خدایِ خِرَد
برای فردوسی وُ نامِ سِترگَش
شاهنامه:(1)
که ایران چو باغی ست خرّم بهار
شکفته همیشه گُلِ کامگار
سخن از تو گفتن نشانِ جهان
سرودی به رگهای رودی روان
پرندِ سخن را تویی دلنواز
دلاویز وُ زیباییِ پرنیان
خوشا از تو خواندن به خنیاگری
به کوه وُ به دریا وُ در کهکشان
یگانه خرد ورزِ آگاهِ رنج
تو رازِ سخن رستخیزِ بیان
به هنگامۀ قهر وُ گاهِ تباه
تویی واژۀ مِهر وُ بانگِ نهان
سروشی که از چشمه جوشد؛تویی
زبان آوری سربلند وُ جوان
تو دانا وُ رادی دلاور دلی
ترا ریشه در ژرفِ دانش نشان
درختی تو فرخنده برگ وُ بری
درختی که بالیده تا بیکران
تو گفتار وُ کردار وُ پندارِ نیک
شکیبا تُهمتن خدیوی دَمان
تو اورنگِ کوهی وُ بیجاده ای
درخشنده آتشگهی ارغوان
تو آهویِ تنهایِ هوش وُ هنر
تو یزدانِ دانایی وُ پُر توان
تو دیهیم وُ بر تارَکِ تاکِ تن
تو آموزگارِ درستی کیان
پسندیدۀ زندگی آمدی
تو رزم آورِ یِکّه وُ بی امان
به بالینِ ایرانِ ما آمدی
سپهدارِ اندیشۀ آسمان
سرشکی به چشمانِ خاموشِ ابر
درفشِ درخشندۀ کاویان
تو در پرتوِ آن چراغِ خرد
نوشتی ز ایرانِ ما جان فشان
تو یادآورِ سرزمینِ اسیر
تو آغوشِ شهنامه ات آشیان
هماره تو همراهِ سور وُ سرور
دلت خانه شد خانۀ همگنان
سرودی ز ایرانِ در بند وُ درد
ستونِ سِتُرگی تو از واژگان
در وُ دشتِ این خانه آشفته شد
فرود آمده دزد وُ دشمن چنان
گرفته زمین وُ زمان جاه وُ رَه
به کین وُ کمین آمده با کمان
سیاهی شده چیره وُ سوگ وُ مرگ
رهِ زندگی بسته اهریمنان
درختی کُهن برکه ای وُ تگرگ
ز دوزخ فراز آمده ارمغان
پراکنده مردم به چنگالِ مرگ
روان بدسگالان وُ در کارِوان
ز خون تختۀ خاکِ خانه پریش
ز خونابه نوشیده مَی رهزنان
شده جان چو نخجیر وُ آماجِ رنج
شده مرگِ مردم همی رایگان
شده چهره ها تیره زآوارگی
دژم برگ وُ رویِ زمان زعفران
دگرگونه گردونِ دون آمده
پلیدی پلشتی گشوده دهان
شکوه وُ بزرگی شده خوار وُ زار
به تاراجِ جانان برآورده خوان
بَدی پاسِبانِ خردمند وُ جان
رسیده دگر کارد بر استخوان
امیدِ رهایی به زندانِ دیو
پریشان وُ پژمان دلِ مردمان
دژ وُ بُرج وُ بارو خراب وُ نگون
دلِ روشنی مُرده اشکش وزان...
چو نوروز وُ آوازۀ روزگار
سروش آشکارا شدی در میان
پژوهنده ای دل نواز وُ بزرگ
چو آزاده ای آشنا همزبان
نَبَرده چو کوهی دماوندِ خاک
پی افکنده کاخِ خرد جاوِدان
چو باران رسیدی برین تشنه زار
تو پالیز زیبا تویی بُوسِتان
تویی خسرو وُ ایزدِ روزگار
به ژند وُ به پاژندِ ما مهربان
نژندست وُ پژمرده دشمن تُرا
نیاساید از ناسزا ناتوان
شگفتا که دژخیم وُ انبازِ زر
به دشنامِ تو دشمنان در فغان
که بیداردل بندگی کی کُند
چو پیل وُ پلنگ وُ هُژبرِ ژیان
چو نادان که یازد به دریوزگی
نگار آیدش گورِ دردی گران
تناورِ درختی گُشَن ریشه ای
تو فردوسیِ توسِ ایرانمان
یگانه سُراینده ای سَروَری
سخن آمده توسنِ شادِمان
سرایِ تو آرامگاهِ خداست
فروزنده اختر تویی پهلوان
شود دشمن ات واژگون
تویی گُردِ گردن فرازِ زمان
به گُلزارِ ایران تو دُردانه ای
به گیتی گلِ نرگسی بی گمان
به رنگِ شگرف گلِ عاشقی
گرامی تر از ماه وُ خورشیدِ جان
سه شنبه 29 اردیبهشت ماه 1405///19 ماهِ مه 2026
ـــــــــــــــــــ
1-شاهنامۀ فردوسی دفتر پنجم صفحۀ 185.ویراستۀ مهدی قریب-محمدعلی بهبُودی انتشارات توس چاپ اول،بهار 1375.