روز سی و دوم جنگ
امروز دوشنبه دهم فروردین 1405-30 مارس 2026، جنگ وارد سی و یکمین روز خود شده است. امروز خبرگزاریها، از درگیریهای گسترده در جغرافیای ایران، حملات هوایی علیه مراکز استراتژیک و مناطق شهری حبر دادهاند. در حالی که طرفهای درگیر بر هدف قرار دادن مواضع نظامی تاکید دارند، اما اصابت پرتابهها به محلات مسکونی و مراکز صنعتی، نگرانیها را بابت فاجعه انسانی و زیستمحیطی دوچندان کرده است.
حوالی ساعت ۱۲:۳۰ بامداد، صدای انفجار مهیبی از مجتمع پتروشیمی تبریز شنیده شد. گزارشهای محلی، خبر میدهندکه یکی از واحدهای عملیاتی این مجتمع هدف قرار گرفته و شعلههای آتش تا فواصل دور قابل مشاهده بوده است. اگرچه مقامات محلی از مهار آتشسوزی خبر میدهند، اما لرزش ناشی از این انفجار باعث وحشت ساکنان مناطق اطراف و توقف فعالیتها در این مرکز صنعتی شده است.
تهران – دو زن در خانهای که بر اثر بمباران هوایی ویران شده است
در جنوب کشور، وضعیت در استان هرمزگان بحرانی گزارش شده است. معاون استاندار هرمزگان، تایید کرد که در پی حمله هوایی به یکی از محلات مسکونی در شهر بندرعباس، تعدادی از خانههای مردم تخریب شده و خسارات مادی سنگینی به اموال شهروندان وارد شده است.
همزمان، گزارشها از جزیره قشم حاکی از پرواز جنگندهها در ارتفاع پایین و شکستن دیوار صوتی است که منجر به شکستن شیشههای ساختمانها در برخی نقاط جزیره شده است. تحلیلگران در منطقه، هشدار میدهند که تداوم حملات به شهرهای ساحلی، امنیت جانی غیرنظامیان را بهشدت تهدید میکند.
در ادامه حملات شبانه به تهران، شامگاه ۹ فروردین مناطقی در جنوبشرق تهران هدف قرار گرفتند. شدت انفجار در نزدیکی میدان خراسان به حدی بود که در محلات اطراف از جمله مسعودیه و افسریه احساس شد. منابع محلی از استقرار گسترده نیروهای امنیتی در این محدوده خبر میدهند. این حمله در حالی صورت گرفت که گزارشهای موازی از اصابت به نقاطی در حوالی فرودگاه مهرآباد و قطع موقت شبکه برق در بخشهایی از جنوب تهران منتشر شده است.
در حالی که ارتش اسرائیل مدعی هدف قرار دادن دهها سایت زیرساختی و نظامی در سراسر ایران شده است، رسانههای رسمی حکومت با محدود کردن انتشار جزئیات تلفات، سعی در عادی نشان دادن شرایط دارند. با این حال، اصابت مستقیم به بافتهای مسکونی در بندرعباس و انفجار در مراکز حساس صنعتی همچون پتروشیمی تبریز، نشاندهنده ابعاد گسترده جنگی است که هزینههای اصلی آن را شهروندان غیرنظامی پرداخت میکنند.
ارتش اسرائیل شامگاه یکشنبه، اعلام کرد که پس از شناسایی هفت موج جدید شلیک موشک از سوی ایران در طول روز، حملات تازهای را علیه «مواضع رژیم» در سراسر تهران آغاز کرده است. همزمان برخی از کاربران شبکههای اجتماعی از بمباران سنگین پایتخت خبر میدهند. چند ساعت پیش، وزارت نیرو در ایران اعلام کرد که در حمله به «تاسیسات صنعت برق»، در استان تهران و بخشی از پایتخت و استان البرز برق این مناطق قطع شده بود که گفته میشود حالا اکثر برق مناطق تهران وصل شده و برق باقی مناطق مثل کرج بهزودی به حالت عادی بازمیگردد. همزمان برخی از سایر کشورهای منطقه خلیج فارس هم از ادامه حملات موشکی و پهپادی ایران خبر دادهاند.
دوشنبه ١٠فروردین ١٤٠٥، سی و یکمین روز جنگ؛ حملات به ٢٦ شهر، بابلسر، سنندج، زرندیه، بندر عباس، امیدیه، خرمشهر، زنجان، بهبهان، دانشگاه امام حسین در تهران، اردبیل، اصفهان، پل ایستگاه هفت در آبادان، پتروشیمی تبریز، دهگلان، کیش، جزیره لارک، یزد، بوشهر، قم، استان البرز، پارچین و کرج و ...
ترامپ؛ باز هم تاکید کرده «اگر توافق نشود، تنگه هرمز باز نشود، به نیروگاهها و چاههای ایران حمله میکنیم.»
همزمان با ادامه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و در شرایطی که نشانههای افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه بیشتر شده، تهران روز یکشنبه به واشنگتن هشدار داد در برابر هرگونه حمله زمینی پاسخ خواهد داد. این هشدار در حالی مطرح شد که اسلامآباد میزبان نشستی با حضور وزیران خارجه پاکستان، عربستان سعودی، ترکیه و مصر برای بررسی راههای پایان دادن به جنگی بود که اکنون وارد دومین ماه خود شده و نهفقط هزاران کشته بر جای گذاشته، بلکه به یکی از بزرگترین بحرانهای انرژی و کشتیرانی جهان نیز دامن زده است.
جنگ، در عین حال که در میدان نظامی، همچنان رو به گسترش است، وارد مرحلهای شده که در آن تهدید عملیات زمینی آمریکا، تلاشهای منطقهای برای میانجیگری، حملات مداوم اسرائیل به خاک ایران و افزایش نگرانیها درباره امنیت مسیرهای حیاتی دریایی، همزمان در حال شکل دادن به چشمانداز بحرانی گستردهتر هستند.
*سخنگوی دولت گفته است: «آموزش دانشگاهها از ۱۵ فروردین آغاز میشود» و «نحوه برگزاری کلاسها تا اطلاع بعدی به صورت مجازی است.» روز گذشته نیز اعلام شد کلاس های مدارس مجازی خواهد بود.
*استانداری خوزستان میگوید اسرائیل به دو نقطه در امیدیه در خوزستان حمله کرده*سخنگوی دولت ایران امروز گفت که «آموزش دانشگاهها از ۱۵ فروردین آغاز میشود» و «نحوه برگزاری کلاسها تا اطلاع بعدی به صورت مجازی است.»
*خبرگزاری فرانسه بهنقل یک مقام امنیتی عراق، از وقوع هشت حمله شبانه با راکت و پهپاد به مرکز دیپلماتیک و لجستیکی ایالات متحده در فرودگاه بینالمللی بغداد خبر داد.
*دونالد ترامپ، یکشنبه شب در مورد جمهوری اسلامی و مذاکرات با آن به خبرنگاران، ادعا کرد: «آنها در حال حاضر کاملا تارومار شدهاند. قرار است سلاحهای هستهای را کنار بگذارند. قرار است ذرات هستهای را به ما بدهند. قرار است هر کاری که ما بخواهیم انجام دهند. و میدانید چه؟ آنها ممکن است دوباره یک کشور عالی داشته باشند. اما اگر این کار را نکنند، حتی یک کشور هم نخواهند داشت.»
* ترامپ، به فایننشال تایمز گفت که میخواهد «نفت ایران را در اختیار بگیرد» و ممکن است پایانه اصلی صادرات نفت ایران در جزیره خارگ را تصرف کند.
*روزنامه والاستریت ژورنال در تازهترین شماره خود به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت: «دونالد ترامپ در حال بررسی یک عملیات نظامی برای خارج کردن نزدیک به ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم از ایران است.
*وزات نیرو میگویدکه درپی حملات به «تاسیسات صنعت برق در استان تهران و بخشی از شهر تهران و استان البرز برق این مناطق قطع شده است که در حال تلاش برای حل مشکل هستند.»
*خبرگزاری فارس گزارش داد علی خسروی، از اعضای سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، در نتیجه حملات آمریکا و اسرائیل کشته شده است.
*ارتش جمهوری اسلامی ایران، در این بیانیه ادعا کرده است از شب گذشته تا بامداد امروز، ایستگاه های راداری مستقر در امارات که ماموریت کشف و رهگیری موشکها و پهپادهای رزمی را بهعهده داشتهاند، مورد حمله قرار گرفته، و پهپادهای انتحاری ارتش ایران نیز محل استقرار نیروهای ارتش آمریکا در امارات را هدف حمله قرار دادهاند. تاکنون این خبر هیچ مقام رسمی از کشور امارات این ادعاها را رد یا تایید نکرده است.
پهپادهای ایران
هشدار بقایی به روسیه و چین درباره پیامدهای بیتفاوتی در جنگ ایران
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به پرسشی درباره مواضع چین و روسیه در قبال جنگ گفت جمهوری اسلامی مواضع کشورها از جمله روسیه و چین در قبال جنگ را زیر نظر دارد و این رویکردها بر سیاستهای متقابل تهران تاثیر خواهد گذاشت.
سخنگوی وزارت خارجه ایران، همچنین تاکید کرد اینکه اعلام میکنند ما بخشی از جنگ نیستیم کفایت نمیکند. به گفته بقایی نحوه موضعگیری کشورها در شکلگیری معادلات آینده نقش مهمی دارد و بیتفاوتی در قبال این بحران میتواند پیامدهایی برای همه بههمراه داشته باشد و دامنگیر همه خواهد بود.
بقایی حمله به تاسیسات هستهای ایران را «جنایت» توصیف کرده و از «بیتفاوتی آژانس بینالمللی انرژی اتمی و رافائل گروسی» انتقاد کرده و آن را تاسفبار دانست.
بقایی در بخشی از صحبتهای خود تاکید کرد که جمهوری اسلامی «هیچگاه کشورهای منطقه را دشمن خود تلقی نکرده و نخواهد کرد.»
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، در حالی این سخنان را بیان کرده است که ساعاتی پیش از آن جمهوری اسلامی امارات، کویت، قطر، بحرین، عربستان و اردن را هدف حملات موشکی و پهپادی خود قرار داده بود.
تصویر از وحیدآنلاین - دود ناشی از انفجار در منطقه شیان تهران
ادعای دونالد ترامپ: یک هفته دیگر خواهیم فهمید قالیباف واقعا با آمریکا همکاری میکند یا نه
دونالد ترامپ، تایید کرده است که محمدباقر قالیباف رییس مجلس شورای اسلامی، همان مقام حکومتی است که واشنگتن در هفتههای اخیر با او در ارتباط بوده است.
ترامپ روز دوشنبه ۳۰ مارس-۱۰فروردین، به «نیویورک پست» گفت که «حدود یک هفته دیگر» خواهد فهمید که آیا قالیباف فردی خواهد بود که آمریکا واقعا میتواند با او همکاری کند یا نه.
در حالیکه در چند هفته گذشته تصور میشد قالیباف با وجود سوابق و ارتباطش با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گزینه ترجیحی واشنگتن برای ارتباط باشد، مقامات آمریکایی از تایید رسمی او خودداری کردهاند.
ترامپ، همچنین به شوخی گفته است که هر کسی را که بهطور علنی نام ببرد، در نهایت کشته خواهد شد.
پیشتر قالیباف، ضمن مخالفت با طرح «۱۵ مادهای» دونالد ترامپ گفته بود تا زمانی که او به دنبال تسلیم ایران باشد، پاسخ «هیهات مناالذله» خواهد شنید.
ترامپ قبلا در مصاحبه با «فایننشال تایمز» گفته بود، قالیباف عبور کشتیها از تنگه هرمز را برای من تایید کرد. چند روز قبل رئیسجمهوری آمریکا گفت رژیم ایران موافقت کرده است طی چند روز آینده اجازه عبور ۲۰ کشتی حامل نفت از تنگه هرمز را بدهد «بهعنوان نشانهای از احترام.» او گفت: «آنها ابتدا ۱۰ کشتی دادند. حالا ۲۰ کشتی میفرستند، و این ۲۰ کشتی هماکنون حرکت خود را آغاز کردهاند و درست از وسط تنگه عبور میکنند.» ترامپ تاکید، محمدباقر قالیباف مجوز این ارسالهای بیشتر را صادر کرده است.
با این همه، برخی تحلیلگران معتقدند ترامپ، عامدانه روی قالیباف تمرکز کرده است تا درون حکومت شکاف بیاندازد. خبرگزاری فارس نزدیک به سپاه پاسداران، هشدار داده بود این رویه زمینهسازی برای «ترور» قالیباف است با این همه اما برخی هواداران نظام نگران شدند که قالیباف تسلیم آمریکا شود. این نگرانی آنقدر زیاد شد که در یکی از تجمعات شبانه محمود کریمی مداح هفتتیرکش خطاب به مردم گفت نگران نباشید و نظر نهایی با مجتبی خامنهای است.
موج گسترده حملات و انفجارها در چندین شهر از بامداد تا صبح ۱۰ فروردین
بر اساس مجموعه گزارشهای مردمی و دریافتی، از بامداد تا ساعات صبح دوشنبه ۱۰ فروردین ۱۴۰۵، موجی از حملات هوایی، انفجارها و اختلالات زیرساختی در نقاط مختلف کشور ثبت شده است که نشاندهنده گسترش همزمان درگیریها در چندین جبهه شهری است.
در سنندج، ساعت ۰۴:۵۰ بامداد، کلانتری ۱۷ در منطقه عباسآباد هدف حمله قرار گرفته است. همزمان در دهگلان استان کردستان نیز حوالی همین ساعت، یک مرکز بسیج هدف اصابت قرار گرفته و مهاجمان پس از یک حمله سریع محل را ترک کردهاند.
در زنجان، ساعت ۰۴:۱۰ صبح، یک منزل مسکونی در محدوده جاده شهرک (احتمالاً قائم ۶) هدف قرار گرفته که طبق اعلام معاون سیاسی استانداری، این حمله ۳ کشته و ۷ مصدوم برجای گذاشته است.
در قم، از ساعت ۰۶:۰۹ تا ۰۶:۱۰ صبح، چندین انفجار شدید گزارش شده که موجب لرزش شدید منازل و پنجرهها شده است. منابع محلی از شنیده شدن حداقل ۹ صدای انفجار و مشاهده دود از محدوده پردیسان خبر دادهاند. همچنین نقاطی در حوالی دانشگاه پیامنور و بوستان الغدیر بهعنوان محلهای احتمالی انفجار مطرح شدهاند.
در تهران، محدوده پاسداران حوالی ساعت ۰۶:۳۰ با قطعی برق مواجه شده است. در تهرانسر نیز از ساعت ۰۸:۲۰ صبح قطعی برق گزارش شده که پیش از آن صدای شلیک و انفجار خفیف شنیده شده و پس از حدود دو ساعت برق مجدداً وصل شده است. در اکباتان و حوالی مهرآباد نیز حدود ساعت ۰۸:۰۰ انفجار سنگینی گزارش شده و در تهرانپارس نیز حوالی ساعت ۰۹:۱۰ صدای انفجار شنیده شده است.
در آبادان، از ساعت ۰۷:۰۰ صبح حملات آغاز شده و در نزدیکی پتروشیمی، یک نقطه دستکم ۱۱ بار هدف قرار گرفته است. از ساعت ۰۷:۳۰ تا ۰۸:۱۵ بین ۸ تا ۱۲ انفجار پیاپی گزارش شده و در ساعت ۰۸:۳۰ محدوده پل ایستگاه هفت نیز درگیر بوده است. همچنین حوالی ساعت ۰۹:۰۰ یک انفجار مهیب در فاصله دورتر از شهر شنیده شده و تا حدود ۱۰:۳۰ نیز گزارشهایی از ادامه حملات بهصورت رگباری منتشر شده است.
در تبریز، حوالی ساعت ۰۷:۰۰ گزارشهایی از هدف قرار گرفتن پتروشیمی و وقوع انفجار منتشر شده و در ساعت ۰۸:۰۰ نیز شدت حملات تأیید شده است.
در همدان، حوالی ساعت ۰۸:۰۰ گزارشهایی از آمادهباش و تحرکات نیروهای سپاه منتشر شده و همزمان ویدیویی منتسب به «سپاه باباطاهر» چندین انفجار پیاپی را نشان میدهد.
در کرج نیز گزارشهایی از وقوع انفجار منتشر شده و در جزیره کیش نیز فرودگاه این شهر در میان نقاطی است که از آن گزارش انفجار دریافت شده است.
این مجموعه گزارشها نشان میدهد از ساعات ابتدایی بامداد تا اواخر صبح، موجی هماهنگ از حملات و انفجارها در مناطق مختلف در جریان بوده و وضعیت در بسیاری از شهرها، همچنان ناپایدار و بحرانی گزارش میشود.
ترامپ: اگر به توافق نرسیم نیروگاهها، چاههای نفت و تاسیسات آبی ایران را نابود میکنیم
دونالد ترامپ رییسجمهور آمریکا، در اظهاراتی گفت اگر توافق با ایران با شکست مواجه شود، «جزیره خارک و احتمالا تاسیسات آبی که تاکنون از حمله به آن خودداری کردهایم را هدف قرار خواهیم داد.»
ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی «تروثسوشال» افزود: «همچنین در صورت باز نشدن فوری تنگه هرمز، نیروگاههای برق و چاههای نفت در ایران را هدف قرار میدهیم.»
او افزود: «ما اقامت «دلپذیر» خود در ایران را با انفجار و نابودی کامل تمام نیروگاههای برق، چاههای نفت و جزیره خارک(و احتمالا تمام تاسیسات آبشیرینکن) به پایان خواهیم رساند.»
ترامپ، ادامه داد: «این اقدام در واکنش به کشتهشدن بسیاری از سربازان ما و دیگر افراد توسط ایران در طول 47 سال «حکومت ترور» انجام خواهد شد.»
آتش سوزی در پتروشیمی تبریز
رسانههای ایران بامداد دوشنبه از حمله هوایی آمریکا و اسرائیل به یکی از واحدهای پتروشیمی تبریز خبر دادند
یکی از مقامات محلی، کرده شده است که هیچگونه مواد خطرناک، سمی و آلاینده منتشر نشده است و نیروهای امدادی و عملیاتی به حل حاضر شدهاند.
در عینحال مجید موسوی فرمانده نیروی هوایی سپاه پاسداران، اعلام کرد که انتقام حملات به زیرساختهای ایران در حال حاضر در جریان است. او با انتشار پیامی در شبکه مجازی ایکس در حالیکه ایران در قطعی اینترنت بسر میبرد، نوشت که ایران در حال «انهدام صنایع راهبردی مرتبط با دشمن آمریکایی-صهیونی درمنطقه» است.
این فرمانده سپاه، همچنین مدعی شد که «تاکنون صنایع شیمیایی نئوت حوواف، یک پالایشگاه، دو مجتمع فولاد و دو ابَرمجتمع آلومینیوم مورد حمله قرار گرفتهاند.»
تصاویر بخشی از دانشگاه نظامی سپاه، پیش و پس از حمله روز دوشنبه اسرائیل
دانشگاه نظامی اصلی سپاه پاسداران بار دیگر هدف حملات اسرائیل قرار گرفت
نیروهای دفاعی ارتش اسرائیل اعلام کرد که دانشگاه نظامی اصلی سپاه پاسداران در تهران بار دیگر هدف حمله اسرائیل قرار گرفت.
ارتش اسرائیل، امروز دوشنبه دهم فروردین، با انتشار گزارشی اعلام کرد که اخیرا یکی از زیرساختهای نظامی مرکزی سپاه پاسداران که در مجموعه دانشگاه «امام حسین» قرار داشت، هدف قرار گرفت.
این دانشگاه، مؤسسه آکادمیک نظامی اصلی سپاه پاسداران است و همچنین بهعنوان یک دارایی اضطراری برای نهادهای نظامی رژیم عمل میکند که تحت پوشش غیرنظامی، در این دانشگاه فعالیتهای تحقیق و توسعه در زمینه تسلیحات پیشرفته انجام میشد.
براساس این گزارش، فرمانده دانشگاه، «محمدرضا حسنی آهنگر»، از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران با درجهای معادل سرتیپ است. او فعالیتهای دانشگاه را هدایت کرده، آموزش افسران را رهبری میکند و مسئول ساخت نیروی انسانی است.
در جریان عملیات یک ماه اخیر در ایران، نیروهای دفاعی اسرائیل چندین بار زیرساختهای نظامی این دانشگاه را هدف قرار دادند تا آسیب گستردهای به توان تولید و توسعه تسلیحات وارد کنند.
براین اساس و پس از تکمیل حملات اخیر ارتش اسرائیل زیرساختهای نظامی منهدمشده را اینگونه اعلام کرد: تونلهای باد که در زیر دانشگاه ایجاد شده بودند و برای آزمایش و توسعه موشکهای بالستیک استفاده میشدند.
همچنین مرکز شیمی «امام حسین» که برای تحقیق و توسعه سلاحهای شیمیایی مورد استفاده قرار میگرفت، از دیگر اهداف مورد حمله ارتش اسرائیل بوده است.
مرکز فناوری و مهندسی گروه مکانیک و توسعه نیز از دیگر مراکز مورد جحمله ارتش اسرائیل در این دانشگاه بوده است که این مراکز مجموعهای برای توسعه موشکهای بالستیک و سایر تسلیحات به کار میرفته است.
حملات مکرر به زیرساختهای نظامی این دانشگاه، آسیب به صنایع نظامی رژیم را عمیقتر کرده و با هدف سلب تواناییهای تولید و توسعهای که طی سالها ایجاد شدهاند، انجام شده است.
ارتش اسرائیل از حمله به دانشگاه امام حسین خبر داد
اسرائیل روز دوشنبه اعلام کرد که دانشگاه امام حسین در تهران، وابسته به سپاه پاسداران را هدف حمله قرار داده و مدعی شد که «فعالیتهای تحقیق و توسعه درباره سلاحهای پیشرفته» در آن انجام میشده است.
در بیانیه منتشرشده آمده است: «در روزهای اخیر، یکی از زیرساختهای اصلی نظامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هدف قرار گرفته است. این مکان در محوطه دانشگاه امام حسین قرار دارد؛ اصلیترین نهاد دانشگاهی نظامی سپاه که همچنین بهعنوان منبع پشتیبانی اضطراری برای نهادهای نظامی رژیم عمل میکند.»
این بیانیه میافزاید: «در پوشش فعالیتهای غیرنظامی، فعالیتهای تحقیق و توسعه در زمینه سلاحهای پیشرفته در این دانشگاه انجام میشده است.»
تایید کشتهشدن تنگسیری و مجید زکریایی فرماندهان ارشد سپاه
جمهوری اسلامی پس از چهار روز، کشته شدن علیرضا تنگسیری فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را تائید کرد. تنگسیری روز پنجشنبه ۲۶ مارس در حملهای از سوی اسرائیل کشته شده است.
کشتهشدن تنگسیری دو روز پس از آن اتفاق افتاد که او اعلام کرده بود یک کشتی باری به دلیل نداشتن مجوز از ورود به تنگه هرمز بازمانده است.
در این میان، آمریکا و اسرائیل دیگر فرماندهان ارشد سپاه را نیز هدف قرار دادند. در پی حمله به سازمان منابع طبیعی، فرمانده یگان حفاظت این سازمان نیز کشته شد.
خبرگزاری ایسنا، صبح روز دوشنبه ۱۰ فروردین-۳۰ مارس، گزارش داد سرهنگ مجید زکریایی که در جریان این حمله مجروح شده بود، بر اثر شدت جراحات درگذشته است.
وزارت علوم: تخریب ۱۵۴ مرکز علمی از زمان آغاز حملات اسرائیل و آمریکا
وزارت علوم در ایران اعلام کرد که از زمان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران و آغاز جنگ تاکنون ۱۵۴ مرکز علمی در ۲۱ دانشگاه و مرکز آموزش عالی هدف حمله قرار گرفته و تخریب شده است.
همچنین وزیر میراث فرهنگی و گردشگری هم از حمله به ۵۶ بنای تاریخی که ثبت جهانی است، خبر داده که به گفته او ۱۹ بنای تاریخی مربوط به استان تهران است.
به گفته رییس کمیته میراث فرهنگی شورای شهر تهران نیز دستکم ۱۲۰ موزه، بنای تاریخی و محوطه فرهنگی در استانهای مختلف کشور هدف حملات مستقیم قرار گرفته و دچار آسیبهای ساختاری و جدی شدهاند. استان تهران با بیش از ۵۰ اثر آسیبدیده در صدر فهرست این خسارات قرار دارد.
عکس از: سجاد صفری از تلفات و خسارات به ساختمانهای مسکونی در تهران در حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به پایتخت ایران
ادعا ترامپ: اهدافی را که در ایران مدتها تحتنظر بود منهدم کردیم
دونالد ترامپ، صبح روز دوشنبه ۱۰ فروردین-۳۰ مارس، در شبکه اجتماعی خود «تروث سوشال» اعلام کرد که ارتش آمریکا بسیاری از اهدافی را که به گفته او مدتها در ایران تحتنظر بودهاند، منهدم کرده است.
ترامپ در این شبکه نوشت: «یکشنبه روز بزرگی در ایران بود. بسیاری از اهداف مورد نظر توسط ارتش بزرگ ما، بهترین و کشندهترین ارتش جهان، منهدم شدهاند.»
رییس جمهور آمریکا، سه روز پیش اعلام کرده بود که هنوز بیش از ۳۵۵۰ هدف دیگر در ایران باقی مانده و ارتش آمریکا در حال رسیدگی سریع به آنهاست. او افزود که پس از اتمام این مرحله، تصمیمگیری درباره گام بعدی انجام خواهد شد.
با این حال، ترامپ جزئیات بیشتری درباره حملات جدید این کشور به «اهداف تحتنظر» ارائه نکرده است.
شب یکشنبه و بامداد روز دوشنبه ۱۰ فروردین گزارشهایی از حملات سنگین در تهران و چند شهر دیگر از جمله تبریز منتشر شده است.
رسانههای ایران از حمله جنگندههای آمریکایی-اسرائیلی به مجتمع پتروشیمی تبریز خبر دادهاند که در پی این حمله، این مجتمع دچار آتشسوزی شده است.
موج تازه بازداشتها و نگرانیها درباره نقض آزادیهای مدنی در ایران
در روزهای ابتدایی سال ۱۴۰۵، گزارشها از نقاط مختلف ایران حاکی از افزایش بازداشت شهروندان توسط نیروهای سرکوب، بدون ارائه حکم قضایی و در ارتباط با فعالیتهای مدنی، استفاده از ابزارهای ارتباطی و باورهای مذهبی است؛ موضوعی که نگرانیها درباره وضعیت حقوق بشر و آزادیهای بنیادین را تشدید کرده است.
براساس گزارشی که امروز دوشنبه ۱۰ فروردین «هرانا» منتشر کرده است، «سیامک صادقی چهرازی»، فعال صنفی معلمان در استان خوزستان، روز شنبه ۸ فروردین در منزل شخصی خود بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده است.
منابع نزدیک به تشکلهای صنفی فرهنگیان، دلیل بازداشت او را «استفاده از فیلترشکن» عنوان کردهاند.
این گزارش در رویدادی مشابه عنوان کرده است که سه شهروند دیگر به نامهای «کوروش زهرابی»، «بختیار طاووسی» و «محمد شریفی» در شهر سقز توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدهاند.
طبق گزارشها، ماموران بدون ارائه حکم قضایی وارد منازل این افراد شده، ضمن تفتیش منازلشان، برخی وسایل شخصی از جمله تجهیزات الکترونیکی را ضبط کردهاند.
دلیل بازداشت این افراد «نگهداری و استفاده از اینترنت ماهوارهای استارلینک» اعلام شده است.
هرانا در گزارش دیگری، آورده است که در پروندهای دیگر، «بهزاد یزدانی» و «رومینا خزعلی»، زوج بهائی ساکن شیراز، نیز توسط مأموران اطلاعات سپاه بازداشت شدهاند.
به گفته برخی از منابع مطلع، یزدانی به زندان عادلآباد شیراز منتقل شده، اما از محل نگهداری خانم خزعلی اطلاعی در دست نیست.
همزمان با این بازداشتها، منازل این زوج و خانوادههای آنان مورد بازرسی قرار گرفته و وسایل شخصی، از جمله تلفنهای همراه و لپ تاپ ضبط شده است.
گزارشها، همچنین حاکی از بازجویی اعضای خانواده، از جمله فرزند ۱۴ ساله این زوج، و سایر افراد حاضر در محل بوده است. در همین حال، گزارش جداگانهای از کشته شدن یک کودک ۱۱ ساله به نام «علیرضا جعفری» در جریان حمله پهپادی در اسفندماه گذشته منتشر شده است.
به گفته مادر این کودک، او بههمراه پدرش در یک ایست بازرسی در تهران حضور داشته که در جریان حمله جان خود را از دست دادهاند.
این گزارش، همچنین به حضور نوجوانان در فعالیتهای شبهنظامی اشاره دارد؛ موضوعی که با انتقادات جدی نهادهای بینالمللی مواجه شده است.
علیرضا جعفری شبکههای اجتماعی
جذب کودکان ۱۲ ساله در ساختارهای امنیتی ایران و گزارشها از کشته شدن یک کودک در تهران
پایگاههای حقوق بشری ههنگاو و هرانا گزارش دادند که علیرضا جعفری، دانشآموز کلاس پنجم در تاریخ ۹ فروردین ۱۴۰۵ در یک ایست بازرسی در تهران کشته شده است.
گفته شده این کودک ۱۱ ساله در جریان حمله پهپادی اسرائیل به یکی از ایستهای بازرسی در اتوبان ارتش جان خود را از دست داده است.
بر اساس این گزارش، مادر علیرضا گفته که پدر این کودک به دلیل کمبود نیرو او را همراه خود به محل ایست بازرسی برده بود. در بخشی دیگر از این روایت آمده است که پدر هنگام حمله هوایی اسرائیل، در همان محل حضور داشته و علیرضا در همان زمان هدف قرار گرفته است.
در برخی گزارشهای تکمیلی نیز به نقل از منابع محلی و رسانهای گفته شده که نهاد بسیج فرهنگیان مرگ علیرضا جعفری را در چارچوب خدمت در ایست بازرسی تأیید کرده است.
همزمان با شدت گرفتن جنگ آمریکا و اسرائیل در ایران، ایستهای بازرسی در تهران و دیگر شهرها گسترش یافته و شمار آنها به صدها مورد رسیده است. در برخی از این نقاط، شاهدان از حضور نوجوانان مسلح در کنار نیروهای رسمی و حتی اداره برخی ایستهای بازرسی توسط آنها خبر دادهاند.
پیشینه
رحیم نادعلی، معاون فرهنگی هنری سپاه محمد رسولالله تهران بزرگ، در گفتوگو با رسانههای داخلی تایید کرده بود که با توجه به «افزایش درخواست» نوجوانان برای مشارکت، حداقل سن ثبتنام در برخی فعالیتها به 12 سال، کاهش یافته است. به گفته او، این افراد در قالب گشتهای اطلاعاتی، ایستهای بازرسی و ماموریتهای پشتیبانی از جمله هدایت کاروانهای خودرویی به کار گرفته میشوند.
این رخداد در حالی گزارش میشود که نهادهای حقوق بشری نسبت به استفاده از کودکان در فعالیتهای امنیتی و شبهنظامی هشدار داده و آن را مغایر با تعهدات بینالمللی ایران در زمینه حقوق کودک توصیف کردهاند.
کودکسرباز در جنگ ایران و عراق شبکههای اجتماعی
پیشینه بهکارگیری نوجوانان در ساختارهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی به جنگ ایران و عراق بازمیگردد، زمانی که دانشآموزان بهطور گسترده در قالب نیروهای بسیج، در عملیاتهای پرخطر بهکار گرفته میشدند.
در سالهای بعد نیز مواردی از جذب و استفاده از کودکان در فعالیتهای نظامی در برخی مناطق درگیری منطقهای گزارش شده است.
از موارد مهم دیگر، سوءاستفاده جمهوری اسلامی از کودکان و نوجوانان در فعالیتهای مسلحانه میتوان از به کارگیری آنها بهعنوان نیروی سرکوبگر نام برد. در سالهای اخیر ویدئوها، تصاویر و گزارشهای پرشماری از حضور نوجوانان سلاح بهدست در میان سرکوبگران بسیج در جریان اعتراضات خیابانی منتشر شده است.
اکبر دانشورکار و محمد تقوی سنگدهی، دو زندانی سیاسی عضو سازمان مجاهدین خلق ایران
اکبر دانشورکار و محمد تقوی، زندانیان سیاسی به دار آویخته شدند
مرکز رسانه قوه قضاییه ایران صبح روز دوشنبه ۱۰ فروردین-۳۰ مارس، از اعدام اکبر دانشورکار و محمد تقوی سنگدهی، دو زندانی سیاسی عضو سازمان مجاهدین خلق ایران خبر داد. طبق اعلام قوه قضاییه، این دو زندانی سیاسی به دار مجازات آویخته شدند.
قوه قضاییه، اتهام آنها را «مشارکت در اقدامات تروریستی و هدایت عملیاتها» عنوان کرده است. مرکز رسانه قوه قضاییه اعلام کرده که این دو نفر با عضویت در سازمان مجاهدین خلق و «ارتباط با سرپلهای گروهک، در برنامهریزی و اجرای اقدامات ایذایی و خرابکارانه علیه مراکز و نهادهای کشور مشارکت داشته و تجهیزات انفجاری را به هستههای عملیاتی تحویل دادهاند.»
خبرگزاری حقوق بشری «هرانا»، گزارش داده است که محمد تقوی در ۴ اسفندماه ۱۴۰۲ در شهرستان چالدران بازداشت و به زندان ماکو منتقل شده و سپس به زندان اوین منتقل شده است. اکبر دانشورکار نیز پیشتر توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به زندان اوین منتقل شده بود.
این زندانیان در اواخر اردیبهشت ماه ۱۴۰۳، در شعبه پنجم بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب تهران تفهیم اتهام شدند و سپس در تابستان همان سال به زندان قزلحصار کرج منتقل شدند.
محمد تقوی از زندانیان سیاسی دهه ۶۰ نیز پیش از این به دلیل فعالیتهای خود سابقه محکومیت و تحمل حبس داشته است.
پالایشگاه نفت در حیفا
وزارت کشور اسرائیل: در پی اصابت یک موشک، آتشسوزی در پالایشگاه حیفا رخ داده است
رسانههای اسرائیل روز دوشنبه دهم فروردین، از «اصابت» یک موشک به پالایشگاه نفت در شهر حیفا در شمال این کشور خبر دادند. به گزارش خبرگزاری فرانسه، این حادثه اندکی پس از آن رخ داد که ارتش اسرائیل اعلام کرد موجی از موشکهای شلیکشده از ایران را شناسایی کرده است.
در تصاویری که از شبکههای تلویزیونی اسرائیل از جمله کانال ۱۲ منتشر شده، برخاستن دود سیاه غلیظی از محل پالایشگاه دیده میشود.
ارتش اسرائیل، اعلام کرد که نیروهای جستوجو و نجات در حال عزیمت به محل حادثه در شمال اسرائیل هستند.
سازمان آتشنشانی اسرائیل، تایید کرد که یک ساختمان صنعتی و یک تانکر سوخت در پالایشگاههای نفت حیفا مورد اصابت بقایای موشک رهگیریشده قرار گرفتند. به گفته این نهاد، خسارات جانی در این حادثه گزارش نشده است.
وزیر انرژی اسرائیل هم گفته است که «هیچ آسیبی» به تاسیسات تولیدی در پالایشگاههای نفت حیفا وارد نشده و تامین سوخت از این پالایشگاه تحت تأثیر قرار نخواهد گرفت.
سخنگوی وزارت کشور اسرائیل اعلام کرد که در پی اصابت یک موشک، آتشسوزی در پالایشگاه حیفا رخ داده است. پیشتر گزارشهایی از پرتاب موشک از سوی جمهوری اسلامی به اسرائیل منتشر شده بود.
حمله ایران به فرودگاه دبی
حمله ایران به امارات، کویت، عربستان، قطر، اردن و بحرین
بر اساس ویدیویی که وحید آنلاین بامداد روز دوشنبه ۱۰ فروردین-۳۰ مارس، منتشر کرده، تصاویری از دود ناشی از یک انفجار در شارجه امارات مشاهده میشود.
همزمان، شهروندان در دبی نیز از شنیده شدن صدای انفجار خبر دادهاند. این اقدام جمهوری اسلامی پیش از بازگشایی بازارهای مالی در بامداد دوشنبه اتفاق افتاده است.
در همین حال وزارت برق و آب کویت در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرده است که در پی حمله ایران به یک نیروگاه برق و تاسیسات آبشیرینکن در این کشور، یک کارگر هندی کشته شده و یک ساختمان این وزاتخانه آسیب دیده است.
وزات دفاع عربستان نیز اعلام کرده است که سامانه پدافند هوایی این کشور پنج موشک بالستیک ایران را رهگیری کرده است.
شبکه عربی «الجزیره» گزارش داده که بحرین، اردن، قطر نیز پهپادها و موشکهای ایرانی را رهگیری کردهاند.
ترکیه از رهگیری چهارمین موشک شلیکشده از ایران خبر داد
وزارت دفاع ترکیه در بیانیهای اعلام کرد: «یک مهمات بالستیک که مشخص شده از ایران شلیک شده و وارد حریم هوایی ترکیه شده بود، توسط سامانههای پدافند هوایی و ضد موشکی ناتو مستقر در شرق مدیترانه خنثی شد.»
پیش از این نیز ترکیه اعلام کرده بود که موشکهای شلیک شده از ایران را رهگیری کرده است.
ایران حمله به یک کارخانه شیرینسازی آب در کویت را به اسرائیل نسبت داد
در حالی که بیش از یک ماه از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران و آغاز جنگ میگذرد، ارتش ایران روز دوشنبه حمله به یک کارخانه شیرینسازی آب در کویت را به اسرائیل نسبت داد.
صبح دوشنبه، دولت کویت با انتشار خبری، ایران را مسئول این حمله معرفی کرده بود که در آن یک شهروند هندی کشته شد.
فرماندهی عملیاتی خاتمالانبیا در بیانیهای که از تلویزیون دولتی ایران پخش شد، اعلام کرد: «تجاوز وحشیانه رژیم اسرائیل علیه کارخانه شیرینسازی آب کویت، که در ساعات اخیر با بهانه متهم کردن جمهوری اسلامی ایران انجام شده است، نشانه پستی و شرارت اشغالگران صهیونیست است.»
عکس از: سجاد صفری از تلفات و خسارات به ساختمانهای مسکونی در تهران در حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به پایتخت ایران
سفیر ایران در بیروت که «عنصر نامطلوب» خوانده شده، لبنان را ترک نمیکند
یک منبع دیپلماتیک ایرانی، به خبرگزاری فرانسه گفت که محمدرضا رؤوف شیبانی، سفیر ایران در لبنان، از دستور اخراج صادرشده از سوی مقامهای لبنانی تبعیت نخواهد کرد.
وزارت خارجه لبنان تا روز یکشنبه ۲۹ مارس به سفیر جمهوری اسلامی مهلت داده بود تا کشور را ترک کند. این منبع که نخواست نامش فاش شود، افزود: محمدرضا رؤوف شیبانی «مطابق با خواست نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان و حزبالله، لبنان را ترک نخواهد کرد.»
حزبالله، گروه شیعه مورد حمایت ایران پیشتر از دولت لبنان خواسته بود تصمیم خود برای اخراج سفیر ایران را لغو کند. دولت لبنان این تصمیم را پس از آن گرفت که سفیر ایران را به «دخالت در امور داخلی» خود متهم کرد. در اعتراض به این اقدام، چهار وزیر شیعه، دو نماینده حزبالله و دو نفر از جنبش امل، روز پنجشنبه جلسه دولت لبنان را تحریم کردند.
دولت لبنان، روز سهشنبه ۲۴ مارس اعتبارنامه سفیر ایران را لغو کرد. بیروت، سپاه پاسداران را متهم کرده است که عملیات حزبالله علیه اسرائیل را از داخل خاک لبنان هدایت میکند.
قطع برق در تهران همزمان با حملات اسرائیل
رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که در پی حملات به زیرساختهای برق، بخشهایی از تهران و استان البرز دچار قطعی برق شدهاند. به گفته وزارت نیرو، اصابت ترکشها به شبکه برق در استان البرز موجب اختلال در تامین برق در برخی مناطق تهران و شهر کرج شده است. این رسانهها تاکید کردند که برق در شماری از مناطق از سر گرفته شده و «شبکه برق پایدار است.»
حمله موشکی به پایگاه هوایی ارتش عراق در بغداد
یک پایگاه هوایی متعلق به ارتش عراق در بغداد هدف حمله موشکی قرار گرفت. گزارشها حاکی از آن است که در این حمله یک هواپیمای ترابری نظامی متعلق به ارتش عراق آسیب دیده است.
شب گذشته پایگاه هوایی «شهید علاء» که بخشی از فرودگاه بینالمللی بغداد محسوب میشود، هدف حمله قرار گرفت. طبق اطلاعات دریافتی، در نتیجه این حمله یک فروند هواپیمای ترابری نظامی عراق از نوع «An-32B Cline» آسیب دیده و از رده عملیاتی خارج شده است.
«سازمان فنی عراق» با انتشار بیانیهای، ضمن تایید این حمله، خسارت وارده به هواپیما را تصدیق کرد. در این بیانیه آمده است که حمله در محدوده «مرکز حمایت دیپلماتیک آمریکا» در نزدیکی فرودگاه بینالمللی بغداد رخ داده است.
مقامات اعلام کردند که نیروی هوایی عراق دارای ۶ فروند هواپیما از نوع An-32B Cline است که ارزش هر یک از آنها حدود ۱۵ میلیون دلار برآورد میشود.
خاطرنشان شده است که این هواپیماها در فعالیتهای لجستیک نظامی و ترابری مورد استفاده قرار میگیرند و توانایی انجام عملیات مؤثر در مناطق کوهستانی و دماهای بسیار بالا(تا ارتفاع ۴۵۰۰ متر و دمای ۵۵ درجه سانتیگراد) را دارا هستند.
اجلاس سران سعودی، قطر و اردن تجاوزهای شنیع ایران را تهدیدی جدی علیه امنیت منطقه دانست
اجلاس سهجانبه سران کشورهای سعودی، اردن و قطر در شهر جده، با حضور محمد بن سلمان، ولیعهد و رییس شورای وزیران سعودی، ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن و شیخ تمیم بن حمد، امیر قطر برگزار شد.
در جریان این نشست سهجانبه، تحولات اخیر اوضاع منطقهای، پیامدهای تشدید تنشهای نظامی در منطقه، خطرات آن برای آزادی کشتیرانی بینالمللی و امنیت تأمین انرژی، تاثیراتش بر اقتصاد جهانی، و هماهنگی تلاشهای مشترک به منظور تقویت امنیت و ثبات منطقه مورد بحث قرار گرفت.
در همین زمینه، شرکتکنندگان در اجلاس تاکید کردند که ادامه حملات تجاوزکارانه شنیع ایران علیه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج و پادشاهی اردن و هدف قرار دادن تاسیسات حیاتی و غیرنظامی، تشدید تنش جدی است که امنیت و ثبات منطقه را تهدید میکند.
ایتامار بن-گویر وزیر تندروی امنیت ملی اسرائیل(راست) با سنجاقی به شکل طناب دار بر یقه کت، و بنیامین نتانیاهو نخستوزیر این کشور(چپ)
مجلس اسرائیل قانون جنجالی اعدام فلسطینیان برای «جرایم تروریستی مرگبار» را تصویب کرد
پارلمان اسرائیل، کنست، دوشنبه دهم فروردینماه لایحهای را که اعدام «مجرمان فلسطینی در اقدامات تروریستی مرگبار» را مجاز میکند، تصویب کرد.
شصت و دو نماینده، از جمله بنیامین نتانیاهو نخستوزیر به این لایحه رای موافق دادند و ۴۸ نماینده رای مخالف. یک عضو کنست به آن رأی ممتنع داد و ۹ تن هم در جلسه رایگیری غایب بودند.
این لایحه جنجالی که بهدلیل «تبعیضآمیز بودن»، با انتقاد تند کشورهای اروپایی و گروههای حقوق بشری روبهرو بود را ایتامار بن-گویر وزیر امنیت ملی اسرائیل به پارلمان آورده بود.
این سیاستمدار راست افراطی اسرائیل در جلسه رایگیری کنست، به نشانه حمایت از تصویب این لایحه، سنجاقی به شکل «طناب دار» را به یقه کت خود نصب کرده بود و پس از تصویب آن هم، در شبکه ایکس نوشت: «تاریخسازی کردیم! وعدهای دادیم و به وعده خود عمل کردیم.»
در مصوبه پارلمان اسرائیل آمده که مجازات اعدام میتواند تحت شرایط خاصی به حبس ابد تبدیل شود. بلافاصله پس از تصویب این لایحه، یک گروه حقوق بشری اسرائیلی اعلام کرد که با ارائۀ دادخواستی به دادگاه عالی کشور، این مصوبه را به چالش کشیده است.
انجمن حقوق مدنی اسرائیل، با انتشار بیانیهای نوشت که با ارائۀ این داخواست، خواهان ملغی شدن قانون موسوم به «مجازات اعدام برای تروریستها» شده است.
تشکیلات فلسطینی هم در واکنشی سریع، تصویب این قانون در پارلمان اسرائیل را «تشدیدی خطرناک» توصیف کرد. وزارت خارجه تشکیلات فلسطینی مستقر در رامالله، با انتشار بیانیهای در شبکه ایکس نوشت: «اسرائیل هیچگونه مالکیت و حاکمیتی بر سرزمینهای فسطینی ندارد. این قانون بار دیگر طبیعت استعماری سازوکار اسرائیل را نشان میدهد؛ ساختاری که تلاش میکند قتلهای غیرقانونی را تحت لوای قانون، مشروع جلوه دهد.»
مجازات اعدام تا پیش از تصویب این قانون هم در اسرائیل قانونی بود، اما تاکنون تنها یکبار اجرا شده است: در سال ۱۹۶۲ علیه آدولف آیشمن از سران حزب نازی آلمان، بهجرم جنایت علیه بشریت و ارتکاب جرائم جنگی.
تا پیش از تصویب قانون جدید، که مشخصا فلسطینیان را هدف میگیرد، صدور حکم اعدام، تنها برای جرایم «خیانت، نسلکشی، جنایت علیه بشریت، و جنایت علیه یهودیان در زمان جنگ» امکانپذیر بود.
نگرانی بازارهای جهانی از شبح نفت ۲۰۰ دلاری
پس از اظهارات دونالد ترامپ درباره بررسی «تصاحب» نفت ایران و تصرف ترمینال نفتی در جزیره ایرانی خارک، قیمت جهانی نفت افزایش یافت.
قیمت نفت خام برنت دریای شمال برای تحویل در ماه مه در آغاز معاملات به ۱۱۶.۷۵ دلار رسید. قیمت نفت خام شاخص آمریکایی وست تگزاس اینترمدیت، برای تحویل در همان ماه نیز با ۱.۹۳ درصد افزایش، از یکصد دلار عبور کرد.
تاماس وارگا، تحلیلگر PVM Energy، میگوید: «اگر ایالات متحده حمله زمینی به ایران را آغاز کند» «یا اگر تهران حملات تلافیجویانه خود را علیه زیرساختهای انرژی تشدید کند یا تنگه را کاملا ببندد، پیشبینی قیمت هر بشکه نفت ۲۰۰ دلار دیگر فرضیهای دور از ذهن نخواهد بود.»
رییس جمهوری آمریکا، در مصاحبهای با فایننشال تایمز که عصر یکشنبه منتشر شد، اظهار داشت که ارتش آمریکا میتواند «به راحتی» کنترل جزیره خارک را به دست بگیرد.
گفتوگوی رییس شورای اروپا با نخستوزیر پاکستان درباره جنگ
در حالی که بیش از یک ماه از حمله آمریکا و اسرائیل و آغاز جنگ میگذرد، آنتونیو کوستا، رییس شورای اروپا، اعلام کرد که با نخستوزیر پاکستان، شهباز شریف، تلفنی گفتوگو کرده است «تا نظر او را درباره جنگ در ایران جویا شود و همچنین نتایج مشورتهای اخیر بین وزیران خارجه مصر، عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه که در اسلامآباد برگزار شد را بررسی کند.»
او تاکید کرد که اتحادیه اروپا، همچنان «عمیقا نگران طولانیشدن جنگ و افزایش تاثیرات جهانی آن» است.
اسپانیا حریم هوایی خود را به روی هواپیماهای آمریکایی شرکتکننده در جنگ با ایران بست
اسپانیا که دولت چپگرای آن «کاملاً مخالف» حملات آمریکا و اسرائیل به ایران است، روز دوشنبه اعلام کرد که حریم هوایی خود را به روی هواپیماهای آمریکایی درگیر در این جنگ بسته است.
مارگاریتا روبلز، وزیر دفاع اسپانا گفت: «استفاده از پایگاههای(آمریکایی در اسپانیا) مجاز نیست و بهطور طبیعی استفاده از فضای هوایی اسپانیا برای اقداماتی مرتبط با جنگ در ایران نیز مجاز نیست.»
روزنامه اسپانیایی اِلپائیس، در این رابطه نوشت که در عمل، «عدم همکاری اسپانیا عملیات آمریکا در خاورمیانه را پیچیده کرده است»، زیرا برخی بمبافکنهای آمریکایی «مجبور شدند برای ورود به منطقه از شبهجزیره ایبری عبور نکنند و از تنگه جبلالطارق وارد شوند». طبق گزارش اِلپائیس، این موضوع آمریکاییها را «به تغییر مسیرها و لجستیک» وادار کرده است.
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، با آن به شدت مخالفت کرده و آن را «غیرقانونی» و «اشتباه فوقالعادهای» توصیف کرده است.
این موضع او واکنش شدید دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را در پی داشت. ترامپ تهدید کرد که در واکنش به امتناع مادرید از اجازه استفاده ارتش آمریکا از دو پایگاه خود در اسپانیا برای عملیات نظامی علیه ایران، «تمام تجارت دوجانبه» را متوقف خواهد کرد.
جنگ ایران و اقتصاد اروپا: از حمایت اضطراری تا اوجگیری تورم و قیمت انرژی
با ادامه جنگ در خاورمیانه، دولت فرانسه برای حمایت از شرکتها به اجرای طرح بیکاری جزئی روی آورده، در حالی که افزایش قیمت انرژی موج تازهای از تورم را در آلمان و منطقه یورو رقم زده و بازارهای جهانی را در بیثباتی و نگرانی فرو برده است.
با تشدید جنگ در خاورمیانه، پیامدهای اقتصادی آن بهطور فزایندهای اقتصاد اروپا و بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار داده است. دولت فرانسه روز دوشنبه اعلام کرد که برای مقابله با کاهش احتمالی فعالیت اقتصادی، برنامه حمایت از اشتغال از طریق پرداخت بخشی از دستمزدها را به اجرا میگذارد. این طرح که حدود ۷۰ میلیون یورو هزینه خواهد داشت پیشتر در دوران همهگیری کرونا و نیز آغاز جنگ اوکراین بهکار گرفته شده بود.
وزیر کار فرانسه، ژان-پیر فاراندو، در اینباره گفت: «آمادهایم اقداماتی را برای کاهش فشار بر شرکتهایی که با افت ناگهانی فعالیت روبهرو شدهاند، اجرا کنیم»، هرچند او تاکید کرد که «در حال حاضر، فعالیت اقتصادی هنوز نسبتا پایدار است.» به گفته وی، این حمایتها بهویژه شامل شرکتهایی خواهد شد که «مستقیما از پیامدهای آنچه در ایران میگذرد آسیب دیدهاند.» این اقدامات در کنار بسته حمایتی دیگری به ارزش حدود ۷۰ میلیون یورو است که برای بخشهای آسیبپذیر در برابر افزایش قیمت سوخت، از جمله حملونقل، کشاورزی و شیلات، در نظر گرفته شده است.
در آلمان نیز دادههای اولیه نشان میدهند که موج جدید افزایش قیمت انرژی، تورم را بهطور محسوسی بالا برده است. نرخ تورم در ایالت نوردراین-وستفالن به ۲.۷ درصد رسیده، در حالی که این رقم در ماه فوریه ۱.۸ درصد بود. در ایالتهای بایرن، بادن-وورتمبرگ و نیدرزاکسن نیز تورم بهترتیب به ۲.۸، ۲.۵ و ۲.۶ درصد افزایش یافته است. اقتصاددانان پیشبینی میکنند که نرخ تورم در کل آلمان به حدود ۲.۸ درصد برسد و این روند میتواند در سطح منطقه یورو نیز ادامه یابد.
افزایش قیمت انرژی ناشی از جنگ، بانک مرکزی اروپا را نیز با چالشی تازه روبهرو کرده است. مقامهای این نهاد در حال بررسی شرایطی هستند که در آن ممکن است برای مهار تورم، نرخهای بهره بار دیگر افزایش یابند. این اقدام میتواند هزینه استقراض برای دولتها و شرکتها را بالا ببرد.
در بازارهای مالی، فضای عدم اطمینان بر معاملات سایه انداخته است. بورسهای اروپایی در آغاز هفته نوسان محدودی داشتند، در حالی که بازارهای آسیایی کاهش محسوسی را تجربه کردند. تحلیلگران علت این وضعیت را «تداوم نگرانیهای ژئوپلیتیکی» عنوان میکنند. به گفته یکی از تحلیلگران بازار، «در کوتاهمدت، تنها یک تحول مثبت در جنگ ایران میتواند روند بازارها را تغییر دهد.»
در همین حال، بازار نفت همچنان صعود قیمتها را تجربه میکند. بهای نفت خام آمریکا از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرده و نفت برنت به بیش از ۱۱۶ دلار رسیده است، در حالی که پیش از آغاز جنگ، قیمتها در حدود ۶۰ دلار بود. اختلال در تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان، عامل اصلی این جهش قیمتها عنوان میشود.
کارشناسان، هشدار میدهند که بازارها اکنون با یک «شوک انرژی پایدار» روبرو هستند. در نتیجه، نرخ بهره اوراق قرضه دولتی نیز به بالاترین سطوح در سالهای اخیر رسیده است، بهطوری که بازده اوراق دهساله فرانسه به حدود ۳.۸۳ درصد و آلمان به بیش از ۳ درصد افزایش یافته است.
در چنین شرایطی، تحلیلگران اقتصادی پیشبینی میکنند که جنگ ممکن است تا ماههای آینده ادامه یابد و خطر تبدیل شدن آن به یک بحران طولانیمدت، همچنان بالاست. این وضعیت میتواند فشار مضاعفی بر اقتصاد جهانی وارد کند و چشمانداز رشد را بیش از پیش تضعیف نماید
گزارشها از نگاه مثبت ترامپ به حمله برای خارجسازی ذخایر اورانیوم ایران
روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که دونالد ترامپ، هنوز در حال ارزیابی پیامدها و خطرات احتمالی این اقدام برای نیروهای آمریکایی است.
مقامهای آمریکایی گزارش دادند که رییس جمهوری این کشور در حال بررسی یک عملیات نظامی برای خارجسازی حدود ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم از ایران است؛ ماموریتی پیچیده و پرخطر که به احتمال زیاد مستلزم حضور نیروهای آمریکایی در داخل خاک ایران برای چند روز یا بیشتر خواهد بود.
به گفته این مقامهای آمریکایی، دونالد ترامپ هنوز تصمیم نهایی برای صدور دستور این عملیات را اتخاذ نکرده و همزمان در حال ارزیابی تهدیدهای احتمالی آن برای نیروهای ایالات متحده است. با این حال، منابع مطلع میگویند رئیس جمهوری آمریکا بهطور کلی یک نگاه باز به این گزینه دارد، چرا که این اقدام میتواند در راستای تحقق هدف اصلی او، یعنی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، تلقی شود.
یک منبع آگاه، اعلام کرده است که رییس جمهوری آمریکا مشاوران خود را تشویق کرده است تا ایران را تحت فشار قرار دهند تا به عنوان شرطی برای پایان دادن به جنگ، با واگذاری این مواد موافقت کند.
به گفته این منبع، ترامپ در رایزنی با متحدان سیاسی خود صراحتا تاکید کرده که ایران اجازه نگهداری این مواد را ندارد و حتی گزینه تصرف آن از طریق اقدام نظامی را در صورت عدم توافق تهران در مذاکرات، مورد بررسی قرار داده است.
این در حالی است که پاکستان، ترکیه و مصر در نقش میانجی میان ایالات متحده و ایران وارد عمل شدهاند، ولی با این حال، واشینگتن و تهران تاکنون هیچگونه گفتوگوی مستقیم برای پایان دادن به جنگ را آغاز نکردهاند.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد که «وظیفه پنتاگون این است که برای فراهم کردن حداکثر گزینهها برای فرمانده کل قوا، تدارکات لازم را انجام دهد. این به معنای آن نیست که رییس جمهوری تصمیم گرفته است.»
ترامپ شامگاه یکشنبه در گفتوگو با خبرنگاران هشدار داد که ایران ناگزیر است مطالبات ایالات متحده را بپذیرد، در غیر این صورت با از دست دادن موجودیت خود مواجه خواهد شد و «کشوری نخواهد داشت.» او همچنین با اشاره به ذخایر اورانیوم ایران تاکید کرد که در نهایت «آنها گرد و غبار هستهای را به ما خواهند داد.»
ذخایر اورانیم ایران در کجا نگهداری میشود؟
پیش از حملات هوایی مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران در ماه ژوئن سال گذشته، برآوردها نشان میداد که تهران بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد و حدود ۲۰۰ کیلوگرم مواد شکافتپذیر با غنای ۲۰ درصد در اختیار دارد؛ موادی که بهسادگی قابلیت تبدیل به اورانیوم ۹۰ درصدی در سطح مورد استفاده برای تسلیحات را دارند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرده است که بهاحتمال زیاد بخش عمده این ذخایر اورانیوم در دو محل از سه سایتی نگهداری میشود که در ماه ژوئن هدف حملات آمریکا و اسرائیل قرار گرفتند؛ شامل یک تونل زیرزمینی در مجتمع هستهای اصفهان و یک محل ذخیره در نطنز.
به گفته کارشناسان، ایران همچنان به سانتریفیوژهای لازم برای غنیسازی اورانیوم دسترسی دارد و از توانایی ایجاد یک مرکز غنیسازی زیرزمینی تازه نیز برخوردار است.بر اساس گفته این منابع، رییس جمهوری آمریکا و دستکم برخی از متحدان او بهطور خصوصی اعلام کردهاند که امکان تصرف این مواد در یک عملیات هدفمند وجود دارد؛ اقدامی که بدون طولانی کردن قابل توجه جنگ، این امکان را فراهم میکند که ایالات متحده تا اواسط ماه آوریل به درگیری پایان دهد.
ترامپ در گفتوگو با اطرافیان خود، تاکید کرده که خواهان کشیده شدن جنگ به یک درگیری طولانیمدت نیست. در همین حال، برخی از مشاوران ارشد او ترجیح میدهند تمرکز رییس جمهوری آمریکا به مسائل داخلی، از جمله انتخابات میاندورهای پیشرو معطوف شود؛ انتخاباتی که طبق نظرسنجیها میتواند با شکستهای قابل توجهی برای جمهوریخواهان همراه باشد.
سناریوی تصرف اجباری اورانیوم چگونه خواهد بود؟
کارشناسان و مقامهای پیشین نظامی آمریکا هشدار دادهاند که هرگونه تلاش برای تصرف اجباری اورانیوم، عملیاتی بسیار پیچیده و پرخطر خواهد بود و در میان دشوارترین ماموریتهایی قرار میگیرد که به دستور ترامپ اجرا شده است. به گفته این منابع، چنین اقدامی که احتمالا با واکنش تلافیجویانه ایران همراه خواهد شد، میتواند جنگ را بهمراتب فراتر از بازه ۴ تا ۶ هفتهای اعلامشده از سوی تیم ترامپ به طول بینجامد.
در صورت اجرای این عملیات، یگانهایی از نیروهای آمریکایی ناچار خواهند بود به این سایتها اعزام شوند؛ اقدامی که به احتمال زیاد در شرایطی انجام میشود که با تهدید موشکهای زمینبههوا و پهپادهای ایرانی مواجه هستند. پس از استقرار در محل، نیروهای رزمی باید امنیت منطقه را تأمین کنند تا تیمهای مهندسی با استفاده از تجهیزات حفاری بتوانند آوارها را بررسی کرده و از نبود مینها و تلههای انفجاری اطمینان حاصل کنند.
عملیات خارجسازی این مواد به احتمال زیاد باید توسط یگانهای تکاور عملیات ویژه انجام شود؛ نیروهایی که آموزش تخصصی برای انتقال مواد رادیواکتیو از مناطق جنگی دیدهاند. برآورد میشود اورانیوم غنیشده در حدود ۴۰ تا ۵۰ سیلندر ویژه مشابه کپسولهای غواصی نگهداری شود که برای جلوگیری از هرگونه حادثه، باید در محفظههای ایمن حملونقل قرار گیرند.
ریچارد نفیو، پژوهشگر ارشد دانشگاه کلمبیا و مذاکرهکننده پیشین هستهای با ایران، تاکید کرده است که انتقال این حجم از تجهیزات میتواند به چندین کامیون نیاز داشته باشد.
کارشناسان میگویند در صورت نبود یک باند فرود مناسب، ایجاد یک باند موقت برای انتقال تجهیزات به داخل و خروج مواد هستهای ضروری خواهد بود؛ فرایندی که میتواند کل عملیات را به چند روز یا حتی یک هفته زمان بیشتر نیازمند کند.
ژنرال بازنشسته جوزف ووتل، فرمانده پیشین فرماندهی مرکزی ایالات متحده و فرماندهی عملیات ویژه ایالات متحده، گفت: «این یک عملیات ورود و خروج سریع نیست.»
تجربه تاریخی انتقال مسالمتآمیز اورانیوم در قزاقستان و گرجستان
ترامپ از اعلام عمومی موضع خود درباره صدور دستور برای اجرای ماموریت بازیابی اورانیوم خودداری کرده است. با این حال، او روز شنبه در شبکههای اجتماعی از هوادارانش خواست برنامه مارک لوین در فاکس نیوز را تماشا کنند؛ جایی که این تحلیلگر محافظهکار صراحتا از ترامپ خواست تا برای «تصاحب اورانیوم» اقدام کند.
در روزهای اخیر، ترامپ تلاش کرده است مسیر دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ را پیش ببرد و از ایران خواسته در قالب یک توافق، برنامه هستهای خود را برچیده کند. در همین راستا، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هفته گذشته تاکید کرد که واشینگتن قادر است بدون توسل به نیروهای زمینی، به اهداف کلیدی خود دست پیدا کند.
در صورتی که ایران در چارچوب یک توافق صلح، با تحویل اورانیوم خود موافقت کند، نیروهای آمریکایی میتوانند از ورود به یک عملیات پرخطر نظامی اجتناب کنند.
ایالات متحده پیشتر نیز تجربه انتقال مسالمتآمیز مواد هستهای از کشورهای دیگر را داشته است؛ از جمله در سال ۱۹۹۴ که در قالب «پروژه سفایر» اورانیوم از قزاقستان خارج شد و همچنین در سال ۱۹۹۸ که آمریکا با همکاری بریتانیا، اورانیوم با غنای بالا را از یک راکتور نزدیک تفلیس در گرجستان خارج و به یک مرکز هستهای در اسکاتلند منتقل کرد.
مقامهای آمریکایی اعلام کردهاند که ایران در حال حاضر اورانیوم را غنیسازی نمیکند و در صورت تمایل به تبدیل شدن به یک کشور دارای سلاح هستهای، باید آن را تا سطح تسلیحاتی غنی کرده و همچنین یک کلاهک یا بمب بسازد.
همچنین جمهوری اسلامی ایران، در حال حاضر موشک بالستیک قارهپیما که بتواند به خاک آمریکا برسد در اختیار ندارد، اما بر اساس برآورد سال گذشته آژانس اطلاعات دفاعی، در صورتی که ایران تصمیم بگیرد سامانه پرتاب فضایی خود را تطبیق دهد، ممکن است تا سال ۲۰۳۵ ۲۰۳۵ به دهها فروند موشک از این نوع دست یابد.
یک مقام آمریکایی نیز گفت که ارتش در حال آمادهسازی گزینههای دیگر در صورت صدور دستور از سوی رئیس جمهوری این کشور است، از جمله استقرار واحدهای واکنش سریع تفنگداران دریایی و نیروهای چترباز از لشکر ۸۲ هوابرد ارتش در منطقه که میتوانند مکانهای راهبردی مانند جزیرهای در سواحل جنوبی ایران را تصرف کنند.
آیا آمریکا تجهیزات لازم در منطقه برای خارج سازی اورانیوم را دارد؟
بر اساس گفته مقامهای آمریکایی، پنتاگون بسیاری از تجهیزات لازم در منطقه برای اجرای عملیات خارج سازی اورانیوم را در اختیار دارد و در حال بررسی اعزام ۱۰ هزار نیروی زمینی اضافی برای فراهم کردن گزینههای بیشتر برای رییس جمهوری آمریکا در این جنگ است.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در جریان یک نشست خبری در پنتاگون در اوایل ماه جاری میلادی، در پاسخ به پرسشی درباره نحوه برخورد واشنگتن با اورانیوم غنیشده ایران، ابراز امیدواری کرد که تهران با تحویل این مواد موافقت کند، اما در عین حال تلویحا تاکید کرد که ارتش آمریکا در صورت مخالفت ایران، گزینههایی برای تصرف آن در اختیار دارد.
هگست در ۱۳ مارس-۲۲ اسفند، گفت: «رییس جمهوری تمرکز خود را بر توانمندیهای هستهای حفظ کرده است. ما مجموعهای از گزینهها در اختیار داریم، از جمله اینکه ایران تصمیم بگیرد آنها را واگذار کند که البته ما از آن استقبال خواهیم کرد.»
وزیر جنگ آمریکا، در ادامه تاکید کرد که جزئیات اقدامات احتمالی واشینگتن قابل اعلام عمومی نیست، اما در عین حال تصریح کرد که ایالات متحده بدون تردید گزینههای متعددی برای اقدام در اختیار دارد.
تصویری از حملات پهپادی ایران به شهر «عراد» در اسرائیل
فرمانده سابق سنتکام: ارتش آمریکا سالها روی «حمله زمینی» به ایران کار کرده؛ هدف تصرف جزایر کوچک است
فرانک مککنزی، فرمانده بازنشسته ارتش آمریکا میگوید عملیات زمینی ممکن است شامل یگانهای ویژه و پیادهنظام معمولی باشد و هدف آن تصرف جزایر و پایگاههای کوچک است. او گفته «اگر جزیره خارک را تصرف کنید، واقعا میتوانید اقتصاد نفتی ایران را کاملا متوقف کنید.»
فرانک مککنزی، فرمانده پیشین فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا(سنتکام) روز یکشنبه اعلام کرد که ارتش ایالات متحده سالها روی برنامهریزی برای حمله زمینی به ایران کار کرده است. این سخنان در حالی مطرح میشود که گزارشها حاکی از آن است که رییسجمهور ترامپ در حال بررسی احتمال اعزام نیرو به این جنگ است.
مککنزی در مصاحبه با شبکه سیبیاس گفت: «سالهاست که (ارتش آمریکا) گزینههایی در امتداد سواحل جنوبی ایران را بررسی کرده که شامل تصرف جزایر و پایگاههای کوچک میشوند. این عملیاتها اغلب غافلگیرانه هستند و با برنامه عقبنشینی انجام میشوند، اما برخی جزایر را میتوان تصرف کرده و نگه داشت که اثرات مهمی دارد.»
خارک را تصرف کرده اما نابود نمیکنید
او افزود: «اول اینکه این کار برای ایران بسیار تحقیرآمیز خواهد بود و در مذاکرات به ما وزن زیادی میدهد. دوم، مثال جزیره خارک است که همه درباره آن صحبت میکنند؛ اگر جزیره خارک را تصرف کنید، واقعا میتوانید اقتصاد نفتی ایران را کاملا متوقف کنید. نکته مثبت تصرف آن این است که آن را نابود نمیکنید.»
روزنامه واشنگتنپست، گزارش داد که وزارت دفاع آمریکا در حال آمادهسازی برنامههایی برای عملیات زمینی چند هفتهای در ایران است. مقامهای آمریکایی به این روزنامه گفتهاند که این عملیات ممکن است شامل یگانهای عملیات ویژه و پیادهنظام معمولی برای انجام حملات غافلگیرانه باشد.
حدود ۳۵۰۰ ملوان و تفنگدار دریایی روی ناو یواساس تریپولی روز جمعه به منطقه سنتکام در خاورمیانه رسیدند. گروه رزمی دریایی وابسته به واحد ۳۱ تفنگداران دریایی شامل هواپیماهای حمله و ضربتی و همچنین تجهیزات آمفیبی (توانایی عملیات هم روی آب و هم روی زمین) و تاکتیکی برای عملیات ساحلی است.
مقامهای آمریکایی گفتهاند که این استقرار گسترده نیروها در خاورمیانه یک ماه پس از آغاز جنگ، به این معنا نیست که ترامپ تصمیم گرفته از نیروهای زمینی استفاده کند.
اکثریت آمریکاییها نسبت به جنگ نگاه منفی دارند
مککنزی گفت که آمریکا میتواند بدون حضور نیروهای زمینی نیز به موفقیتهایی دست یابد : «به نظر من، موفقیت یعنی رسیدن به نوعی توافق در برنامه موشکهای بالستیک و برنامه هستهای ایران؛ احتمالا همین حدود را میتوان انتظار داشت. بر این باورم که همه این اهداف قابل تحقق هستند. ما باید مسیر خود را ادامه دهیم؛ در نهایت ایران به هر اقدام نظامی یا زور، واکنش نشان خواهد داد.»
براساس نظرسنجیهای اخیر، اکثریت آمریکاییها دیدگاه منفی نسبت به جنگ دارند. در یک نظرسنجی که به طورمشترک توسط شرکت بینالمللی نظرسنجی و تحلیل دادههای عمومی یوگاو و شبکه سیبیاس انجام شده «۶۰ درصد پاسخدهندگان مخالف درگیری با ایران و ۴۰ درصد موافق آن بودند.»
بیشترین پایگاههای موشکی در کمربند مرکزی و غربی ایران قرار دارند. عکس: IRGC
شهرهای موشکی سپاه، فعالان محیط زیست و سرمایهای که سوخت
با حمله اسرائیل به یک شهر موشکی سپاه در یزد، بحث شهرهای موشکی، ارتباط آنها با پرونده فعالان محیط زیست و نیز تاثیرات ساخت این شهرها بر محیط زیست دوباره بالا گرفته است.
سال ۱۳۹۶ سازمان اطلاعات سپاه پاسداران هشت فعال محیط زیست و اعضای سازمان غیردولتی «حیات وحش میراث پارسیان» به مدیریت کاووس سیدامامی را بازداشت کرد. مدتی بعد دادستان تهران اتهام این افراد را «جاسوسی» عنوان کرد. ساعتی پس از انتشار این خبر مقامهای قضایی اعلام کردند که کاووس سیدامامی در زندان «خودکشی» کرده است.
روزنامه کیهان، مانند همه این سالها شروع به پروندهسازی برای این افراد کرد و آنها را متهم کرد که با کاشتن دوربینهای تلهای در «پوشش» حفاظت از یوزپلنگ ایرانی به «جمعآوری اطلاعات موشکی و ارسال آن برای سیا و موساد» اقدام کردهاند.
این روزنامه در مطلبی به تاریخ ۲۵ بهمن ۱۳۹۶ درباره این پرونده نوشت: «وقتی نصب دوربین در دامن طبیعت و با توجیه فعالیت زیست محیطی در اصل با هدف رصد اطلاعات مهم امنیتی همچون فعالیتهای موشکی بوده است از دیگر اقدامات مشابه برخی افراد یا انجیاوهای فعال در چنین عرصههایی نباید با غفلت گذشت.»
همزمان دادستان تهران، ادعا کرد: «طبق تحقیقات انجام شده اعضای این شبکه در برخی از مناطق استراتژیک کشور تعدادی دوربین در ظاهر برای رصد امور زیست محیطی نصب کرده بودند که در واقع پوششی برای رصد فعالیتهای موشکی کشور بوده و تصاویر و اطلاعات ثبت شده را برای بیگانگان ارسال میکردهاند.»
هرچند وزارت اطلاعات بعدا رسما اعلام کرد که اتهام این افراد به هیچ وجه جاسوسی نیست اما هرکدام از آنها به حبسهای طولانی مدت محکوم شده و حداقل دو نفر از آنان شرح شکنجههای روحی و جسمی و جنسی خود در زندان را منتشر کردند.
شهر موشکی در محوطه یک پارک طبیعی
۸ سال پس از این ماجرا، در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، روز ۱۳ اسفند ۱۴۰۴ پارک کوهستان یزد توسط جنگندههای اسرائیلی بمباران شد. بلافاصله خبری منتشر شد مبنی بر اینکه در عمق ۵۰۰ متری زیر این پارک یک شهر موشکی وجود داشته و هدف اسرائیل نیز تخریب این شهر موشکی بوده است.
با انتشار این خبر، پرونده فعالان محیط زیست دوباره در صدر اخبار قرار گرفت. عدهای عمدتا در شبکههای اجتماعی مدعی شدند که فعالان محیط زیست از وجود این شهرهای موشکی مطلع بودهاند و به همین دلیل دستگیر و به حبسهای طولانی مدت محکوم شدهاند.
چه تعداد پایگاه موشکی تخریب شده؟
نشریه واشنگتنپست ۲۹ مارس-۹ فروردین، گزارش داد که نیروهای مشترک آمریکا و اسرائیل از آغاز جنگ علیه ایران تاکنون چهار مرکز کلیدی تولید موشکهای بالستیک ایران و ۲۹ پایگاه پرتاب موشک را هدف قرار دادهاند. مؤسسه تحقیقات جنگ ISW-CTP نیز حمله به بیش از ۲۰ پایگاه موشکی را در طول جنگ ثبت کرده است. واشنگتنپست ارزیابی کرده که حملات هوایی آمریکا و به تاسیسات تولید موشک در خجیر، شاهرود، پارچین و حکیمیه اسرائیل «آسیب شدید» وارد کرده است. چهار کارشناس به واشنگتنپست گفتهاند آسیب واردشده به این تاسیسات «به احتمال زیاد توان ایران برای تولید موشکهای بالستیک کوتاهبرد و میانبرد را تا زمان بازسازی این مراکز متوقف کرده است.»
لیست پایگاههایی که واشنگتن پست با ذکر میزان آسیب به آنها منتشر کرده به شرح زیر است:
مجموعه خجیر در استان تهران: واشنگتنپست با استناد به تصاویر ماهوارهای مربوط به ۲۴ مارس گزارش داده که نیروهای مشترک اسرائیل و آمریکا دستکم ۸۸ سازه را در مجتمع نظامی خجیر منهدم کردهاند. همچنین گزارشهایی از حمله به مجتمع نظامی خجیر در ۳ مارس ثبت شده است. مجتمع خجیر یک مرکز پژوهش، توسعه و تولید برای موشکهای سوخت جامد و سوخت مایع است.
مجتمع نظامی شاهرود در استان سمنان: واشنگتنپست با استناد به تصاویر ماهوارهای گزارش داده است که نیروهای مشترک دستکم ۲۸ سازه را در مجتمع نظامی شاهرود آسیب زده یا منهدم کردهاند.
مجتمع نظامی پارچین در استان تهران: واشنکتن پست با استناد به تصاویر ماهوارهای مربوط به ۱۲ مارس گزارش داده است که نیروهای مشترک ۱۲ سازه را در مجتمع نظامی پارچین هدف قرار دادهاند. موسسه تحقیقات جنگ گزارشهای متعددی از حملات به مجتمع نظامی پارچین ثبت کرده است، از جمله در تاریخهای ۳ مارس، ۷ مارس، ۱۲ مارس، ۲۶ مارس و ۲۸ مارس.
مجتمع نظامی حکیمیه در استان تهران: واشنگتن پست با استناد به تصاویر ماهوارهای مربوط به ۱۴ مارس گزارش داده است که نیروهای مشترک ۱۹ سازه را در مجتمع نظامی حکیمیه هدف قرار دادهاند. واشنگتنپست همچنین اشاره کرده است که مجتمع نظامی حکیمیه شامل تأسیساتی است که پیشرانِ مایع و سکوهای پرتاب موشک تولید میکنند.
پایگاه موشکی خُرگو در استان هرمزگان: واشنگتنپست با استناد به تصاویر ماهوارهای مربوط به ۹ مارس گزارش داده است که نیروهای مشترک ۱۵ تاسیسات را در پایگاه موشکی خرگو منهدم کرده و دو ورودی تونل را هدف قرار دادهاند. بر اساس ارزیابی این نشریه نیروهای مشترک دستکم دو بار این پایگاه را در طول جنگ هدف قرار دادهاند.
پایگاه موشکی امام علی در استان لرستان: یک تحلیلگر تصاویر ماهوارهای در شرکت اطلاعات امنیتی Janes به واشنگتنپست گفته است که نیروهای مشترک ۹ سازه سطحی و حداقل دو ورودی تونل را در پایگاه موشکی امام علی هدف قرار دادهاند. نیروهای مشترک در طول جنگ چندین بار این پایگاه را هدف قرار دادهاند، از جمله با استفاده از مهمات نفوذگرِ سنگرشکن. پایگاه موشکی امام علی محل استقرار تیپ موشکی الحدیدِ نیروی هوافضای سپاه تیپ هفتم و تیپ موشکی التوحید تیپ بیستوسوم است.
سرمایهای که دود شد، زیستبومی که تخریب شد
از آنجا که هیج اطلاعات روشن و شفافی درباره نحوه ساخت این شهرهای موشکی وجود ندارد، تخمین سرمایه و هزینهای که برای ساخت آنها خرج شده نیز نمیتواند دقیق باشد. درباره پیامدهای مخرب ساخت چنین شهرکهایی نیز نیاز به اطلاعات دقیق وجود دارد
چگونه ایران مرکز فرماندهی و کنترل ۵۰۰ میلیون دلاری پایگاه آمریکا را نابود کرد؟
یک تصویر تازهمنتشره که توسط خبرگزاری فرانسه تایید شده است، بدنه درهمشکسته یک جت نیروی هوایی ایالات متحده را روی باند پایگاه هوایی «پرنس سلطان» در عربستان سعودی نشان میدهد.
در میان فلزات پیچوتاب خورده، آنچه شبیه به یک بشقابپرنده بزرگ به نظر میرسد واژگون روی زمین افتاده است. این بقایا متعلق به «گنبد راداری چرانی» است که معمولا بر فراز هواپیمای آواکس «E-3 Sentry» نصب میشود؛ یکی از جواهرات تاج نظامی آمریکا و یک مرکز عصبی پرنده ۵۰۰ میلیون دلاری که به فرماندهان اجازه میدهد هر تحرکی را در آسمان تا شعاع صدها کیلومتر ردیابی کنند.
تا صبح جمعه، ایالات متحده ۱۶ فروند از این هواپیماهای حیاتی اما سالخورده دوران جنگ سرد را در اختیار داشت که حدود ۴۰ درصد از این ناوگان در خاورمیانه مستقر بود.
ایران به پایگاه پرنس سلطان با موشکهای بالستیک و پهپادها، تنها ۱۵ فروند باقی مانده است. در این حمله ۱۲ پرسنل آمریکایی زخمی شدند که حال دو نفر از آنها وخیم گزارش شده است. همچنین تا پنج فروند هواپیمای سوخترسان آسیب دیدهاند.
نقطه برخورد دقیق، یعنی محل اتصال گنبد رادار به بدنه هواپیما، نشاندهنده یک حمله دقیق پهپادی است؛ سلاحی که در دستان ایران بسیار دقیقتر از موشکهای بالستیک عمل میکند و از سطح بالای اطلاعاتی تهران حکایت دارد.
چالشهای استراتژیک و کمبود ذخایر تسلیحاتی
جایگزینی مستقیم این هواپیما ۵۰۰ میلیون دلار هزینه دارد، اما مشکل اصلی اینجاست که دیگر خط تولیدی برای آن وجود ندارد. جایگزین مدرن آن، یعنی «E-7 Wedgetail» شرکت بوئینگ، قیمتی معادل ۷۰۰ میلیون دلار دارد.
کلی گریکو، پژوهشگر ارشد مرکز استیمسون، میگوید: «ایران فقط به یک هواپیما ضربه نزد؛ آنها به لایه مدیریت نبرد ضربه زدند، آن هم در زمانی که بیشترین نیاز به آن وجود دارد.»
این فقدان باعث فشار مضاعف بر ناوگان باقیمانده میشود که همین حالا هم به دلیل حملات ایران به رادارهای زمینی، تحت فشار شدیدی هستند. در همین حال، تحلیل ذخایر تسلیحاتی نشان میدهد که دونالد ترامپ در رقابتی با زمان برای پایان دادن به جنگ قرار دارد.
موسسه «روسی» محاسبه کرده است که پنتاگون تنها یک ماه با اتمام ذخایر موشکهای رهگیر تاد و برخی بمبهای هدایتشونده فاصله دارد. تنها در ۱۶ روز اول جنگ، حدود ۱۱ هزار مهمات با هزینه ۲۶ میلیارد دلار شلیک شده است.
وضعیت ذخایر مهمات ایالات متحده و تاریخ احتمالی اتمام آنها:
*موشکهای پدافندی تاد: حدود ۴۰ درصد مصرف شده؛ ۲۳ روز تا اتمام ذخایر باقی مانده است.(پایان احتمالی: ۱۷ آوریل ۲۰۲۶)
*موشکهای دفاعی پاتریوت : ۱۶ درصد مصرف شده؛ ۸۳ روز تا اتمام.(پایان احتمالی: ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶)
*موشکهای تهاجمی تامهاوک: ۱۷ درصد مصرف شده؛ ۷۹ روز تا اتمام.(پایان احتمالی: ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶)
بحران در تنگه هرمز
جمهوری اسلامی ایران با وجود بمبارانهای سنگین، همچنان توانایی تشدید تنش در تنگه هرمز را حفظ کرده است.
اولیویه گیتا، مشاور ژئوپلیتیک، هشدار میدهد که نباید افراطگرایی رژیم را دستکم گرفت چرا که سپاه پاسداران این آبراه باریک را به یک میدان مین مخفی تبدیل کرده است.
با در اختیار داشتن ۵ تا ۶ هزار مین دریایی، ایران قادر است این شریان حیاتی را ظرف چند ساعت مسدود کند. به گفته گیتا، خطر اصلی نه در توانایی ایران برای مینگذاری، بلکه در «ظرفیت محدود ایالات متحده برای پاکسازی آنها» نهفته است.
با تداوم درگیری، شباهتهای این جنگ با نبرد اوکراین بیشتر میشود؛ روسیه با فراهم کردن دادههای ماهوارهای و پهپادهای ارتقا یافته شاهد، عملا در کنار ایران ایستاده است. اگر پیشبینی ولودیمیر زلنسکی درست باشد، احتمال دارد ایران از دادههای روسیه برای هدف قرار دادن طعمهای بزرگتر، یعنی ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن استفاده کند.
نیویورکتایمز: صدها کماندو آمریکایی وارد خاورمیانه شدند
به گزارش نیویورکتایمز به نقل از دو مقام نظامی آمریکایی، صدها نیروی عملیات ویژه آمریکا وارد خاورمیانه شدهاند و به هزاران تفنگدار دریایی و چترباز ارتش پیوستهاند. استقرار این نیروها با هدف فراهم کردن گزینههای بیشتر برای دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا جهت گسترش جنگ با ایران انجام شده است.
به گفته این مقامات، این کماندوها از جمله رنجرهای ارتش و نیروهای ویژه دریایی هنوز ماموریت مشخصی دریافت نکردهاند.
به گزارش نیویورکتایمز، این کماندوها بهعنوان نیروی زمینی متخصص ممکن است برای کمک به حفاظت از تنگه هرمز یا تصرف جزیره خارک به کار گرفته شوند. همچنین این احتمال وجود دارد که در ماموریتی با هدف دسترسی به اورانیوم با غنای بالای ایران در تاسیسات هستهای اصفهان استفاده شوند.
جنگ ایران؛ پنتاگون برای دریافت فوری «پناهگاههای پیشساخته» آگهی داد
گزارشها نشان میدهد پنتاگون به دنبال شرکتهایی است که بتوانند سیستمهای پناهگاهی مقاوم را ظرف ۳۰ روز برای حفاظت از نیروها در خاورمیانه تامین کنند.
در حالی که جنگ ایالات متحده با ایران ادامه دارد، وزارت دفاع آمریکا در تلاش است تا به سرعت فروشندگانی را بیابد که قادر به ارسال پناهگاههای پیشساخته برای حفاظت از نیروها در خاورمیانه باشند.
بر اساس اطلاعیه قرارداد فدرال آمریکا که روز دوشنبه منتشر شد، این وزارتخانه به دنبال اطلاعاتی از پیمانکاران خصوصی است که بتوانند «سیستمهای پناهگاهی پیشساخته، قابل حمل و مستحکمی را ارائه دهند که برای محافظت از پرسنل در برابر انفجار و ترکش طراحی شدهاند.»
در این اطلاعیه از شرکتها خواسته شده جداول زمانی تحویل را برای بازههای ۳، ۱۵ و ۳۰ روزه ارسال کنند و اطلاعاتی درباره «بالاترین سطح تهدید» که پناهگاهها میتوانند در برابر آن مقاومت کنند(مانند نیروی انفجار، ترکش یا اصابت بالستیک) ارائه دهند.
طبق این آگهی، پناهگاهها به پایانه باربری هوایی عقبه در فرودگاه بینالمللی ملک حسین در عقبه، اردن ارسال خواهند شد.
چشمانداز عملیاتی
جستوجو برای پناهگاههای جدید، یک ماه پس از آغاز عملیات «خشم حماسی» در ۲۸ فوریه صورت میگیرد.
ایالات متحده در هفتههای جاری دستکم هزار سرباز از لشکر ۸۲ هوابرد را به خاورمیانه اعزام کرده و قصد دارد نیروهای بیشتری نیز به منطقه بفرستد.
وضعیت پناهگاههای فعلی
سرهنگ بازنشسته جو بوچینو، مدیر سابق ارتباطات سنتکام، میگوید که بسیاری از پناهگاهها در پایگاههای خاورمیانه «چندان تعریفی ندارند» و عمدتا شامل دیوارهای بتنی تی-شکل هستند که پس از تهاجم به عراق نصب شدهاند.
او معتقد است: «بسیاری از پناهگاههای مقاومسازی شده قدیمی هستند و اگر تعداد کافی موشک از سیستم پدافندی عبور کند، نمیتوانند مقاومت کنند. بنابراین این اقدام پنتاگون حرکت خوبی است..»
پس از حمله کویت، پیت هگست(وزیر دفاع آمریکا) گفت که این حمله مرگبار به یک «مرکز عملیات تاکتیکی که مستحکم شده بود» اصابت کرده، اما «یک» پرتابه توانسته از پدافند هوایی منطقه عبور کند.
در پی آن حمله، رسانهها گزارش دادند که ایران یک مرکز عملیاتی موقت را هدف قرار داده است، اما مقامات دفاعی با توصیف این سازه به عنوان «موقت» مخالفت کرده و استدلال کردند که ارتش آمریکا «هر اقدام ممکنی» را برای محافظت از نیروها انجام داده است.
با این حال، روز چهارشنبه نیویورک تایمز گزارش داد که بسیاری از ۱۳ پایگاه منطقهای مورد استفاده نیروهای آمریکایی «تقریبا غیرقابل سکونت» شدهاند.
چالش موشکهای بالستیک
یک افسر ارشد آمریکایی در حال خدمت که بیش از ۱۰ بار به خاورمیانه اعزام شده، به وبسایت «تسک اند پرپس» گفت که تهدیدات جدیدی مانند پهپادها و موشکهای بالستیک همواره منجر به بازنگری در حفاظت از نیروها شده است.
او گفت: «ما میلیاردها دلار برای هر سامانه پاتریوت هزینه میکنیم، پس اینطور نیست که کاری انجام نشده باشد... اما ساختن سازهای که در برابر موشک بالستیک مقاوم باشد، ممکن است سالها طول بکشد.»
در سال ۲۰۲۰، زمانی که پایگاه عینالاسد در عراق هدف موشکهای بالستیک ایران قرار گرفت، سربازان در پناهگاههایی پناه گرفتند که برای مقابله با راکت و خمپاره طراحی شده بود، نه موشکهای بالستیک.
بنابر گزارشها آن حمله منجر به آسیبهای مغزی در دهها سرباز شد.
آرایش حلقه فولادین؛ آمریکا چگونه جمهوری اسلامی را محاصره کرده است؟
ایالات متحده، در چارچوب عملیات «خشم حماسی»، آرایش نظامی گسترده و چندلایهای را در اطراف ایران پدید آورده است که هدفش میتواند ایجاد یک «حلقه فولادین» پیرامون آن، برای پیشبرد احتمالی سناریوهای جدید، باشد.
این عملیات که همزمان با کارزار «غرش شیران» اسرائیل پیش میرود، شامل استقرار گروههای ضربتی ناوهای هواپیمابر، یگانهای آماده آبی-خاکی و نیروهای نخبه هوابرد در منطقه خلیج فارس است.
نگاهی دقیقتر به چیدمان ماشین نظامی آمریکا، آرایش فعلی نیروهایش در منطقه، کارکرد و مأموریت هر یک از رزمناوها، ادوات و یگانهای اعزامی، تصویری روشنتر از وضعیت فعلی نبرد و افق پیشروی آن بهدست میدهد.
گروههای ضربتی ناو هواپیمابر؛ ستون فقرات تهاجم هوایی:
- ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن در حال حاضر در شمال دریای عرب و ورودی دریای عمان مستقر است و بهعنوان محور اصلی عملیات هوایی علیه اهداف نظامی در ایران عمل میکند.
بر اساس رصدهای صورتگرفته، این ناو با وجود ادعاهایی مبنی بر هدف قرار گرفتن در حملات موشکی، همچنان با ظرفیت کامل در حال اجرای سورتیهای پروازی روزانه است.
یکی از ماموریتهای اصلی این ناو، در چارچوب عملیات «خشم حماسی»، انهدام شبکههای راداری و سامانههای پدافند موشکی در سواحل جنوبی ایران عنوان شده است.
این ناو به جنگندههای رادارگریز اف-۳۵ سی، جنگندههای اف/ای-۱۸ سوپر هورنت و هواپیماهای جنگ الکترونیک گرولر مجهز است که بهطور همزمان عملیات نفوذ، حمله و اختلال در سامانههای دفاعی را انجام میدهند.
پنج ناوشکن مجهز به سامانه «ایجیس» نیز بهعنوان سپر دفاعی این گروه، وظیفه رهگیری موشکهای بالستیک را بر عهده دارند.
ایجیس یک سامانهٔ رزمی دریایی فوقپیشرفته است که بهعنوان «سپر دفاعی» ناوگان نیروی دریایی ایالات متحده عمل میکند. این سامانه با بهرهگیری از رادارهای قدرتمند و سیستمهای پردازشی پیشرفته، قادر است اهداف را بهصورت همزمان شناسایی، رهگیری و برای مقابله با آنها تسلیحات مناسب را هدایت کند.
- یواساس جرالد آر. فورد؛ مرکز فرماندهی شناور در مدیترانه
ناو هواپیمابر یواساس جرالد آر. فورد، که پیشرفتهترین رزمناو جهان بهشمار میرود، در حال حاضر در بندر اسپلیت کرواسی مستقر است و پس از یک دوره عملیات فشرده، در مرحله پشتیبانی لجستیکی است.
این ناو بهعنوان یک «مرکز فرماندهی شناور» و ذخیره استراتژیک عمل میکند و با بهرهگیری از سیستم الکترومغناطیسی خود، توان افزایش نرخ عملیات پروازی تا ۲۵ درصد را دارد.
نقش این ناو، علاوه بر پشتیبانی عملیاتی، پوشش جبهه مدیترانه و مهار تهدیدات نیابتی در منطقه عنوان شده است.
- یواساس جرج اچ. دبلیو. بوش؛ تقویت حضور سهناوی در منطقه
ناو هواپیمابر یواساس جرج اچ. دبلیو. بوش در حال حرکت به سمت منطقه تحت نظارت سنتکام است و بهصورت اضطراری برای تقویت حضور نظامی ایالات متحده اعزام شده است.
این استقرار، امکان حفظ حضور همزمان سه ناو هواپیمابر در منطقه را فراهم میکند؛ مسئلهای که میتواند نشان از آمادگی برای یک درگیری طولانیمدت داشته باشد.
- یواساس تریپولی؛ ناو هواپیمابر چابک در تنگه هرمز
ناو یواساس تریپولی به همراه یگان ۳۱ تفنگداران دریایی در ورودی تنگه هرمز مستقر شده و بهعنوان یک «ناو عملیات هوایی» عمل میکند.
این ناو با بیش از ۲۰ جنگنده عمودپرواز اف-۳۵ بی و مجموعهای از هلیکوپترهای تهاجمی، ترابری و پشتیبانی، از جمله، ماموریت شناسایی و انهدام پرتابگرهای متحرک موشکی را بر عهده دارد.
استراتژی عملیاتی این یگان بر پایه «حملات توزیعی» طراحی شده که هدف آن کاهش تمرکز آتش جمهوری اسلامی و افزایش انعطافپذیری آمریکا بر اساس هر موقعیتی در میدان نبرد است.
- یواساس باکسر؛ آماده برای تهاجم آبی-خاکی
ناو یواساس باکسر در حال حرکت در اقیانوس هند شمالی به سمت منطقه عملیاتی است و به همراه یگان ۱۱ تفنگداران دریایی، قابلیت اجرای عملیات پیادهسازی نیرو در سواحل را دارد.
این ناو به هاورکرافتهای السیایسی و خودروهای آبی-خاکی مجهز است و ماموریت کلی آن، تصرف نقاط کلیدی و ایجاد سرپل برای ورود نیروهای زمینی تعریف شده است.
- لشکر ۸۲ هوابرد؛ نیروی واکنش سریع برای اهداف استراتژیک
لشکر ۸۲ هوابرد آمریکا با حدود ۴ هزار نیروی چترباز، آماده اجرای عملیاتهای فرود، برای تصرف تاسیسات حیاتی در عمق خاکِ «هدف» است.
بر اساس برخی تحلیلها، یکی از اهداف احتمالی این یگان، میتواند بهطور بالقوه، جزایر جنوبی ایران از جمله خارک باشد؛ مرکزی که بخش عمدهای از صادرات نفت ایران از آن انجام میشود.
وجود چنین ماموریتی رسما تایید نشده و تنها با توجه به نقش و کارکرد کلی این لشکر نخبه، مورد گمانهزنی قرار گرفته است.
- تفنگداران دریایی؛ کنترل تنگه هرمز
یگانهای ۳۱ و ۱۱ تفنگداران دریایی با مجموع حدود ۴۵۰۰ نیرو، ماموریت پاکسازی مینهای دریایی و مقابله با قایقهای تندرو را در خلیج فارس بر عهده دارند.
تسلیحات کلیدی؛ ستون فناوری میدان نبرد:
در این عملیات، ایالات متحده از مجموعهای از تسلیحات پیشرفته استفاده میکند، از جمله:
موشکهای کروز تاماهاک برای حمله به اهداف در عمق
موشکهای رهگیر SM-3 و SM-6 برای مقابله با تهدیدات بالستیک
بمبهای سنگرشکن GBU-57 برای تخریب تاسیسات زیرزمینی
هلیکوپترهای تهاجمی AH-1Z برای پشتیبانی نزدیک
هلیکوپترهای MH-60R برای مقابله با زیردریاییها
نمای نزدیک: محاصرهای چندبعدی با قابلیت فلجسازی سریع
آرایش کنونی نیروهای ایالات متحده نشاندهنده شکلگیری یک «محاصره چندبعدی» است که در آن، قدرت هوایی، دریایی و زمینی بهطور همزمان به کار گرفته شدهاند.
این ساختار عملیاتی، با استقرار ناوها در شرق و غرب منطقه و حضور یگانهای تهاجمی در نزدیکی سواحل، با قابلیت فلج کردن توان واکنش نظامی جمهوری اسلامی ممکن است در فاز جدید احتمالی از عملیات «خشم حماسی» طراحی شده باشد.
این سطح از تمرکز نیرو، اگرچه بهخودی خود یک نمایش عظیم قدرت محسوب میشود، اما در عین حال نشانهای است از آمادگی برای سناریوهای عملی پیچیدهتر در مواجهه با جمهوری اسلامی.
۲۷۰ پیکر در ناقارین
نسرین سلیمان، مدیر انجمن آوارگان عفرین گفت: «در ناقارین یک گور جمعی وجود دارد که بیش از ۲۷۰ پیکر در آن است. نگرانی ما این است که این پیکرها متعلق به کردهایی باشد که در اشرفیه و شیخمقصود ربوده یا قتلعام شدهاند.»
گزارش شده است که در یک گور جمعی در منطقه ناقارین در نزدیکی حلب، بیش از ۲۷۰ پیکر وجود دارد و این پیکرها متعلق به افرادی است که در جریان حملات گروه هیات تحریرالشام(HTS) به محلههای شیخمقصود و اشرفیه که از ۶ ژانویه آغاز شده بود، کشته شدهاند.
طبق گزارش درویش چیمَن در روزنامه یِنی اوزگور پولیتیکا، اطلاعات مربوط به شهروندانی که پس از حملات ۶ ژانویه به محلههای شیخمقصود و اشرفیه حلب ربوده، مفقود و قتلعام شدهاند، در حال فاش شدن است. در منطقه ناقارین در شرق حلب و بر مسیر جاده M4، یک گور جمعی حاوی ۲۷۰ پیکر شناسایی شده است. منطقه مذکور ۱۰ کیلومتر با محله اشرفیه فاصله دارد و این موضوع نشان میدهد که تعداد زیادی از پیکرها متعلق به شهروندانی است که در زمان حملات قتلعام شدهاند.
در نتیجه حملات گروههای مسلح وابسته به دولت موقت دمشق و ترکیه در فاصله بین ۶ تا ۲۹ ژانویه، دهها هزار کورد از خانه و کاشانه خود رانده شدند، صدها نفر قتلعام گشته و افراد بسیاری نیز ربوده شدند. علیرغم توافق با نیروهای سوریه دموکراتیک(قسد)، وضعیت مفقودین، ربودهشدگان و کشتهشدگان هنوز شفاف نشده است و منابع محلی اظهار میدارند که به ویژه بلاتکلیفی در مورد افراد ربوده و مفقود شده ادامه دارد.
بیخبری از مفقودشدگان
بر اساس اطلاعات مندرج در گزارش مذکور، فرانسیسکا استیر نماینده کانتون بازل که در هیات بینالمللی اعزامی به روژاوا حضور داشت، وضعیت کردهای مفقود شده را در دستور کار قرار داده است. نسرین سلیمان، مدیر انجمن آوارگان عفرین، اظهار داشت که از نزدیک به ۳ هزار نفر اطلاعی در دست نیست و گفت مشخص نیست این افراد کجا هستند و چه بر سرشان آمده است. نسرین سلیمان، خاطرنشان کرد که مشکل مربوط به مفقودین از زمان اشغال عفرین در سال ۲۰۱۸ عمیقتر شده و همچنان ادامه دارد.
مظلوم عبدی، فرمانده کل قسد در اظهارات پیشین خود اعلام کرده بود که تعداد افراد بازداشت شده توسط دولت موقت دمشق که شهروندان غیرنظامی نیز در میان آنها هستند، به ۱۰۷۰ نفر رسیده است. در چارچوب توافق میان قسد و دولت موقت دمشق، در ۱۹ مارس ۳۰۰ زندانی آزاد شدند، اما منابع محلی میگویند بخش بزرگی از آزادشدگان هیچ ارتباطی با حملات اخیر ندارند.
حملات پس از ۶ ژانویه و اسارت
نسرین سلیمان تصریح کرد که حملاتی که از ۶ ژانویه آغاز شد، توسط گروههای وابسته به ترکیه و نیروهای دولت موقت سوریه انجام گرفت و گفت: «حملات هشت روز ادامه داشت. در این مدت خطوط ارتباطی قطع شد و غیرنظامیان نتوانستند با دنیای خارج تماس بگیرند. بسیاری از مردم ناچار شدند شبانه محلات خود را ترک کنند. برخی افراد در نقاط بازرسی ایجاد شده در جادهها ربوده یا اسیر شدند.»
نسرین سلیمان، خاطرنشان کرد هنگامی که نیروهای سوریه دموکراتیک از برخی مناطق عقبنشینی کردند، گروههای مسلح غیرنظامیان را هدف گرفتند و گفت که در این فرآیند کشتار، آدمربایی و قتلعامهای بسیاری رخ داد. وی همچنین اعلام کرد به دلیل وجود گروههای مسلح مختلف در رقه و دیرالزور، نتوانستهاند اطلاعات دقیقی درباره مفقودین و مقتولین به دست آورند.
سرنوشت هزاران نفر نامعلوم است
گزارش شده است که در دیدارهای میان محمود خلیل، نایبرییس نیروهای امنیت داخلی حسکه و احمد الشرع، موضوع آزادی اسرا و بازگشت آوارگان مورد بحث قرار گرفته است. همچنین کمیتهای برای پیگیری وضعیت تشکیل شده است. با این حال، بلاتکلیفی در منطقه همچنان ادامه دارد و اطلاعات شفافی درباره مفقودین در دست نیست.
نسرین سلیمان، اظهار داشت که تبادل اسرا ادامه دارد اما مشکلاتی به ویژه در زمینه آزادی زنان وجود دارد. وی خاطرنشان کرد که باید وضعیت مفقودین به صورت جداگانه از موضوع تبادل اسرا مورد بررسی قرار گیرد. سلیمان افزود یکی از بزرگترین مشکلات این است که مشخص نیست افراد ربوده شده زنده هستند یا جان باختهاند.
فراخوان برای یک هیات بینالمللی
نسرین سلیمان، بیان کرد که باید یک هیئت مستقل، شامل نهادهایی مانند سازمان ملل متحد و اتحادیه اروپا تشکیل شود و در منطقه تحقیق کند. وی خواستار تحقیق در مورد وضعیت کردهای ربوده شده و قتلعام شده شد و اعلام کرد در صورت فعال شدن مکانیزمهای بینالمللی، هرگونه حمایتی را انجام خواهند داد.
گور جمعی در ناقارین
بر اساس اطلاعات به اشتراک گذاشته شده در این خبر و بر پایه اظهارات شاهدان، یک گور جمعی حاوی ۲۷۰ پیکر در یک کانال در منطقه ناقارین کشف و مطرح شد. نسرین سلیمان عنوان کرد که برخی گروههای مسلح برای افراد ربوده شده از خانوادههایشان فدیه خواستهاند و تلاش کردهاند پیکرهای آنان را در ازای پول تحویل دهند. وی گفت به دلیل شرایط امنیتی امکان تحقیق مستقیم در منطقه فراهم نشده اما اطلاعات به دست آمده جدی هستند.
موقعیت منطقه ناقارین احتمال دفن افرادی که در اشرفیه و شیخمقصود ربوده یا قتلعام شدهاند را در این مکان تقویت میکند. منابع محلی اظهار میدارند که تعداد پیکرها در این گور جمعی ممکن است بیش از آمار اعلام شده باشد.
موضع اتحادیه اروپا منجر به اعتراض میشود
در این خبر به سیاست اتحادیه اروپا در قبال سوریه اشاره و عنوان شد علیرغم اینکه پارلمان اروپا حملات به روژاوا را در چارچوب جنایت جنگی ارزیابی کرد، اما همچنان به ارتباط خود با مدیریت موقت دمشق ادامه میدهد. اعلام حمایت ۶۲۰ میلیون یورویی کمیسیون اروپا نیز در مقابل نقض حقوق بشر در منطقه منجر به اعتراض شد.
از سرویس اقدام خارجی اروپا پرسیده شد که آیا سرنوشت ربودهشدگان و مقتولین را در دستور کار قرار خواهند داد و تحقیقات مستقلی منتشر خواهند کرد یا خیر. سخنگوی اتحادیه اروپا نیز در بیانیه خود گفت که اتحادیه تحولات میدانی را از نزدیک دنبال میکند و از همه طرفها خواست از غیرنظامیان محافظت کنند.
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا در ژانویه ۲۰۲۶ از سوریه بازدید کرد. بسته حمایتی ۶۲۰ میلیون یورویی بهعنوان بخشی از گامهای تقویت روابط اتحادیه اروپا و مدیریت موقت دمشق ارزیابی میشود.
نمایی از تخریب ساختمانی در تهران بر اثر بمباران آمریکا و اسرائیل که مقر شبکه تلویزیونی «العربی» قطر بود
جمعبندی
یک ماه از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل نخستین حملات خود را علیه ایران آغاز کردند میگذرد. این اقدام بهسرعت به یک جنگ گسترده تبدیل شد و پیامدهای آن همچنان ادامه دارد. این درگیری نهتنها باعث بیثباتی در منطقه شده، بلکه زنجیرههای تامین جهانی را مختل کرده و به افزایش شدید قیمت نفت در سطح بینالمللی دامن زده است.
در همین حال، حملات به زیرساختهای انرژی، همچنان ادامه دارد و یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت در جهان، یعنی تنگه هرمز، عملا با اختلال جدی در رفتوآمد کشتیها مواجه شده و بسیاری از مسیرهای کشتیرانی، همچنان بسته یا محدود باقی ماندهاند.
دونالد ترامپ، پیشتر پنج هدف مشخص را که واشینگتن باید پیش از پایان دادن به جنگ خود با ایران محقق کند، تشریح کرده بود. اما اکنون، با گذشت یک ماه و با وجود اینکه برخی از اهداف کلیدی او مشخص نشده یا تحقق نیافته باقی ماندهاند، وی از یک سو از احتمال «کاهش تدریجی» عملیات نظامی خبر داده و از سوی دیگر، نیروهای تازهنفس بیشماری را به منطقه اعزام کرده و همچنان اعزام میکند.
براساس اکثر گزارشها، حملات آمریکا و اسرائیل تواناییهای نظامی ایران را به میزان قابلتوجهی کاهش داده و تعداد زیادی از مقامات و فرماندهان ارشد را کشته است. اما این موفقیتهای تاکتیکی لزوما بهمعنای تحقق تمامی اهداف راهبردی رییس جمهوری نیست.
بخشی از اهداف اعلامشده، ماهیتی پیچیده و دشوار برای تحقق دارند و در صورتی که ایالات متحده بدون دستیابی کامل به این اهداف از جنگ خارج شود و سپاه پاسداران همچنان در ساختار قدرت باقی بماند، رییس جمهوری آمریکا با تبعات سیاسی در داخل آمریکا و پیامدهای گسترده در عرصه جهانی روبهرو خواهد شد؛ بهویژه در ارزیابیها از اینکه تصمیم او برای آغاز این جنگی اختیاری، که کل خاورمیانه را دستخوش تحول کرد و اقتصاد جهانی را به آشفتگی کشاند، تا چه حد دستاورد ملموس بههمراه داشته است.
ترامپ، همواره تاکید دارد که روند عملیات در ایران، چه از نظر سرعت پیشرفت و چه از حیث دستاوردها، بهتر از برآوردهای اولیه بوده است.
یکی از اهداف اصلی که رییس جمهوری ایالات متحده در قبال ایران مطرح کرده، نابودی موشکهای این کشور و «ویران کردن صنعت موشکی و با خاک یکسان کردن آن» بوده است.
اکنون، دولت آمریکا میگوید توان موشکی ایران به شکل محسوسی کاهش یافته است، اما در عمل، ایران همچنان به شلیک موشک و بهکارگیری پهپادها ادامه میدهد؛ و حتی در شرایطی که ترامپ مدعی شده بود مذاکرات با ایران در جریان است هم مجموعهای از حملات متوالی علیه اسرائیل انجام داد.
ترامپ، روز پنجشنبه در کاخ سفید مدعی شد که نزدیک به ۹۰ درصد از موشکها و سامانههای پرتاب ایران از بین رفتهاند و توان تولید پهپاد و موشک، از جمله کارخانههای مرتبط، «بهشدت» کاهش یافتهاند.
با وجود این ادعاها، روند تحولات میدانی در هفته گذشته نشاندهنده افزایش شدت حملات ایران بوده است؛ بهگونهای که تهران بهصورت مستمر موجهایی از پهپادها و موشکهای پیشرفته را به سمت اسرائیل و همچنین کشورهای عربی حوزه خلیج فارس که میزبان پایگاههای نظامی آمریکا هستند، روانه کرده است.
دونالد ترامپ گفت که میخواهد «نفت ایران را در اختیار بگیرد» و ممکن است پایانه اصلی صادرات نفت ایران در جزیره خارگ را تصرف کند. این در حالی است که آمریکا هزاران نیروی نظامی به خاورمیانه اعزام کرده است. ترامپ در عین حال گفت که تهران در مذاکرات عملکرد «خیلی معقولی» دارد. در همین حال، با آغاز معاملات بازارها در آسیا، قیمت نفت به بیش از ۱۱۶ دلار در هر بشکه افزایش یافت. قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا تهدید کرده است که خانه فرماندهان و مقامهای سیاسی آمریکا و اسرائیل را در منطقه به تلافی حمله به مناطق مسکونی ایران هدف قرار خواهد داد. کویت از صدمه شدید به نیروگاه برق و آبشیرینکن خبر داد و عربستان هم گفت موشک و پهپادهای ایران را رهگیری کرده است. تهران دیشب هم زیر بمباران سنگین بود و برق مناطقی در تهران و کرج قطع شد.
در حالیکه جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل وارد دومین ماه خود شده، مجموعهای از تحولات همزمان نظامی، سیاسی و اقتصادی، چشمانداز این بحران را بیش از هر زمان دیگری پیچیده و متناقض کرده است؛ از یکسو تهدیدهای صریح دونالد ترامپ درباره تصرف منابع نفتی ایران و حتی اشغال جزیره خارک، و از سوی دیگر، تلاشهای دیپلماتیک برای آغاز مذاکراتی که گفته میشود ممکن است در پاکستان برگزار شود هنوز واقعیت پیدا نکرده است.
در تازهترین اظهارات، ترامپ بهصراحت اعلام کرده که «ترجیح میدهد نفت ایران را در اختیار بگیرد» و حتی از امکان تصرف جزیره خارک سخن گفته است؛ جزیرهای که حدود ۹۰ درصد صادرات نفت ایران از آن انجام میشود. او در عین حال تاکید کرده گزینههای مختلفی روی میز قرار دارد و تصمیم نهایی هنوز اتخاذ نشده است. این موضعگیری در شرایطی مطرح میشود که هزاران نیروی نظامی آمریکایی، از جمله تفنگداران دریایی، در حال استقرار در منطقه هستند و گزارشهایی از آمادگی پنتاگون برای عملیات زمینی احتمالی منتشر شده است.
در همین حال، میدان نبرد نیز بهطور قابل توجهی گسترش یافته است. اسرائیل اعلام کرده در ۲۴ ساعت گذشته بیش از ۱۴۰ حمله هوایی به اهدافی در تهران و دیگر مناطق ایران انجام داده و زیرساختهای موشکی و نظامی را هدف قرار داده است. گزارشهایی نیز از حمله به فرودگاه مهرآباد و تاسیسات پتروشیمی در تبریز منتشر شده است. در مقابل، ایران نیز حملات موشکی و پهپادی خود را ادامه داده و حتی برخی تأسیسات صنعتی در جنوب اسرائیل هدف قرار گرفتهاند.
تحولات منطقهای نیز نشاندهنده گسترش دامنه جنگ است. ورود نیروهای حوثی یمن به درگیری، یکی از مهمترین نقاط عطف اخیر محسوب میشود. این گروه که پیشتر نیز با حمله به کشتیها در دریای سرخ اختلال جدی در تجارت جهانی ایجاد کرده بود، اکنون با حمله به اسرائیل، خطر بسته شدن مسیرهای حیاتی دریایی را افزایش داده است. همزمان، تنگه هرمز نیز عملا با محدودیتهای شدید مواجه شده و حتی ترامپ مدعی شده ایران اجازه عبور تعدادی نفتکش را بهعنوان «امتیاز» داده است.
پیامدهای اقتصادی این بحران بهسرعت در بازارهای جهانی نمایان شده است. قیمت نفت برنت از حدود ۷۰ دلار پیش از آغاز جنگ به بیش از ۱۱۶ دلار در هر بشکه رسیده و بازارهای سهام در آسیا سقوط شدیدی را تجربه کردهاند. نگرانی از افزایش تورم جهانی و حتی رکود اقتصادی، بهویژه در کشورهایی که به انرژی خاورمیانه وابستهاند، بهشدت افزایش یافته است.
در کنار این تحولات، گزارشهایی نیز از بررسی طرحی در واشنگتن برای انتقال حدود ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم از ایران منتشر شده است؛ اقدامی که در صورت اجرا، مستلزم حضور نیروهای آمریکایی در خاک ایران خواهد بود و خطر تشدید مستقیم درگیری را افزایش میدهد. در همین حال، آژانس بینالمللی انرژی اتمی تأیید کرده تأسیسات تولید آب سنگین خنداب در پی حملات اخیر اسرائیل بهشدت آسیب دیده و از کار افتاده است.
در سطح منطقهای، تنشها و جنگ در لبنان ادامه دارد. کشته شدن یک نیروی حافظ صلح اندونزیایی در مأموریت یونیفل و گسترش عملیات نظامی اسرائیل در جنوب لبنان، نگرانیها از یک درگیری گستردهتر را افزایش داده است. در همین حال، کشورهایی مانند مصر نیز به دلیل بحران انرژی ناشی از جنگ، ناچار به اعمال محدودیتهایی در مصرف برق و فعالیتهای اقتصادی شدهاند.
خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر(هرانا)، گزارشی در خصوص بیلان حملات صورت گرفته طی ۲۴ ساعت گذشته در جریان جنگ اسرائیل-آمریکا-ایران منتشر کرد. در این گزارش آمده است که در ۳۶۰ حمله انجام شده در ۱۸ شهر ایران، ۳۵ پایگاه نظامی، پادگانهای سپاه پاسداران، مراکز بسیج، فرودگاههای نظامی، مراکز پلیس، انبارهای نفت و تاسیسات زیرزمینی انرژی هستهای هدف قرار گرفتهاند. طبق این گزارش، در این حملات ۱۷ غیرنظامی جانباخته و ۸ تن زخمی شدهاند که تمرکز این حملات در شهرهای تهران، اصفهان، البرز، هرمزگان، فارس، تبریز، مازندران و بوده است.
بر اساس آمار غیررسمی، از ۲۸ فوریه(روز آغاز جنگ اسرائیل-آمریکا-ایران) تاکنون، ۱۵۶۸ شهروند غیرنظامی در ایران، جان خود را از دست دادهاند که ۲۳۶ نفر از آنان کودک بودهاند.
وقایع امروز دوشنبه، نشان میدهد که جنگ نه تنها از مسیر دیپلماسی فاصله گرفته، بلکه در حال ورود به مرحلهای است که در آن تهدید نابودی زیرساختهای حیاتی، احتمال خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای، بسته ماندن تنگه هرمز، ورود بازیگران جدیدی مانند انصارالله و گسترش درگیری به لبنان و خلیج فارس، همگی خطر تبدیل بحران کنونی به یک جنگ منطقهای تمامعیار را افزایش دادهاند. در چنین شرایطی، هرچند بحث از مذاکره آمریکا و ایران در میان است، اما نشانههای میدانی بیشتر به سمت تشدید تنش و دور شدن از راهحل سیاسی اشاره دارند.
دوشنبه دهم فروردین 1405-سیام مرس 2026
