سرنگونی دولت ویکتور اوربان در مجارستان نماد شکست ملیگرایی محافظهکار است
در میانه جنگ بین رژیم ایران و دولتهای راست-افراطی حاکم بر اسرائیل و آمریکا، رویدادی مهم در اروپا رخ داد! در مجارستان یکی از دولتهای غیردموکراتیک و بحرانافرین که در ۱۶ سال گذشته در قدرت بود سقوط کرد!
نتیجه انتخابات ۱۲ آوریل ۲۰۲۶ در مجارستان نه تغییر عادی یک دولت عرفی بلکه یکی از مهمترین انتخابات تاریخ مجارستان پس از فروپاشی بلوک شرق در دهه نود میلادی بود! انتخاباتی که با پیروزی پتر مجاز، سیاستمدار راست-میانه طرفدار اروپا تمام شد و به زمامداری ۱۶ ساله ویکتور اوربان، سیاستمدار راست-افراطی انزواطلب پایان داد!
اما چرا سرنگونی دولت ویکتور اوربان اینقدر مهم است و باید به آن توجه داشت؟ برای پاسخ به این سوال باید نگاهی عمیق به آنچه این سیاستمدار راسیست اروپایی در طول ۱۶ سال گذشته انجام داده است انداخت! سیاستهایی که عملا مجارستان را از یک سیستم سیاسی دموکراتیک به سمت یک سیستم سیاسی غیردموکراتیک سوق داد!
اوربان به محض رسیدن به قدرت مانند تمام رهبران راست-افراطی به رسانهها حمله کرد و آنان را تخریب میکرد، اما برای اینکار نیاز به آن داشت که سیستم قضایی از جمله دادگاه علی کشور را تصاحب کند! از همین جهت با کمک پارلمان قانون اساسی را تغییر داد، سیستم قضایی را از حامیان خود مملو کرد و با کمک آن آزادی رسانه را در محدودیت قرار داد! حتی رسانه دولتی دیگر رسانه حزبی شده بود و تنها به تکریم اوربان میپرداخت و مخالفان را تخریب میکرد!
اوربان سپس موضوع مبارزه با مهاجران خارجی را اولویت قرار داد و بیگانهستیزی را رشد داد، با حقوق زنان از جمله حق سقط جنین مبارزه کرد، تمام حقوق اولیه آزادی اقلیتهای جنسی و جنسیتی را که از دهه شصت میلادی به جامعه الجیبیتی+ داده شده بود را پس گرفت و حتی همجنسگرایی را همانند پدوفیلیا (کودکازاری) میدانست، جنبشهای مدنی اجتماعی را یکی پس از دیگری با محدودیت فعالیت روبرو میکرد! اوربان عملا راهی را به جهان نشان داد که یک دموکراسی ملیگرای محافظهکار بود که حتی با تعاریف عرفی دموکراسی لیبرال که در شرق اروپا بعد از فروپاشی بلوک شرق فراگیر شده بود در تضاد قرار داشت!
اما اوربان تنها به سیاستهای محافظهکارانه ملی در کشور خود محدود نشد بلکه در اتحادیه اروپا هم آن را پی گرفت و به دشمن درونی اتحادیه اروپا و ساز و کار دموکراتیک آن بدل شد! اوربان با وتو کردن تمام پیشنهادات اتحادیه اروپا برای دفاع از حقوق پناهجویان و مهاجران، حقوق زنان، حقوق الجیبیتی+، حقوقبشر، کمک مالی به اوکراین برای مقابله با تجاوز ارتش امپریالیستی روسیه عملا مانع آن میشد که اتحادیه اروپا نقش عرفی دموکراتیک خود را ایفا کند! این سیاست اوربان او را به یک چهره کلیدی محافظهکاری ملی در سطح اروپا و جهان تبدیل کرد!
اوربان با غروری بیش از حد، سیاستهای مخرب غیردموکراتیک سیاسی، اجتماعی و بینالمللی خود را پیش میبرد و تا حدودی زیادی در اجرای آنان موفق بود اما به موازات آن در اقتصاد شکست خورد! او مدل اقتصادی بازار آزاد یا حتی اقتصاد بازار اجتماعی شده که در غرب بود اجرا نکرد بلکه به سمت اقتصاد بازار برنامهریزی شده رفت!
اوربان تمام تمرکز اقتصاد را به بخشهایی که خودش علاقه داشت سوق داد، وی فراموش کرده بود در مکانیسم جهانی بازار، برنامهریزی متمرکز دستوری اقتصاد و تمرکز مالی تنها روی یک بخش خاص تورم به وجود میآورد! در نهایت تورم از دستمزد پیشی گرفت، فقر گسترش پیدا کرده بود، روستاها و شهرهای حاشیهای با مشکلات عدیده مواجه بودند و بین نخبگان مجارستان بر سر این سیاست اختلاف عمیق رخ داد! رشد ۴/. درصدی مجارستان در اقتصاد نیز به خوبی نشان داد ویکتور اوربان در امر اقتصادی شکست خورده است!
در نتیجه این شکست پتر مجار، از حامیان سابق اوربان که اکنون منتقد او شده بود سربرآورد، او همانند اوربان گفتمان فرهنگی محافظهکارانه حفظ کرد! مجار به همراهی با اتحادیه اروپا تاکید کرد و خواهان قضاییه مستقل، رسانه آزاد و جامعه مدنی پویا تاکید کرد! وی حتی در مورد سقط جنین و حقوق الجیبیتی+ با این که نظراتی همانند اوربان داشت اما آن را نظرات شخصی او و حزبش میدانست و ضمن دفاع از ارزشهای محافظهکارانه مسیحی با سرکوب کردن آنان مخالف بود! اظهاراتی که باعث شد لیبرالها و چپهای مخالف اوربان نیز تنها برای سقوط اوربان و حرکت به سمت جامعه دموکراتیکی که بتوانند سیاستهای خود را پیبگیرند از پتر مجار حمایت کنند!
حمایتی که در نهایت به سرنگونی دولت ویکتور اوربان انجامید و بر زمامداری ۱۶ ساله این چهره مطرح محافظهکاران ملی یا راست-افراطی در جهان پایان داد! پایانی که میشود آن را آغاز دومینو سقوط محافظهکاری ملی در سطح بینالملل تعریف کرد!
کارن ایزدی، فعال مدنی کوئیر-فمینیست چپ
