آمار حوادث کار در ایران (۱۴۰۴-۱۴۰۵)
زن و جامعه:
بر اساس گزارش مرکز آمار مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران (هرانا)، در بازه ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ تا ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵: دستکم ۵۰۱۹ کارگر کشته یا مصدوم شدند، که از این میان حداقل ۴۴۳۳ نفر مجروح و بقیه (حدود ۵۸۶ نفر) جان باختند.
علل حوادث: ۱۹.۹۷٪ حوادث ساختمانی، ۱۵.۶۶٪ سقوط از ارتفاع، ۱۴.۹۷٪ اصابت جسم سخت، ۱۳.۲۵٪ آتشسوزی، ۷.۵۷٪ معادن، ۷.۰۶٪ تصادفات، ۵.۸۵٪ برقگرفتگی (خبرگزاری هرانا) و مابقی موارد کوچکتر مثل انفجار، گازگرفتگی، غرقشدگی و گرمازدگی.
توجه کنیم که آمارهای رسمی ایران خودشان با هم تناقض شدید دارند.
سازمان تأمین اجتماعی (فقط بیمهشدگان): ۴۵۵ نفر در سال ۱۴۰۰
سازمان پزشکی قانونی: ۱۹۰۰ تا ۱۹۲۶ نفر در سال
معاون وزیر بهداشت (اردیبهشت ۱۴۰۴): سالانه ده هزار کارگر به دلیل حوادث شغلی کشته میشوند (Radiozamaneh)
این شکاف ۲۰ برابری بین رقم بیمهای و رقم غیررسمی، خودش یک سند علیه ساختار است: بخش بزرگی از نیروی کار (بهویژه کارگران غیررسمی، ساختمانی، معدنی) اصلاً بیمه نیستند و مرگشان هیچگاه در آمار رسمی دولت ثبت نمیشود.
مقایسه با میانگین جهانی
طبق آخرین برآورد مشترک ILO/WHO: در سال ۲۰۱۹ حدود ۲.۹۳ میلیون کارگر در جهان بر اثر عوامل مرتبط با کار جان باختند (ILOSTAT) که حدود ۳۱۲ هزار نفر از این مرگها مستقیماً ناشی از حوادث شغلی (نه بیماری) بوده است.
کشاورزی، ساختمان، جنگلداری، شیلات و صنعت پرخطرترین بخشها هستند و ۲۰۰ هزار مرگ سالانه (۶۳٪ کل مرگهای شغلی) را شامل میشوند. یکسوم مرگهای شغلی جهان مربوط به کارگران کشاورزی است.
نرخ مرگ مردان (۵۱.۴ در هر صدهزار نفر شاغل) بسیار بیشتر از زنان (۱۷.۲) است و آسیا-اقیانوسیه با ۶۳٪ کل مرگهای جهانی بالاترین نرخ را دارد.
اگر رقم پزشکی قانونی ایران (~۱۹۰۰ مرگ/سال) را با جمعیت شاغل ~۲۵ میلیونی مقایسه کنید، نرخ تقریبی حدود ۷.۶ در صدهزار میشود، نزدیک یا بالاتر از میانگین جهانی حوادث شغلی (~۹ در صدهزار).
اما اگر رقم غیررسمی وزارت بهداشت (۱۰ هزار نفر) واقعی باشد، نرخ ایران به حدود ۴۰ در صدهزار میرسد که چند برابر میانگین جهانی است.
این مرگها و حوادث، پیوند با تغییر اقلیم و گرمایش جهانی نقطه مشترک محیطزیست + عدالت کارگری، است.
طبق گزارشهای تازهٔ ILO:
تا سال ۲۰۳۰، بیش از ۲٪ کل ساعات کاری جهان سالانه به دلیل تنش گرمایی از دست میرود، معادل بیش از ۸۰ میلیون شغل تماموقت؛ این بار بهطور نامتناسب بر دوش کارگران فضای باز و یدی، بهویژه در کشاورزی، ساختمان و جمعآوری زباله است و با افزایش صدمات، گرمازدگی و حوادث قلبی-عروقی مرتبط است.
تغییرات اقلیمی برای ۷۰٪ از کارگران جهان خطرات جدی سلامتی ایجاد میکند.
۱.۶ میلیارد کارگر در معرض اشعه ماوراءبنفش قرار دارند و سالانه بیش از ۱۹ هزار مرگ ناشی از سرطان پوست شغلی گزارش میشود که بیشتر مربوط به کارگران جنوب جهانی است.
۸۷۰ میلیون کارگر در معرض مواد سمی هستند و سالانه ۳۰۰ هزار کارگر جهان به همین دلیل کشته میشوند.
در ایران، خوزستان، بوشهر و جنوب کشور دقیقاً همان مناطقی هستند که موج گرما، ریزگرد و آلودگی هوا با کارگران غیررسمی و بیبیمهٔ ساختمانی/کشاورزی تلاقی میکند.
اعظم بهرامی