، هنوز مشخص نیست که در چه شرایطی ترامپ دستور اعزام نیروهای زمینی را به داخل ایران صادر خواهد کرد. به گفته این منابع، ارتش جلساتی برگزار کرده تا در صورت تصمیم رئیسجمهوری برای اعزام نیروهای آمریکایی به داخل ایران، درباره نحوه برخورد با احتمال بازداشت سربازان ایرانی و نیروهای شبهنظامی از جمله این که بازداشت شدگان به چه مکانی منتقل شوند نیز آماده باشد.
به گزارش سیبیاس، آمریکا در حال آمادهسازی برای اعزام یگانهایی از لشکر ۸۲ هوابرد به خاورمیانه است. این برنامهریزی شامل «نیروی واکنش جهانی» ارتش و «یگان اعزامی تفنگداران دریایی» سپاه تفنگداران دریایی آمریکا است.
هماکنون هزاران تفنگدار دریایی در حال اعزام به خاورمیانه هستند. به گفته دو مقام آمریکایی، سه ناو جنگی و حدود ۲۲۰۰ تفنگدار دریایی از یک یگان اعزامی اوایل همین هفته کالیفرنیا را ترک کردند. این دومین یگان تفنگداران دریایی آمریکاست که از آغاز جنگ اعزام شده و ممکن است چند هفته طول بکشد تا در محل مستقر شود. نخستین یگان از منطقه اقیانوس آرام اعزام شده بود و هنوز در راه خاورمیانه است.
بنابر این گزارش، در حالی که مقامات دولت از اظهار نظر عمومی درباره گامهای احتمالی بعدی خودداری میکنند، این جابهجاییها نشاندهنده تلاش پنتاگون برای گسترش گزینههای نظامی در دسترس رییسجمهوری است.
اما تصرف احتمالی این جزیره کوچک در خلیج فارس که حدود ۹۰ درصد صادرات نفت ایران از طریق آن صورت میگیرد، به معنای تشدید قابل توجه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران خواهد بود. با این حال، کارشناسان میگویند چنین اقدامی بعید است ضربه اقتصادی مرگباری به جمهوری اسلامی وارد کند.
وبسایت آکسیوس روز ۱۶ اسفند گزارش داد که بحث درباره تصرف جزیره خارک در دولت آمریکا مطرح شده است؛ جزیرهای که ایران از دهه ۱۳۴۰ و پس از ساخت تأسیسات نفتی در آن، بهشدت برای صادرات نفت خود به آن وابسته بوده است. نفتکشهای غولپیکری که نفت را در حجم بالا حمل میکنند، میتوانند در اسکلههای آب عمیق این جزیره پهلو بگیرند.
کاخ سفید اعلام کرد نیروهای مسلح ایالات متحده در صورت صدور دستور رییسجمهوری میتواند جزیره خارک ایران را تحت کنترل بگیرد.
به گزارش «خبرگزاری فرانسه»، آنا کلی، معاون سخنگوی کاخ سفید، جمعه در پاسخ به پرسشی درباره گزارش وبسایت «آکسیوس» گفت ارتش آمریکا هر زمان که رییسجمهوری دستور دهد، میتواند این جزیره را تحت کنترل بگیرد.
جزیره خارک، مهمترین مرکز صادرات نفت ایران در خلیج فارس، همچنان یکی از نقاط حیاتی زیرساخت انرژی کشور و ارسال محمولههای نفت خام به بازارهای جهانی است. هرگونه اختلال در فعالیتهای این جزیره میتواند بر عرضه جهانی نفت و بازارهای بینالمللی انرژی تاثیر بگذارد.
نتیجهگیری
جنگ علیه ایران که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد، با فراز و نشیبهایی در اولویتبندی، ادعاهای ترامپ و کاخ سفید همراه بوده است. اگرچه سخنگوی کاخ سفید عملیات را یک «موفقیت چشمگیر» در نابودی زیرساختهای دفاعی ایران میخواند، اما کارشناسان معتقدند موفقیتهای تاکتیکی لزوما بهمعنای دستیابی به اهداف استراتژیک آمریکا و اسرائیل نیست. هرچند تاکنون، ویرانههای زیادی در ایران بهوجود آورده است.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در بهروزرسانی هفته گذشته خود، ادعا کرد که برنامههای موشکی و پهپادی ایران در حال «نابودی گسترده» هستند و حملات موشکهای بالستیک علیه نیروهای آمریکایی از زمان آغاز درگیری «۹۰ درصد کاهش» یافته است.
ترامپ نیز روز دوشنبه با تکرار آمار ۹۰ درصدی گفت: «آنها نمیتوانند این موشکها را پرتاب کنند و تعداد زیادی هم در اختیار ندارند، چرا که اکثر آنها نابود شدهاند.» او همچنین روز سهشنبه اضافه کرد که ۸۲ درصد از پرتابگرهای موشکی ایران «از بین رفتهاند.»
با این حال، در چهارمین هفته جنگ، ایران همچنان قادر به شلیک موشک و پهپاد است؛ از جمله رگبارهای موشکی روزهای اخیر به سمت اسرائیل که درست پس از ادعاهای ترامپ مبنی بر آغاز مذاکرات انجام شد.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده(سنتکام) نیز اعلام کرده است که اهداف حملات این ستاد در ایران، شامل تاسیسات تولید سلاح و کارخانههای ساخت موشک و پهپاد بوده است. با این وجود و با حملات سنتکام، حملات ایران به کشورهای خلیجفارس و اسرائیل همچنان ادامه دارد.
آمریکا و اسرائیل برتری هوایی مطلق دارند و سنتکام مدعی نابودی بیش از ۱۴۰ شناور ایرانی است. با این حال، وضعیت نیروی دریایی سپاه که متکی بر قایقهای تندرو و مینریزی است، همچنان نامشخص است و موشکهای ایرانی کماکان حملونقل دریایی در تنگه هرمز را مختل میکنند.
اکنون سئوال بزرگ این است که آمریکا با حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ایران چه خواهد کرد؟
دونالد ترامپ گفته است که قصد دارد این اورانیوم را(که در تاسیسات زیرزمینی عمیق دفن شده) تحویل بگیرد، اما اذعان کرده که این کار مستلزم یک توافق است؛ چرا که اقدام نظامی برای تصاحب آن نیازمند اعزام گسترده نیروهای زمینی خواهد بود.
دونالد ترامپ تاکید کرده که حفاظت از متحدانی چون اسرائیل و عربستان در بالاترین سطح انجام خواهد شد، اما اعلام کرده که وظیفه پلیس و نگهبان تنگه هرمز باید بر عهده کشورهایی باشد که از آن استفاده میکنند و نه آمریکا.
او روز دوشنبه ضربالاجلی 48 ساعته برای بازگشایی تنگه هرمز تعیین و تهدید کرد در صورت تداوم بسته بودن، نیروگاههای برق ایران را هدف قرار خواهد داد. اما در پایان این ضربالاجل، 5 روز دیگر آن تمدید کرد و گفت با ایران مذاکره میکنیم.
دونالد ترامپ، اگرچه مردم ایران را به گرفتن قدرت تشویق کرده و از کشتهشدن رهبران ارشد ایران توسط اسرائیل(با کمک آمریکا) سخن گفته، اما «تغییر رژیم» هرگز به عنوان یک هدف رسمی اعلام نشده است.
اکنون دولت او، مدعی است با عناصری از همین حکومت اسلامی ایران در حال مذاکره است تا جنگ را سریعتر به پایان برساند. همچنین هدف «قطع حمایت از گروههای نیابتی» تا حد زیادی از لیست اولویتها خارج شده است.
با وجود حملات به شبهنظامیان در عراق و عملیات اسرائیل علیه حزبالله، دولت ترامپ جزئیاتی ارائه نداده که چگونه قصد دارد بهطور دائمی مانع از حمایت مالی و نظامی تهران از این گروهها شود.
این در شرایطی است که اگر دونالد ترامپ بدون دستیابی به این اهداف و با باقی ماندن سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران در قدرت از جنگ عقبنشینی کند، با تبعات سیاسی شدیدی در داخل آمریکا و در سطح بینالمللی روبهرو خواهد شد.
موضعگیریهای اخیر مقامات ایرانی و اعزام نیروهای بیشتر آمریکایی به منطقه، نشان از آن دارد که، مسیر تحولات لزوما بهسمت گشایش دیپلماتیک حرکت نمیکند. رد پیشنهاد آتشبس و مذاکره، نشان میدهد که دستکم در مقطع کنونی، کفه تصمیمگیری بهسوی رویکردهای محتاطانهتر و امنیتمحور سنگینی کرده است. این تصمیم، نهفقط یک موضعگیری در سیاست خارجی، بلکه بازتابی از آرایش درونی قدرت در تهران است.
اکنون، ماجرای تنگه هرمز به مشغله جهانی تبدیل شده است. از یک سو، ۸۵ نفتکش غولپیکر با بیش از ۲۱ میلیارد لیتر نفت در پشت تنگه هرمز به دام افتادهاند و هر لحظه احتمال وقوع نشت فاجعهباری وجود دارد. از سوی دیگر، احتمال حملات آمریکا به آب و برق ایران، همچنین احتمال حملات ایران به تاسیسات آبشیرینکن هم هنور برطرف نشده است.
با توجه به شوری ذاتی خلیج فارس و تخلیه روزانه میلیونها مترمکعب پساب فوقشور آبشیرینکنها، حمله مستقیم به این تاسیسات یا انسداد ورودی آنها با نفت چه تاثیر فوری و بلندمدت بر گردش آب، لایهبندی حرارتی- شوری و پایه زنجیره غذایی خواهد داشت.
چنانچه حمله به زیرساختها جزو اهداف نظامی تلقی شود، ممکن است مسئله آبشیرینکنها و تاثیر آنها بر شوری خلیج فارس به یکی از بحرانیترین ابعاد درگیری ایران با آمریکا در خلیج فارس تبدیل شود.
اهمیت این مسئله از آن جهت بسیار مهم است که کشورهای حاشیه خلیج فارس یکی از وابستهترین مناطق جهان به آب شیرینشدهاند؛ بهطوری که این تاسیسات ۹۰ درصد آب آشامیدنی کویت، ۸۶ درصد عمان، ۷۰ درصد عربستان و بیش از ۵۰ درصد قطر و بحرین را تامین میکنند.
از منظر زیستمحیطی، خطر این حملات تنها به تخریب فیزیکی تاسیسات محدود نمیشود. مطالعات جدید مدلسازی نشان میدهند که حتی در شرایط عادی، تخلیه پساب فوقشور و گرم از این تاسیسات در طولانیمدت میتواند دمای زیرسطحی آب را تا ۰.۶ درجه سلسیوس و شوری را تا ۲ گرم بر کیلوگرم در نواحی ساحلی افزایش دهد.
این افزایش شوری در دریای نیمهبسته و ذاتا پر شوری مانند خلیج فارس زندگی گونههای حساس مانند مرجانها، علفهای دریایی و نرمتنان رار به مخاطره میاندازد. افزون بر این، کارشناسان هشدار میدهند که حتی بدون حمله مستقیم، نشت نفت از نفتکشهای سرگردان ممکن است ورودی آبشیرینکنها را مسدود کرده و آنها را عملا از کار بیندازد.
مرگ علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی، نهتنها یک خلاء در راس قدرت ایجاد کرده، بلکه سازوکار تصمیمگیری در ایران را وارد مرحلهای مبهم و چندلایه کرده است، مرحلهای که در آن، هیچ مرکز واحدی بهطور کامل کنترل را در اختیار ندارد. ابهام در سرنوشت برخی چهرههای کلیدی و همزمانی آن با تحولات امنیتی و دیپلماتیک، این وضعیت را پیچیدهتر کرده است.
در چنین شرایطی، مذاکرات با ایالات متحده دیگر صرفا یک پرونده سیاست خارجی نیست، بلکه به صحنهای برای بازتاب رقابتهای درونی قدرت تبدیل شده است. پرسش اصلی دیگر این نیست که «آیا توافقی حاصل میشود»، بلکه این است که چه کسی در تهران حق تصمیمگیری درباره این توافق را در اختیار دارد.
در میانه این فضای مبهم، انتصاب محمدباقر ذوالقدر بهعنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی، تنها یک تغییر اداری تلقی نمیشود. این تصمیم در بستر تحولات همزمان امنیتی و دیپلماتیک، معنایی فراتر پیدا میکند. بهویژه آنکه زمانبندی آن، تنها یک روز پس از طرح جدی موضوع مذاکرات با ایالات متحده، نشاندهنده حساسیت لحظه و تلاش برای بازتنظیم موازنه قدرت در درون ساختار تصمیمگیری است.
این دوگانگی، در شرایط فقدان یک مرجع نهایی و تثبیتشده، میتواند بهنوعی رقابت پنهان میان مقامات سیاسی-نظامی حکومت و «دیپلماسی» منجر شود. در چنین فضایی، حضور چهرههایی که بهطور غیرعلنی نقش واسطه یا مذاکرهگر را ایفا میکنند، قابلتوجه است، افرادی که بدون حضور رسمی در راس دستگاه دیپلماسی، در شکلدهی به مسیر مذاکرات نقش دارند.
در این میان، سپاه پاسداران بهعنوان یکی از مهمترین بازیگران، نقشی تعیینکننده در تنظیم توازن قدرت ایفا میکند. این نهاد، به دلیل برخورداری از انسجام سازمانی و دسترسی به ابزارهای قدرت سخت، قادر است در کوتاهمدت ثبات نسبی ایجاد کند و روندها را در چارچوبی مشخص نگه دارد.
با باین وجود در چنین شرایطی، شکلگیری مراکز قدرت موازی دور از انتظار نیست، مراکزی که هر یک تلاش میکنند حوزه نفوذ خود را گسترش دهند و در تعیین مسیر کلان کشور نقشآفرینی کنند. این وضعیت، اگرچه ممکن است در کوتاهمدت به انعطافپذیری بیشتر منجر شود، اما در بلندمدت میتواند به تشدید بیثباتی بینجامد.
احتمال دارد روندها به سمت تمرکز مجدد قدرت در دست یک بازیگر یا نهاد غالب حرکت کند، یا نوعی رهبری جمعی بهعنوان راهحلی موقت شکل بگیرد. در عین حال، تداوم پراکندگی قدرت و رقابت میان مراکز مختلف نیز سناریویی واقعبینانه است؛ سناریویی که میتواند دورهای طولانی از عدم قطعیت را رقم بزند.
باید منتظر بمانیم و ببینیم مذاکرات ایران و آمریکا در پاکستان به چه نتایجی منجر خواهد شد؟!
پنجشنبه ششم فروردین 1405-بیست و ششم مارس 2026
