پایان بینتیجه مذاکرات آمریکا و ایران در اسلامآباد!
مذاکرات فشرده و طولانی آمریکا و ایران در اسلامآباد پس از ۲۱ ساعت گفتوگوی فشرده، بامداد یکشنبه ۱۲ آوریل در اسلامآباد پاکستان، بدون توافق پایان یافت. هیاتهای دو کشور این شهر را ترک کردند؛ رخدادی که آتشبس شکننده برقرارشده در روزهای اخیر را در هالهای از ابهام بیشتری فرو برده است.
جیدی ونس، معاون رییسجمهور آمریکا، تاکید کرد که ایالات متحده و ایران طی ۲۱ ساعت «مذاکرات مفصلی» داشتند اما نتوانستند اختلافات را برطرف کنند.
رسانههای حکومتی ایران نیز اعلام کردند مذاکرات به دلیل «واقعبین نبودن» طرف آمریکایی و داشتن «خواستههای زیادهخواهانه» شکست خورد. بنبست در مذاکرات، آتشبس دوهفتهای مورد توافق هفته گذشته را در هالهای از ابهام قرار داده و احتمال از سرگیری و تشدید جنگ را افزایش داده است.
وبسایت خبری اکسیوس به نقل از یک منبع آگاه از روند گفتوگوها در اسلامآباد گزارش داد که بخشی از اختلافات میان طرفین به پافشاری حکومت ایران بر کنترل تنگه هرمز و همچنین خودداری از چشمپوشی از ذخایر اورانیوم غنیسازیشده مربوط بوده است.
از سوی دیگر، دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده، با صدور دستوری اضطراری به نیروی دریایی این کشور، فرمان محاصره کامل دریایی تنگه هرمز را صادر کرد. این اقدام بیسابقه در پی شکست مذاکرات فشرده نمایندگان ارشد واشنگتن و تهران در اسلامآباد صورت گرفت که به گفته رییسجمهور آمریکا، بهدلیل پافشاری ایران بر مواضع هستهای خود به بنبست رسیده است.
جیدی ونس(راست) با محمدباقر قالیباف چند ساعت مذاکره رودررو داشت
پس از 40 روز جنگ آمریکا و اسرائیل و ایران، سرانجام آمریکا و ایران با میانجیگری مقامات دولت پاکستان، ایران و آمریکا پذیرفتند با همدیگر مذاکره کنند. در نتیجه هیات آمریکایی و ایرانی روز شنبه وارد اسلامآبد شدند اما پس از 21 ساعت مذاکره به هیچ توافق نرسیدند.
در رابطه با آتشبس و قطع جنگ سه گرایش به شدت مخالف بودند و همچنان بر ادامه جنگ تاکید داشتند و الان باز هم خواهان آغاز جنگ هستند>
1- بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل؛
2- رضا پهلوی، فرزند ساه سابق ایران و طرفدارانش؛
3- نیروهای حزبالهی ایران.
اما در این میان، در داخل جنبشهای اجتماعی ایران و بخش عمده نیروهای آزادیخواه و چپ و کمونیست اپوزیسیون مخالف جنگ بودند و هنوز هم هستند و انتظاری هم از مذاکرات طرفین نداشتند.
دونالد ترامپ میگوید که «مهمترین» خواسته آمریکا از ایران در مذاکرات برآورده نشده است، و از اینرو آمریکا فورا اقدام به محاصره تنگه هرمز خواهد کرد. رییسجمهور آمریکا، همچنین گفت که روند مینروبی تنگه هرمز هم آغاز خواهد شد و هشدار داد که هر کسی از طرف ایران به سمت نیروهای آمریکا یا کشتیهایی که در تردد صلحآمیز هستند آتش بگشاید، نابود خواهد شد.
دیروز «سنتکام» نیز اعلام کرده بود که دو ناو آمریکا از تنگه هرمز عبور کرده و روند مینروبی را آغاز کردهاند اما ایران این موضوع را همانزمان تکذیب کرد.
به گزارش رویترز، گفتوگوهایی که ۲۱ ساعت به طول انجامید، نتوانست به توافقی برای پایان دادن به جنگی منجر شود که بیش از شش هفته از آغاز آن میگذرد؛ جنگی که هزاران کشته برجای گذاشته، اقتصاد جهانی را دچار تکانه کرده و بهای نفت را به شدت بالا برده است. این مذاکرات پس از آتشبسی که در اوایل هفته برقرار شد انجام گرفت و نخستین دیدار مستقیم آمریکا و ایران در بیش از یک دهه گذشته و بلندپایهترین تماس میان دو کشور از زمان انقلاب ۱۳۵۷ ایران بود.
هر دو طرف دیگری را مسئول شکست مذاکرات دانستند.
هیات آمریکایی
جیدی ونس، معاون رییسجمهور آمریکا و رییس هیات آمریکایی، پس از پایان نشستها گفت: «خبر بد این است که به توافق نرسیدیم و فکر میکنم این خبر برای ایران بسیار بدتر از آن است که برای ایالات متحده آمریکا باشد.» او افزود واشنگتن در جریان مذاکرات در اسلامآباد به روشنی «خطوط قرمز» خود را بیان کرده است.
ونس، همچنین گفت ایران حاضر نشده شروط آمریکا، از جمله تعهد روشن به عدم ساخت جنگافزار هستهای، را بپذیرد. به گفته او، هدف اصلی دولت آمریکا آن است که تهران بهصراحت متعهد شود نه در پی دستیابی به سلاح هستهای خواهد بود و نه ابزارهایی را دنبال خواهد کرد که بتواند در زمانی کوتاه آن را به چنین تواناییای برساند.
معاون رییسجمهور آمریکا بامداد یکشنبه ۲۳ فروردین در پاکستان به خبرنگاران گفت که مقامهای آمریکایی بدون دستیابی به توافق با ایران مذاکرات را ترک میکنند و به ایالات متحده بازمیگردند. جِیدی ونس با اشاره به اینکه گفتوگوها با ایران به توافق ختم نشد، گفت پس از ارائۀ «آخرین و بهترین پیشنهاد»، اسلامآباد را ترک میکند.
او افزود: «ما با یک طرح بسیار ساده اینجا را ترک میکنیم؛ چارچوبی برای تفاهم که آخرین و بهترین پیشنهاد ماست. باید دید آیا ایرانیها آن را میپذیرند یا نه.»
در طول روز دستکم شش بار با رییسجمهور ترامپ در تماس بودم
به گفته ونس، ایالات متحده به دنبال یک تعهد بلندمدت و مثبت از سوی ایران است تا سلاح هستهای یا ابزارهایی که تولید سریع آن را ممکن میسازد، دنبال نکند.
در پشت صحنه، هیاتهای دو کشور در قالبهای مختلف و طی چندین دور با هم دیدار کردند. این گفتوگوها از شنبه آغاز شد و تا ساعات اولیه صبح یکشنبه به وقت محلی ادامه یافت. ونس اشاره کرد که تیم مذاکرهکننده ایالات متحده در طول روز دستکم شش بار با رییسجمهور ترامپ و همچنین با وزرای خارجه، دفاع، خزانهداری و فرمانده سنتکام در تماس بودهاند. با وجود اینکه کسی انتظار توافق نهایی در روز شنبه را نداشت، اما طرف آمریکایی امیدوار بود تحرکی کافی برای ادامه مذاکرات و تمدید آتشبس ایجاد شود؛ با این حال، سخنان کوتاه ونس خوشبینی کمی را منتقل کرد، هرچند او نگفت که ایالات متحده میز مذاکره را ترک میکند.
قالیباف: ابتکارات رو به جلویی مطرح شد، حالا آمریکا باید تصمیم بگیرد
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس ایران که همراه با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، ریاست هیات ایرانی را بر عهده داشت، آمریکا را متهم کرد که با وجود ارائه «ابتکارهای رو به جلو» از سوی تیم ایرانی، نتوانسته اعتماد تهران را جلب کند. او در پیامی نوشت که آمریکا «منطق و اصول ایران را فهمیده است» و اکنون این واشنگتن است که باید تصمیم بگیرد آیا میتواند اعتماد ایران را به دست آورد یا نه.
محمد باقر قالیباف، رییس مجلس جمهوری اسلامی و رییس هیات ایرانی حاضر در اسلامآباد، در شبکه ایکس نوشت: «پیش از مذاکرات تاکید کردم که ما حسن نیت و اراده لازم را داریم ولی به دلیل تجربیات دو جنگ قبلی، اعتمادی به طرف مقابل نداریم. همکاران من در این هیات، ابتکارات رو به جلویی مطرح کردند ولی طرف مقابل در نهایت نتوانست در این دور از مذاکرات اعتماد هیات ایرانی را جلب کند. آمریکا منطق و اصول ما را درک کرد و حالا وقت آن است تا تصمیم گیرد که آیا میتواند اعتماد ما را جلب کند یا نه؟»
قالیباف از چهرههای نزدیک به سپاه پاسداران است که سال ۷۶ با حکم علیخامنهای بهعنوان فرماندهی نیروی هوایی سپاه پاسداران منصوب شود. امیرعلی حاجیزاده، رییس پیشین هوافضای سپاه پاسداران پیش از کشته شدن در حملات اسرائیل در جمعی گفته بود توان موشکی امروز ما و اینکه در هر شهر و شهرستانی یک پایگاه موشکی داریم، حاصل تلاش و حمایت قالیباف است.
ترامپ دستور محاصره کامل تنگه هرمز را صادر کرد
ترامپ در بیانیهای که در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» منتشر شد، اعلام کرد که تیم اعزامی او متشکل از جیدی ونس، استیو ویتکوف و جرد کوشنر، طی یک نشست ماراتنگونه 21 ساعته با هیات ایرانی به رهبری محمدباقر قالیباف، عباس عراقچی و علی باقری دیدار کردهاند. او تصریح کرد که با وجود پیشرفت در بسیاری از بندها، اصرار ایران بر ادامه برنامههای هستهای خود باعث شد تا ایالات متحده از پذیرش توافق خودداری کند. او با تاکید بر موضع همیشگی خود اظهار داشت که تحت هیچ شرایطی اجازه دستیابی ایران به سلاح هستهای را نخواهد داد.
رییسجمهور آمریکا در بخش اجرایی فرمان خود، به نیروی دریایی ایالات متحده دستور داد تا فرآیند جلوگیری از ورود و خروج تمامی شناورها به تنگه هرمز را بهصورت فوری آغاز کنند. ترامپ اقدامات اخیر ایران در این آبراه بینالمللی، از جمله ادعای مینگذاری را «اخاذی جهانی» توصیف کرد و هشدار داد که واشنگتن هرگز تسلیم چنین فشارهایی نخواهد شد. طبق این دستور، ارتش آمریکا موظف شده است علاوه بر مسدود کردن تنگه، تمامی کشتیهایی را که در آبهای بینالمللی برای عبور به ایران باج یا «حق عبور» غیرقانونی پرداخت کردهاند، شناسایی و توقیف کند.
در ادامه این بیانیه، ترامپ با اشاره به وضعیت نظامی منطقه مدعی شد که بخش اعظمی از توان دریایی و پدافندی ایران در درگیریهای پیشین از دست رفته است. او هشدار داد که نیروهای آمریکایی در حالت «آمادهباش کامل» قرار دارند و هرگونه تعرض به کشتیهای تجاری یا پرسنل نظامی ایالات متحده با واکنشی قاطع و ویرانگر مواجه خواهد شد. رییسجمهور آمریکا همچنین تاکید کرد که این محاصره دریایی با مشارکت سایر کشورها تداوم خواهد یافت تا مانع از بهرهبرداری اقتصادی ایران از وضعیت موجود شود.
ترامپ در پایان ضمن قدردانی از میزبانی مقامات ارشد پاکستان، ژنرال عاصم منیر و نخستوزیر شهباز شریف، نقش آنها را در تسهیل این گفتگوها ستود. او مدعی شد که رهبران پاکستان در این دیدارها بارها از نقش او در جلوگیری از وقوع یک جنگ اتمی ویرانگر میان هند و پاکستان قدردانی کردهاند، هرچند در نهایت تاکید کرد که موضوع اصلی، یعنی خلع سلاح هستهای ایران، تنها خط قرمز غیرقابل مذاکره واشنگتن باقی مانده است.
ترامپ، وعده داد این کشور مینهای کار گذاشته شده توسط ایران را نابود کند و اضافه کرد: «هر ایرانی که به سمت ما یا به سمت کشتیهای غیرنظامی شلیک کند، نابود خواهد شد!»
متن کامل پیام دونالد ترامپ:
«پس اینطور که پیداست، جلسه خوب پیش رفت؛ بیشتر موارد مورد توافق قرار گرفت، اما تنها موضوعی که واقعا اهمیت داشت، یعنی «هستهای»، مورد توافق واقع نشد. از همین لحظه، نیروی دریایی ایالات متحده که در جهان بهترین است، روند محاصره تمامی کشتیهایی را که تلاش میکنند وارد تنگه هرمز شوند یا از آن خارج شوند، آغاز خواهد کرد.
در مقطعی، به وضعیتی خواهیم رسید که «همه اجازه ورود داشته باشند، همه اجازه خروج داشته باشند»، اما ایران با این ادعا که «ممکن است جایی مینگذاری شده باشد» -که هیچکس جز خودشان از آن خبر ندارد- مانع این امر شده است.
این یک «اخاذی جهانی» است و رهبران کشورها، بهویژه ایالات متحده آمریکا، هرگز اخاذی را نمیپذیرند. من همچنین به نیروی دریایی خود دستور دادهام هر شناوری را در آبهای بینالمللی که به ایران عوارضی پرداخت کرده، شناسایی و متوقف کند. هیچکس که چنین عوارض غیرقانونیای پرداخت کند، در آبهای آزاد عبور امن نخواهد داشت.
ما همچنین شروع به نابودی مینهایی خواهیم کرد که ایرانیها در تنگهها کار گذاشتهاند. هر ایرانی که به سمت ما یا به سمت کشتیهای غیرنظامی شلیک کند، بهشدت نابود خواهد شد!
ایران بهتر از هر کسی میداند چگونه به این وضعیت پایان دهد؛ وضعیتی که همین حالا کشورشان را ویران کرده است. نیروی دریایی آنها از بین رفته، نیروی هواییشان از بین رفته، پدافند هوایی و رادارشان بیفایده است، خامنهای و بیشتر «رهبران» شان کشته شدهاند و همه اینها بهخاطر جاهطلبی هستهای آنهاست.
محاصره بهزودی آغاز خواهد شد. کشورهای دیگری نیز در این محاصره مشارکت خواهند داشت. به ایران اجازه داده نخواهد شد از این اقدام غیرقانونیِ اخاذی سود ببرد. آنها پول میخواهند و مهمتر از آن، برنامه هستهای میخواهند.
علاوه بر این، در زمان مناسب، ما کاملا «آماده شلیک» هستیم و ارتش ما اندکی که از ایران باقی مانده را نیز به پایان خواهد رساند!»
رییسجمهور آمریکا، دقایقی بعد پیام دومی نیز منتشر کرد و به جزئیاتی درباره مذاکرات با ایران در روز شنبه اشاره کرد:
«ایران قول داد تنگه هرمز را باز کند، اما آگاهانه در انجام این کار ناکام ماند. این موضوع باعث اضطراب، اختلال و رنج برای بسیاری از مردم و کشورها در سراسر جهان شد. آنها میگویند در آب مینگذاری کردهاند، با اینکه تمام نیروی دریاییشان و بیشتر «مینگذارهایشان» بهطور کامل نابود شدهاند. ممکن است چنین کاری کرده باشند، اما کدام مالک کشتی حاضر است این ریسک را بپذیرد؟ این وضعیت موجب بیآبرویی بزرگ و آسیب دائمی به اعتبار ایران و آنچه از «رهبران» شان باقی مانده شده است، اما ما از این مرحله عبور کردهایم. همانطور که قول داده بودند، بهتر است فورا روند بازگشایی این آبراه بینالمللی را آغاز کنند، و سریع! آنها تقریبا تمام قوانین موجود را نقض میکنند.
من بهطور کامل توسط جی.دی ونس، معاون رییسجمهور، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه و جرد کوشنر، در جریان جزئیات جلسهای که در اسلامآباد و تحت رهبری مهربان و بسیار کارآمد فیلد مارشال عاصم منیر و نخستوزیر شهباز شریف برگزار شد، قرار گرفتم. آنها مردانی فوقالعاده هستند و مرتبا از من بابت نجات ۳۰ تا ۵۰ میلیون جان در جنگی وحشتناک که میتوانست با هند رخ دهد، تشکر میکنند. من همیشه از شنیدن این موضوع قدردانی میکنم؛ میزان انساندوستی مطرحشده قابل تصور نیست.
جلسه با ایران از صبح زود آغاز شد و تا طول شب ادامه یافت؛ نزدیک به ۲۰ ساعت. میتوانم وارد جزئیات زیادی شوم و درباره دستاوردهای فراوان صحبت کنم، اما تنها یک چیز اهمیت دارد: ایران حاضر نیست از جاهطلبیهای هستهای خود دست بکشد!
از بسیاری جهات، مواردی که بر سر آنها توافق شد بهتر از ادامه عملیات نظامی ما تا پایان است، اما هیچکدام از آن موارد در مقایسه با اجازه دادن به قرار گرفتن قدرت هستهای در دستان چنین افرادی بیثبات، دشوار و غیرقابل پیشبینی اهمیت ندارد.
سه نماینده من، در طول این مدت، همانطور که قابل انتظار بود، با نمایندگان ایران، محمدباقر قالیباف، عباس عراقچی، علی باقری، بسیار صمیمی و وارد رابطه محترمانه شدند، اما این موضوع اهمیتی ندارد، زیرا آنها در مهمترین مسئله کاملا سرسخت بودند و همانطور که من از ابتدا و سالها پیش گفتهام، ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت!»
ترامپ جزئیات محاصره تنگه هرمز را تشریح کرد
دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده، در یک مصاحبه اختصاصی با برنامه «ساندی مورنینگ فیوچرز» جزئیات یک محاصره گسترده و «همه یا هیچ» آمریکا در تنگه هرمز را تشریح کرد؛ اقدامی که به گفته او با هدف قطع درآمدهای نفتی ایران انجام میشود. او هشدار داد که هیچ کشوری -چه متحد و چه رقیب- اجازه نخواهد داشت از این فشارها عبور کند.
ترامپ گفت: «ما اجازه نخواهیم داد ایران از فروش نفت به کشورهایی که دوست دارد پول دربیاورد و به کشورهایی که دوست ندارد نه... یا همه یا هیچ؛ همین است و بس.»
او افزود: «دیدید با ونزوئلا چه کردیم. چیزی بسیار مشابه خواهد بود، اما در سطحی بالاتر.»
ترامپ به ماریا بارتیرومو از فاکس نیوز گفت این سیاست بهطور کامل «همه یا هیچ» خواهد بود؛ به این معنا که یا همه کشورها اجازه عبور کامل از این آبراه را خواهند داشت یا هیچکدام - بدون هیچ استثنایی برای متحدان.
او گفت: «فکر میکنیم کشورهای زیادی هم در این زمینه به ما کمک خواهند کرد، اما ما در حال اعمال یک محاصره کامل هستیم.»
ترامپ اندکی پیش از پخش این مصاحبه، در پستی در شبکه «تروث سوشال» این محاصره را اعلام کرد و دلیل آن را شکست در دستیابی به توافق با ایران در جریان مذاکرات این آخر هفته در پاکستان دانست.
او نوشت: «بنابراین، همانطور که میبینید، نشست خوب پیش رفت، درباره بیشتر موارد توافق شد، اما تنها موضوعی که واقعا اهمیت داشت، یعنی هستهای، حل نشد. از همین حالا، نیروی دریایی ایالات متحده -بهترین در جهان- روند محاصره تمام کشتیهایی را که قصد ورود یا خروج از تنگه هرمز دارند، آغاز خواهد کرد.»
ترامپ ادامه داد: «در مقطعی، به وضعیتی خواهیم رسید که «همه اجازه ورود داشته باشند و همه اجازه خروج»، اما ایران با گفتن اینکه «ممکن است جایی مین کار گذاشته شده باشد» -چیزی که فقط خودشان از آن خبر دارند- مانع این امر شده است. این اخاذی جهانی است و رهبران کشورها، بهویژه ایالات متحده آمریکا، هرگز باج نخواهند داد.»
او در ادامه این پست اعلام کرد که نیروهای آمریکایی کار نابودی مینهای کار گذاشتهشده در تنگه را آغاز خواهند کرد و همچنین دستور داده است نیروی دریایی «هر شناوری را در آبهای بینالمللی که عوارض «غیرقانونی» به ایران پرداخت کرده باشد، رهگیری و توقیف کند.»
ترامپ، همچنین هشدار داد هر فرد ایرانی که به نیروهای آمریکایی یا کشتیهای غیرنظامی شلیک کند «بهشدت نابود خواهد شد.»
در حالی که عملیات عادی در تنگه هرمز، همچنان متوقف است، شرکت «ویندوارد» که با استفاده از هوش مصنوعی تحولات دریایی را رصد میکند، اعلام کرد تعداد زیادی نفتکش در مسیر «خلیج آمریکا» قرار دارند تا بارگیری کرده و به بازارهایی که با کمبود مواجه شدهاند، ارسال شوند.
این اقدام میتواند به کاهش فشار بر بازارهای جهانی نفت کمک کند؛ بازارهایی که بهدلیل اختلال در این گذرگاه حیاتی -که بخش قابل توجهی از انرژی جهان از آن عبور میکند- تحت فشار قرار گرفتهاند.
قالیباف: تهدیدهای ترامپ اثری ندارد؛ اگر بجنگید، میجنگیم
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، در واکنش به دستور دونالد ترامپ برای آغاز محاصره تنگه هرمز گفت که این تهدیدها «هیچ اثری» بر ایران ندارد و در صورت اقدام نظامی، پاسخ متقابل داده خواهد شد.
قالیباف روز یکشنبه ۲۳ فروردین و پس بازگشت از سفر به پاکستان، در جمع خبرنگاران گفت: «اگر بجنگید، میجنگیم و اگر با منطق جلو بیایید، با منطق برخورد میکنیم.» او همچنین گفت که ایران «زیر بار تهدید» نمیرود و در صورت تکرار حمله، «درس بزرگتری» به آمریکا خواهد داد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که ترامپ ساعاتی پیش اعلام کرد نیروی دریایی آمریکا روند محاصره تنگه هرمز را آغاز خواهد کرد.
رییس مجلس شورای اسلامی، با اشاره به مذاکرات با آمریکا در اسلامآباد گفت که هیات ایرانی «ابتکارات بسیار خوبی» برای نشان دادن حسن نیت ارائه کرده که به گفته او منجر به پیشرفت در گفتوگوها شد.
قالیباف در عین حال با ادعای بیاعتمادی ایران به آمریکا گفت: «دیوار بیاعتمادی ما ۷۷ ساله است» و واشنگتن باید برای جلب اعتماد ایران اقدام کند. به گفته او، این روند «زمانبر و دشوار» خواهد بود.
درخواست فوری پاکستان از ایران و آمریکا برای حفظ آتشبس
اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، در پی پایان بدون توافق مذاکرات صلح در اسلامآباد، بر ضرورت حیاتی پایبندی طرفین به آتشبس تاکید کرد. او با اشاره به حساسیت شرایط کنونی، استمرار آتشبس را برای جلوگیری از تشدید تنشها در منطقه «ضروری» خواند.
این موضعگیری در حالی اتخاذ میشود که مذاکرات فشرده و ۲۴ ساعته میان هیاتهای عالیرتبه ایران و ایالات متحده در پایتخت پاکستان، بدون دستیابی به یک توافق ملموس به پایان رسیده است. با خروج ناتمام تیمهای مذاکرهکننده از میز گفتوگوها، اکنون نگرانیهای بینالمللی درباره احتمال نقض آتشبس شکننده موجود و بازگشت درگیریها به منطقه، بهویژه در تنگه هرمز به شدت افزایش یافته است.
نتانیاهو: جنگ با ایران «هنوز تمام نشده است»
|
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز شنبه 11 آوریل، در یک سخنرانی تلویزیونی تلاش کرد انتقادهای داخلی مبنی بر اینکه جنگ با ایران به اهداف خود نرسیده را کاهش دهد. او در عین حال، بهطور علنی از پرداختن به مذاکرات میان ایالات متحده و ایران که در آخر هفته جریان داشت، خودداری کرد.
او در یک سخنرانی ۱۳ دقیقهای در شامگاه شنبه، به مردم اسرائیل گفت: «این نبرد هنوز تمام نشده است»، بیآنکه توضیح بیشتری ارائه دهد. سپس استدلال کرد که اسرائیل تاکنون به «دستاوردهایی تاریخی» در این جنگ دست یافته است.
میکی زوهار، وزیر کابینه از حزب راستگرای لیکودِ نتانیاهو، در شبکههای اجتماعی نوشت: «اصرار آمریکا بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، هماهنگی کامل میان دو کشور را ثابت میکند.»
مقامهای پیشین امنیتی اسرائیل میگویند حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، که بیش از یک ماه به طول انجامید، دستاوردهای تاکتیکی چشمگیری داشت؛ اما برخی تردید دارند که این جنگ ضربهای راهبردی و تعیینکننده به ایران وارد کرده باشد.
نظام حاکم در ایران، هرچند آسیب دیده، همچنان کنترل اوضاع را در دست دارد و این کشور همچنان ذخایر بزرگی از اورانیوم غنیشده را حفظ کرده است؛ موادی که میتواند در آینده برای ساخت سلاح هستهای مورد استفاده قرار گیرد.
نتانیاهو در اظهارات شامگاه شنبه خود فهرستی از رهبران ارشد ایرانی که در کارزار هوایی آمریکا و اسرائیل کشته شدهاند -از جمله رهبر جمهوری اسلامی، آیتالله علی خامنهای- را برشمرد. او با اشاره به نقشهای از خاورمیانه، به ضرباتی که اسرائیل طی دو سال و نیم گذشته به شبکه نیروهای نیابتی ایران، از جمله حماس در غزه و حزبالله در لبنان، وارد کرده اشاره کرد. اسرائیل اعلام کرده است که حملات به اهدافی در لبنان ادامه دارد و این منطقه شامل آتشبس نمیشود.
نتانیاهو درباره جنگ در ایران گفت: «در اینجا دستاوردهای عظیمی وجود دارد. این یک تغییر تاریخی است. ما برنامه هستهای را درهم شکستیم، موشکها را نابود کردیم و رژیم را درهم کوبیدیم.»
با این حال، ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نسبت به این ادعا که توان موشکی ایران بهشدت آسیب دیده، تردیدهایی مطرح کرده است. گزارشهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد ایران بهسرعت در حال بازیابی و حفاری مجدد سایتهای زیرزمینی ذخیره موشک است که در حملات آمریکا یا اسرائیل مدفون شده بودند.
نیروهای ایرانی طی بیش از یک ماه جنگ توانستند موجهایی از موشکهای بالستیک و پهپادها را بهسوی اسرائیل و بخشهایی از خاورمیانه شلیک کنند؛ اقدامی که ذخایر رهگیرهای حیاتی در چندین کشور هدف را کاهش داد.
آمادهباش فوری ارتش اسرائیل برای احتمال بازگشت به جنگ با ایران
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که در پی توقف و شکست مذاکرات ۲۱ ساعته در اسلامآباد، ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل دستور ارتقای حداکثری سطح آمادهباش نیروهای نظامی را صادر کرده است. این دستور با هدف آمادگی برای احتمال بازگشت به درگیریهای مستقیم نظامی در آینده نزدیک ابلاغ شده است.
یک روزنامه اسرائیلی: ارتش برای ادامه جنگ با ایران آماده میشود؛ بهروزرسانی «فهرست اهداف»
در پی ناکامی مذاکرات آمریکا و ایران در پاکستان، ایال زمیر، رییس ستاد کل نیروهای مسلح اسرائیل، دستور داد ارتش سطح آمادهباش رزمی را بهطور کمسابقهای افزایش دهد.
منابع نظامی یکشنبه 23 فروردین، به روزنامه «یديعوت اخرونوت» گفتند ارتش اسرائیل وارد وضعیت آمادهباشی شده که مشابه دورههای پیش از عملیات در عمق خاک ایران است. این منابع میگویند ارتش روند برنامهریزی و اجرا را تسریع کرده، سطح آمادگی یگانها را بالا برده و زمان واکنش را کاهش داده است.
همزمان، دستگاه اطلاعاتی اسرائیل روند تدوین و بهروزرسانی «فهرست اهداف» در داخل ایران را تسریع کرده و تمرکز را بر مواضع نظامی کلیدی، از جمله سامانههای موشکی، سکوهای شلیک و زیرساختهای پشتیبان حملات موشکی گذاشته است.
بهنوشته این روزنامه، هدف از این «بهروزرسانی فشرده»، افزایش انعطاف عملیاتی است تا ارتش اسرائیل بلافاصله پس از تصمیم سیاسی، حملات دقیق و سریع را بدون نیاز به آمادهسازی طولانی اجرا کند.
بر اساس گزارش «یدیعوت اخرونوت»، نیروی هوایی اسرائیل با همکاری بخش عملیات، در حال تدوین طرحهای تهاجمی بهروزشده است که شامل «بستههای حمله گسترده با تکیه بر برد بلند، دقت بالا و تداوم» عملیات است. طرحهایی که اجرای «عملیات ترکیبی» در عمق خاک ایران را ممکن میکند.
این آمادگیها، همچنین شامل تمرین سناریوهای آغاز درگیری، از جمله حمله نخست، و آمادگی برای گذار فوری از مرحله برنامهریزی به اجرا در چارچوب «آمادهباش کامل» است.
معترضان در تل آویو راهپیمایی میکنند تا مخالفت خود را با جنگ در خاورمیانه نشان دهند، ۱۱ آوریل ۲۰۲۶ © Maya Levin / AP
ششمین هفته اعتراضات در اسرائیل؛ علیه «جنگهای بیپایان» و برای صلح
جنگ ایالات متحده آمریکا و اسرائیل با ایران، حملات اسرائیل به لبنان و نقض مکرر آتشبس در غزه، واکنش کنشگران مدنی و شهروندان را در مناطق مختلف اسرائیل به همراه داشته است. روز گذشته، اعتراضاتی در مناطق مختلف اسرائیل علیه «جنگهای بیپایان» برگزار شد. معترضان میگویند که نه فقط به این جنگ، بلکه به جنگهای پس از آن و به چرخه پایانناپذیر جنگهای آینده نیز معترضاند و میخواهند که امنیت، از طریق صلح برقرار شود.
چندین هزار شهروند اسرائیلی، روز شنبه 11 آوریل در میدان حبیما در تلآویو دست به تجمع زدند تا تداوم جنگ را محکوم کنند. آلون لی، یکی از سازماندهندگان اصلی تظاهرات از گروه «با هم میایستیم» که یک جنبش یهودی-عربی خواستار صلح، مساوات و عدالت است، میگوید که تعداد حاضران بسیار قابل توجه و نزدیک به ١٠هزار نفر بوده است، با این حال، رسانههای هاآرتص و ینت در اسرائیل، تعداد را نزدیک به دو هزار نفر برآورد کردهاند.
این اعتراضات که وارد ششمین هفته خود میشود، به گزارش روزنامۀ تایمز اسرائیل، توانسته شهروندانی را نیز در بیتالمقدس و حیفا با خود همسو کند. بر پایۀ گزارشها، صدها نفر در میدان پاریس در بیتالمقدس، و صدها نفر نیز در حیفا تجمع کردهاند. همچنین، هاآرتص گزارش داده است که در شهر شمالی امالفحم، پلیس یک تجمع ضدجنگ را بر هم زده و هفت کنشگر را بازداشت کرده است. پلیس اسرائیل، اتهام آنان را «محکومکردن دولت اسرائیل و اقداماتش در جنگ، و درخواست آزادی زندانیان فلسطینی» عنوان کرده است که میتواند «نظم عمومی» را بر هم بزند..
معترضان در تلآویو شعار میدادند «اشغال جنوب لبنان فاجعهآفرین است» و «تا وقتی صلح نکنیم، امنیت نخواهیم داشت». همچنین صف کوچکتری از معترضان با چفیه در جمعیت حضور داشتند و پلاکاردی به دست گرفته بودند که میگفت «تغذیه ماشین جنگ، دیگر کافیاست» و شعار میدادند «خلبانها، کشتار کودکان را متوقف کنید.»
امین عوده، رییس حزب هاداش(جبهه دموکرات برای صلح و برابری)، در این جمع سخنرانی کرد و گفت: «من معتقدم که راه دیگری وجود دارد. ما در واقعیتی زندگی میکنیم که در آن، جنگ و نابودی به هنجار تبدیل شده است. امیدوارم افراد بیشتری به وجود یک راه بدیل باور پیدا کنند. برای جنگ، نیازی به مشارکت عرب و یهودی نیست، اما برای صلح قطعا به چنین مشارکتی نیاز داریم. ما باید به جنگ و اشغال پایان دهیم. صلح تنها راه است». او در ادامه افزود: «من معتقدم که ما یک مشکل داریم، و آن هم داشتن اپوزیسیونی ضعیف است که نمیتواند بدیلی اخلاقی برای این دولت ارائه کند. بدیل اخلاقی این دولت، صلح است.»
در یکی از فراخوانها، سازماندهندگان از مردم خواسته بودند که علیه «دولت انکار» و «جنگ بیپایان» به خیابان بیایند. مطابق این فراخوان، «هیچ راهحل نظامی، چه در ایران، چه در لبنان و چه فلسطین وجود ندارد.»
یائل باردا، حقوقدان و استاد جامعهشناسی در دانشگاه عبری و رییس هیات مدیره سازمان مردمنهاد عیر عمیم، در گفتوگو با هاآرتص گفت: «هدف ما صرفا این نیست که جنگ کنونی را پایان دهیم، بلکه میخواهیم جنگ بعدی و چرخۀ بیپایان جنگهای بعد از آن را هم متوقف کنیم.»
حمایت رضا پهلوی و طرفدارانش از حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران
رضا پهلوی و طرفدارانش از روزهای نخست حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، همواره در مقابل سفارتخانهها و کنسولگریهای دولتهای آمریکا و اسرائیل تجمع میکنند و به ترامپ «عمو ترامپ» و نتانیاهو «بیبی» خطاب میکنند و از آنها تشکر میکنند که به ایران حمله کردهاند. آنها، همچنین سخت امید بستهاند که با جنگ آمریکا و اسرائیل جمهوری اسلامی سرنگون شود و این دولتها، کمک کنند رضا پهلوی به ایران برگردد و صاحب تاج و تخت خیالی خود شود.
رضا پهلوی، روز یکشنبه ۲۳ فرودین ماه، پس از تظاهرات طرفدارانش در مقابل کنسولگریهای ایالات متحده در شهرهای مختلف جهان، با انتشار پیامی اعلام کرد «ایرانیان بقای رژیم جمهوری اسلامی را نمیپذیرند.»
او در این پیام نوشت: «پیام صدها هزار ایرانی در سراسر جهان روشن و واضح است: این لحظهای سرنوشتساز برای ملت ما و مبارزه برای آزادی است. مردم ایران بقای این رژیم جنایتکار را نخواهند پذیرفت. ما از جامعه جهانی میخواهیم در این مسیر ثابتقدم بماند و از مردم ایران در مبارزهشان برای آزادی حمایت کند.»
رضا پهلوی با اعلام آتشبش، احتمالا به شدت دچار شوک شده و به همین دلیل به طرفدارانش فراخوان داد تا در برابر کنسولگریهای آمریکا، در شهرهایی چون پاریس، لندن، آمستردام، برلین، رم، استکهلم، سئول، وین، برن، اتاوا، تورنتو، ونکوور، لسآنجلس و واشینگتن دیسی و ... تجمع کنند و از عمو ترامپ خود بخواهند با جمهوری اسلامی سازش نکند و این حکومت را ساقط نماید تا امکان برپایی مجدد سلطنت در ایران فراهم گردد.
بسیاری از نیروهای شرکتکننده در تجمعات سلطنتطلبان در کشورهای مختلف غربی و آمریکا، اعضای انجمنهای یهودی با حمایت همهجانبه مالی، سیاسی و تبلیغی دولت اسرائیل است. آنها با پرچمهای آمریکا-اسرائیل در این تجمعات شرکت میکنند.
همانطور که در ابتدای همین مطلب، اشاره کردم سه گروه مخالف پایان جنگ اسرائیل و آمریکا علیه بودند و از مذاکرات ایران و آمریکا نگران بودند شاید آنها به توافق برسند.
نخستین گروه مخالف مذاکره آمریکا و ایران دولت جنگی اسرائیل و در راس آن بنیامین نتانیاهو است.
گروه دوم سلطنتطلبها هستند که هر نوع مذاکره بین ایران و آمریکا را به ضرر خود میدانند و خواهان ادامه حمله نظامی به ایران هستند.
دسته سوم، حزبالهیها و گرایشات تندرو اصولگرایان هستند که مخالف پایان چنگ و مذاکره ایران و آمریکا هستند و بر این تصورند که از طریق جنگ اسرائیل را نابود کنند.
سلطان الجابر: تنگه هرمز هرگز متعلق به ایران نبوده که بخواهد آن را ببندد
سلطان الجابر، وزیر صنعت و فناوری پیشرفته امارات عربی متحده و مدیرعامل شرکت ملی نفت ابوظبی(ادنوک)، در پیامی به بررسی تبعات تنشها در مسیرهای دریایی پرداخت.
او با ارائه آماری از وضعیت تنشها از تاریخ ۱۰ اسفند-۲۸ فوریه، اعلام کرد که دستکم ۲۲ کشتی مورد حمله قرار گرفته و ۱۰ خدمه جان خود را از دست دادهاند. به گفته او، حدود ۲۰ هزار دریانورد قادر به عبور ایمن نیستند و تخمین زده میشود ۸۰۰ شناور تجاری از جمله نزدیک به ۴۰۰ نفتکش سرگردان شده باشند.
سلطان الجابر، تاکید کرد که تنگه هرمز هرگز متعلق به ایران نبوده که بخواهد آن را ببندد یا محدود کند. او هشدار داد که هرگونه تلاش برای این اقدام، یک موضوع منطقهای نیست، بلکه مختل کردن شریان حیاتی اقتصاد جهانی و تهدید مستقیم برای امنیت انرژی، غذا و سلامت تمام ملتهاست. او در پایان خاطرنشان کرد که ایجاد چنین رویهای غیرقانونی، خطرناک و غیرقابل قبول است و جهان نه میتواند هزینه آن را بپردازد و نه باید اجازه چنین کاری را بدهد.
عقبنشینی دو ابر- نفتکش از ورود به تنگه هرمز پس از بنبست در مذاکرات پاکستان
همزمان با اعلام شکست مذاکرات صلح ایران و آمریکا در اسلامآباد و به خطر افتادن آتشبس شکننده موجود، بلومبرگ به نقل از منابع ردیابی کشتیها از تغییر مسیر ناگهانی نفتکشها در آستانه ورود به تنگه هرمز خبر داده است. روز یکشنبه 12 آوریل، سه ابرنفتکش که فاقد ارتباط مستقیم با ایران بودند، از سمت دریای عمان به این آبراه راهبردی نزدیک شدند.
با این حال، دو فروند از آنها شامل نفتکش «آگیوس فانوریوس ۱» به مقصد عراق و نفتکش «شالامار» با پرچم پاکستان به مقصد امارات، درست در نزدیکی جزیره لارک و همزمان با بنبست گفتگوهای دیپلماتیک، از ادامه مسیر منصرف شده و با چرخشی ناگهانی بازگشتند.
نفتکش سوم به نام «مومباسا بی که جلوتر در حال حرکت بود، موفق شد مسیر بین جزایر لارک و قشم را طی کند؛ مسیری که از سوی ایران برای ورود به خلیج فارس تایید شده است. این کشتی در حال حاضر مقصد مشخصی را مخابره نمیکند.
دلایل دقیق این تغییر مسیرهای ناگهانی و همچنین عبور موفقیتآمیز کشتی سوم مشخص نیست، چرا که هر دو کشور عراق و پاکستان پیشتر تاییدیه ایران را برای عبور از تنگه دریافت کرده بودند. با این حال، تغییر تصمیم آنها درست زمانی رخ داد که مذاکرهکنندگان در اسلامآباد اعلام کردند در دستیابی به توافق شکست خوردهاند.
اقدام راهبردی تامین امنیت و پیشرفت پایدار تنگه هرمز و خلیج فارس»
مجلس شورای اسلامی ایران، به تازگی طرح «اقدام راهبردی تامین امنیت و پیشرفت پایدار تنگه هرمز و خلیج فارس» را به تصویب رسانده است. بر اساس مفاد این طرح، عبور تمام نفتکشهای متعلق به آمریکا و اسرائیل از تنگه هرمز بهصورت دائمی ممنوع میشود و این آبراهه تحت کنترل کامل و همهجانبه نیروهای مسلح قرار میگیرد. همچنین تمامی کشتیهای خارجی ملزم به پرداخت هزینه خدمات راهبری منحصرا به واحد پول «ریال» و استفاده از نام رسمی «خلیج فارس» در اسناد و مکاتبات خود هستند. در این طرح آمده که «درآمدهای حاصل از اجرای این قانون نیز به دو بخش تقسیم میشود که ۳۰ درصد آن به تقویت بنیه نظامی و حفظ امنیت منطقه و ۷۰ درصد دیگر به بهبود معیشت مردم اختصاص مییابد.»
۴۴ روز خاموشی دیجیتال؛ بلاتکلیفی کاربران و نبود زمانبندی مشخص برای اتصال اینترنت
در حالی که خاموشی دیجیتال در ایران همچنان ادامه دارد، مقامهای جمهوری اسلامی هنوز زمانبندی مشخصی برای دسترسی مجدد شهروندان به اینترنت اعلام نکردهاند. این وضعیت زندگی روزمره مردم را بهطور جدی مختل کرده و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گستردهای به دنبال داشته است.
علی حکیمجوادی، رییس سازمان نظام صنفی رایانهای کشور، یکشنبه ۲۳ فروردین اعلام کرد با وجود دسترسی مجدد برخی کسبوکارها به اینترنت بینالمللی، هنوز زمان مشخصی برای اتصال عموم شهروندان به اینترنت اعلام نشده است.
او گفت کشور در شرایطی «خاص و جنگی» قرار دارد و نهادهای مسئول جمهوری اسلامی «ملاحظات امنیتی ویژهای» را دنبال میکنند.
حکیمجوادی در عین حال ابراز امیدواری کرد با «بهبود شرایط»، قطع اینترنت پایان یابد و زیرساختهای ارتباطی به حالت عادی بازگردد.
جمهوری اسلامی پس از آغاز کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴، دسترسی مردم ایران به اینترنت را مسدود و آنان را از ارتباط با جهان خارج محروم کرده است.
نتبلاکس، نهاد مستقل پایش وضعیت اینترنت در جهان، ۲۳ فروردین اعلام کرد قطع اینترنت در ایران اکنون به روز چهلوچهارم رسیده و از مرز ۱۰۳۲ ساعت فراتر رفته است.
این نهاد ضمن هشدار نسبت به پیامدهای این وضعیت تاکید کرد سیاست سانسور جمهوری اسلامی «تبعات انسانی و اقتصادی فزایندهای» به همراه داشته است.
قطع سراسری اینترنت در ایران اکنون بهعنوان طولانیترین اختلال اینترنتی در مقیاس ملی در تاریخ به ثبت رسیده است.
اختلال در سامانه ثبتنام کالابرگ
وبسایت اقتصادنیوز ۲۳ فروردین گزارش داد در پی تداوم قطعی اینترنت در ایران، سامانههای ثبتنام کالابرگ از دسترس خارج شدهاند و در نتیجه، بیش از ۴۰ روز است که امکان ثبتنام متقاضیان جدید وجود ندارد.
در این گزارش آمده است: «به گفته برخی متقاضیان، امکان ثبتنام جدید در سامانههای مربوطه از بین رفته و تنها افرادی قادر به استفاده از کالابرگ هستند که پیش از این در طرح ثبتنام کرده و حداقل در دورههای اول و دوم، اعتبار خود را دریافت کردهاند.»
اقتصادنیوز افزود در شرایط کنونی، شمار زیادی از متقاضیان جدید بلاتکلیف ماندهاند و در انتظار بازگشایی سامانهها برای ثبتنام و دسترسی به خدمات حمایتی هستند.
چالشهای شهروندان در دسترسی به اینترنت و تاثیرات گسترده آن بر زندگی روزمره موجب شده است که بسیاری از مردم به روشهایی مانند خرید ویپیان و کانفیگ، آن هم با هزینههای گزاف، روی آورند.
این در حالی است که در هفتههای اخیر، بسیاری از ایرانیان به فعالیت کاربران حامی حکومت، موسوم به «سیمکارت سفیدها»، اشاره کرده و حضور گسترده آنها در فضای مجازی در شرایط کنونی را مورد انتقاد قرار دادهاند.
بررسی دادههای گوگل ترندز در بازه زمانی ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ نشان میدهد پیگیری مناسبات قدرت و مسئله جانشینی علی خامنهای، در کنار محتوای جنسی، در صدر جستوجوهای دارندگان سیمکارت سفید قرار داشته است.
نتیجهگیری
براساس گزارش تلویزیون دولتی ایران و مقامهای رسمی این کشور، تهران در مذاکرات اسلامآباد خواهان کنترل تنگه هرمز، پرداخت غرامتهای جنگی، آتشبس در سراسر منطقه از جمله در لبنان، و نیز آزادسازی داراییهای مسدودشده خود در خارج از کشور بوده است. ایران همچنین خواستار دریافت عوارض ترانزیت از کشتیهایی است که از تنگه هرمز عبور میکنند. هماکنون صدها نفتکش، همچنان در خلیج فارس متوقف ماندهاند و در انتظار خروج در طول دوره دو هفتهای آتشبس هستند.
اهداف اعلامی ترامپ در طول بحران تغییر کرده، اما دستکم در شرایط فعلی، واشنگتن دو خواسته اصلی را دنبال میکند: عبور آزادانه کشتیهای تجاری و نفتی از تنگه هرمز و فلج کردن برنامه غنیسازی هستهای ایران بهگونهای که این کشور نتواند به بمب اتمی دست یابد.
به این ترتیب، این دور از گفتوگوها در حالی پایان یافت که نهتنها شکافهای اصلی میان دو طرف بر سر برنامه هستهای، تنگه هرمز و دامنه آتشبس منطقهای همچنان پابرجاست، بلکه لحن مقامهای دو طرف نیز نشان میدهد مسیر رسیدن به توافق هنوز دشوار و پرتنش باقی مانده است.
بیتردید جنبشهای اجتماعی و و در راس همه جنبش کارگری و همه مردم آزادیخواه سراسر ایران، نه جنگ میخواستند و نه منتظر نتایج آتشبس و مذاکره حاکمان آمریکا و ایران بودند و به همین دلیل، اکنون آنها جدیتر از گذشته به فکر سازماندهی مستقل صفوف خود و طرح مطالباتشان و تلاش بر سرنگونی جمهوری اسلامی بدون دخالت خارجی هستند!
یکشنبه بیست و سوم فروردین 1405-دوازدهم آوریل 2026
