گزارش مطبوعاتی - کمیته بینالمللی دیدار با عبدالله اوجالان و دفاع از حق امید
20260415
در شرایطی که جهان با تشدید جنگ، سرکوب و محدود شدن افقهای انسانی روبهروست، ما—بهعنوان صدای وجدان بیدار—سکوت در برابر بیعدالتی را مردود میدانیم. کمیته بینالمللی دیدار با عبدالله اوجالان—بهعنوان نهادی مستقل، میانرشتهای و با رویکرد حقوقی-فرهنگی—با انتشار این بیانیه رسمی به افکار عمومی اعلام میدارد که دادخواستی با امضای ۵۷۱ تن از دانشگاهیان، حقوقدانان و مدافعان حقوق بشر از سراسر جهان، به نهادهای بینالمللی ذیربط ارائه شده است.
عبدالله اوجالان از سال ۱۹۹۹ در زندان امرالی در شرایط انزوای طولانیمدت نگهداری میشود؛ وضعیتی که فراتر از بازداشت، به محرومیت از «امید»، «گفتوگو» و «امکان بازنگری در سرنوشت» انجامیده است. بر اساس اصل بنیادین «حق امید»، هیچ فردی نباید در شرایطی نگهداری شود که چشمانداز آزادی و تحول از او سلب گردد.
کمیته با استناد به اصل بنیادین «حق امید»—که در رأی تاریخی دادگاه اروپایی حقوق بشر در پرونده Vinter and Others v. the United Kingdom (2013) تثبیت شده و در اسناد نهادهای بینالمللی از جمله دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد (OHCHR) نیز مورد تأکید قرار گرفته است—بر این اصل تأکید میکند که هیچ دولتی حق ندارد فردی را در شرایطی نگه دارد که امکان آزادی، گفتوگو و بازنگری در سرنوشت از او سلب شود.
درخواستهای اصلی:
۱. پایان فوری انزوا و تضمین دسترسی به وکلا، خانواده و نهادهای مستقل
۲. اجرای سازوکار شفاف برای تحقق «حق امید»
۳. تقویت نظارت بینالمللی بر شرایط زندان امرالی
این کمیته تأکید میکند که وضعیت کنونی صرفاً یک مسئله حقوق فردی نیست، بلکه دارای پیامدهایی گسترده در سطوح زیر است:
• ثبات منطقهای
• فرآیندهای صلح
• کاهش تنشهای سیاسی
در شرایطی که فراخوانهایی برای گفتوگو و راهحلهای سیاسی مطرح شده است، امکان مشارکت معنادار عبدالله اوجالان در این روندها میتواند نقشی تعیینکننده در شکلگیری راهحلهای پایدار و آرامش در منطقه ایفا کند.
درخواستهای رسمی:
بر اساس این دادخواست، با ارائه اسناد لازم به نهادهای مسئول بینالمللی، از آنها درخواست شده است:
۱. تضمین دسترسی فوری:
دسترسی منظم، بدون مانع و محرمانه به وکلا، خانواده و نهادهای نظارتی مستقل تضمین گردد.
۲. اجرای «حق امید»:
سازوکاری شفاف، مؤثر و دورهای برای بازبینی وضعیت حبس ایجاد و اجرا شود.
۳. نظارت مستقل:
نظارت بینالمللی مؤثر بر شرایط زندان امرالی، مطابق با استانداردهای منع شکنجه و اصول حقوق بشر، تقویت گردد.
پشتیبانی بینالمللی:
بیانیه تکمیلی منتشرشده در دسامبر ۲۰۲۵، مستندات گستردهتری از این موضوع و سطح حمایت جهانی از آن ارائه میدهد. این ابتکار نه صرفاً بر تعداد امضاها، بلکه بر اعتبار علمی، تخصص حقوقی و جایگاه اخلاقی امضاکنندگان استوار است.
نهادهای دریافتکننده دادخواست:
این دادخواست همراه با اسناد لازم به ۱۳ نهاد بینالمللی زیر ارائه شده است:
• دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد (OHCHR)
• دادگاه اروپایی حقوق بشر – بخش رسانه (ECHR Press Unit )
• پارلمان اروپا – کمیته حقوق بشر (European Parliament – DROI)
• دیدبان حقوق بشر – بخش رسانه (Human Rights Watch Press)
• سازمان جهانی مبارزه با شکنجه (OMCT)
• شورای اروپا – کمیته پیشگیری از شکنجه (CPT)
• فدراسیون بینالمللی حقوق بشر (FIDH)
• دفتر ثبت سازمان ملل متحد (UN Registry)
• گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور شکنجه
• واحد دریافت گزارشهای حقوق بشری سازمان ملل (UN Submissions)
• گروه کاری بازداشتهای خودسرانه سازمان ملل (WGAD)
• گزارشگر ویژه استقلال قضات و وکلا
• سازمان عفو بینالملل (Amnesty International)
خوشبختانه یکی از سازمانهای مهم در این لیست—در تاریخ دوم آوریل—دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد (OHCHR) دریافت دادخواست و اسناد ارسالی به گزارشگر ویژه استقلال قضات و وکلا را تأیید کرده است. این نهاد مهم بینالمللی ابراز داشته که رسیدگی به درخواستها بر اساس معیارهای فوریت و انطباق با مأموریت صورت میگیرد و تنها در صورت اتخاذ تصمیم برای اقدام، به فرستنده اطلاع داده خواهد شد. همچنین تأکید شده است که گزارشگر ویژه در روندهای قضایی جاری در سطح ملی مداخله نمیکند. با ثبت مکاتبه رسمی، این ارتباط به مدت ۶۰ روز محرمانه باقی مانده و پس از آن، بههمراه پاسخهای احتمالی، در پایگاه داده عمومی منتشر خواهد شد.
شورای اروپا – کمیته پیشگیری از شکنجه (CPT) پاسخ اولیه را به کمیته دیدار ارائه داد: کمیته اروپایی پیشگیری از شکنجه (CPT)، وابسته به شورای اروپا، دریافت مکاتبه را تأیید کرده و موضوع را در چارچوب نظارتی خود ثبت نموده است. این نهاد با انجام بازدیدهای دورهای از زندانها و مراکز بازداشت، به بررسی وضعیت زندانیان پرداخته و در جهت پیشگیری از شکنجه و رفتارهای غیرانسانی یا تحقیرآمیز اقدام میکند و توصیههای رسمی به دولتها ارائه میدهد. بر اساس پاسخ دریافتی، این پرونده جهت بررسی به اعضای کمیته منتقل خواهد شد. در این چارچوب، ورود موضوع به CPT نشاندهنده آغاز فرآیند نظارت حقوق بشری در سطح اروپا و امکان پیگیری مستقل شرایط بازداشت است.
کمیته دیدار با پایان یافتن کارزار جمعآوری امضا، به پیگیریهای خود برای ارتباط با سازمانهای بینالمللی ذیربط ادامه میدهد. در این رابطه، اطلاعرسانی به افکار عمومی از طریق کنفرانسها، مصاحبهها و نشستهای مطبوعاتی و نیز پوشش رسانهای در رویترز، لوموند، بیبیسی و برخی از مهمترین کانالهای تلگرامی و سایتهای معتبر انجام شده است.
تماس و اطلاعات بیشتر:
کمیته آمادگی کامل خود را برای ارائه اطلاعات تکمیلی و همکاری با نهادهای ذیربط اعلام داشته است.
سخنگویان کمیته بینالمللی دیدار با عبدالله اوجالان:
مریم ابراهیمی
مستندساز و مدافع حقوق بشر
+46 76 216 3549
Abbas Mansouran
اپیدمیولوژیست، تندرستی اجتماعی، نویسنده و مدافع حقوق بشر
+46707565629
a.mansouran@gmail.com
