شرحِ باغِ وحش وُ کَشکولِ شَک
سخنانِ خیلی خصوصی با ابلیس؛سرکردۀ سرکشان
ناصر خسرو خطاب به الله می فرماید:(1)
اگر ریگی به کفشِ خود نداری/چرا بایست شیطان آفریدن
ای ملوس وُ لوس وُ ای ابلیسِ ما
با تو می گویم سخن از ماجرا:
وای اگر کِرمی بگردد اژدها
کِی جهان از ظلمِ او گردد رها
باغِ وحشِ شوخِ شیخان دیده ای!؟
بی حیا بادست وُ هیچ وُ اِدِّعا
می کِشَد خط وُ نشان این بی خبر:
قادریم وُ قاهریم وُ جُلْ قبا
این قشنگی های شیخان از کجاست!؟
از مَشنگی باشد وُ اندک حنا
واعظِ خوش مَشربی با سیخ وُ سنگ
منقلی وُ بُلبُلی شُنْبُول طلا
چنبری(2)بر گردن وُ پاچنبری
گشته از خشخاشِ شادی کَلّه پا
سالِکی وُ دَمخوری با دود وُ دم
خادمِ خلق وُ خدا وُ مُبْتَلا...
لُعْبَتی لالا وُ لولی گر شود
بر خلایق چیره وُ گردد خدا
می فرستد دم به دم پیغمبری
با کتاب وُ ریش وُ تسبیح وُ عصا
گر بپرسی شاهدت آخر کجاست!؟
دُمب خود جنباند اندر صد ادا
می کُنَد ویران در وُ دیوارِ یار
کاتبانش سُجده گر اندر ثنا
همچو قصابان مُسلّح با تَبَر
روز وُ شب در خون دعا خواند دغا
باغ وُ بُستان وُ درختان کَنْدِه باد
معجزه از من ببینید وُ جلا!
همچو من در این جهان وُ آن جهان
دیده ای آیا خطیبی بی خطا!؟
گر پدید آید دگر مانندِ من
آن فرومایه فریب ست وُ فنا
من همان انبانِ باد وُ بُمْبَکَم
کیکِ زردم انفجار اندر فضا...
شد جهان مُردابِ من من هایِ او!
مُدْبِر(3)آمد رهبر وُ ملاّیِ ما
دانه ها در شوره زار افشانده او
شهوتِ شهرت دَهَد آیا شفا!؟
شد حقیقت حِلْیه(4)ها وُ حیله ها
انتری بالایِ منبر شد سزا!؟
مدحِ حاکم حُکمِ حتمیِّ خداست
رقص وُ رقصِ کاسه لیسان پُر صدا
خرمگس هم از قضا قاضی شود
صاحبِ نَعْلِ طلا وُ صد عطا
فَضلشان چون فضلۀ موشی عیان
قائدِ صغرا وُ کُبرا قهقرا
نعلِ وارونه زند استادِ کار
التجا بر فقرِ صوری التجا
دشنه های فلسفیدن حرفِ او
عقلِ او نقالِ«دُلدُل»(5)در بقا
فطرتِ فَعّالِشان«هَل مِنْ مَزید»(6)!؟
نوچه ها اندر عزا وُ در غذا
شک شنیع است وُ چه باشد پیشِ شیخ!؟
ریش وُ پشم آورده کشکولِ گدا
کَشکِ شک ساییده ای ای بی وجود!؟
کافر وُ ملحد سراشان بی سَرا
چلچراغِ قتل وُ غارت روشن است
تا ظهورِ آن وَلیّ وُ آن ندا
قانعان وُ مؤمنان اطرافِ چاه
سینه زن اندر عزا وُ در دعا
بینوا ابلیسِ ما بدنام وُ خوار
کولیِ بیکار وُ فکرِ کودتا:
نامَکَم شیطان وُ آتش زاده ام
مَسلَکَم لعنت به آخوند وُ عَبا
آیتِ پَست وُ پلیدی نابکار
خاکِ عالم بر سرِ هَر خودستا
غصه سازِ عالَم وُ آدم شدید
ناکُجاتان خانۀ خوف وُ رجا
دین تان ارزانیِ اوهام تان
قصه هاتان وحشت وُ مرگ وُ وبا
انتقام وُ کینه وُ بخل وُ حَسَد
تیغ وُ چاقو ارمغان زیرِ ردا...
بس کنید از جهل وُ وهم وُ قیل وُ قال
خسته شد خانه زِ شیطان وُ خدا
پنجشنبه 29 مرداد ماهِ 1405///20 ماهِ اوتِ 2026
ـــــــــــــــــ
1-دیوان ناصر خسرو صفحۀ 367(دیوان قصاید و مقطعات حکیم ناصر خسرو به ضمیمۀ روشنایی نامه و سعادت نامه و رساله ای به نثر با فهرست اعلام و تعلیقات به سرمایۀ کتابخانۀ تهران طبع و نشر شد سنه 1304-1307 مطبعۀ مجلس.تعلیقات به قلم آقای دهخدا و مجتبی مینوی. تمهید به قلم آقای تقی زاده).2-چنبر=قلاده.3-مُدْبِر=بخت برگشته.4-حِلْیَه=پیرایه،زیوَر.5-دُلْدُل=تاریخ طبری جلد سوم صفحۀ 1155:«حاطب بن ابی بلتعه از پیش مُقَوْقِس بزرگ مصر بیامد و ماریه و خواهرش سیرین و دلدل و یعفور،اسب و خر پیمبر را با جامه هایی بیاورد».تاریخ طبری یا«تاریخ الرّسل والملُوک» تألیف:محمدبن جریر طبری. ترجمۀ: ابُوالقاسم پاینده.چاپ سوم 1363.شرکت انتشارات اساطیر.
مولانا بلخی(مثنوی دفتر اول)صفحۀ 211:
جمله شان گشته سواره بر نَیی/کین بُراقِ ماست یا دُلدُل پَیی
6-«هَل مِنْ مَزید=آیا هیچ افزون بر این هست؟»(قرآن سورۀ ق(قاف)آیۀ 30.
مولانا بلخی(مثنوی دفترِ اول)صفحۀ 85:
عالَمی را لقمه کرد وُ درکشید/معده اش نعره زنان هَلْ مِنْ مَزید
(مثنوی معنوی تألیف:جلال الدین محمدبن محمدبن الحسین البلخی ثم الرومی.به تصحیح:رینولد.ا. نیکُلسُون.به اهتمام:دکتر نصرالله پورجوادی. چاپ دوم تهران 1373 مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر).