فرایند ِ تکاملی ِ شناخت
انسان تنها زیست مند ِاجتماعی است که در طول ِ حیات ِاجتماعی ِ خود با بهره مندی از حواس ِ پنجگانه و مغز ِ تکامل یافته ی به مثابه ِ آرشیو ِمعلومات و دانسته های در فعالییت ِ تولیدی- تجربی ِ خود کسب شده اش،توانسته واژه و کلمه بسازد و با این واژه ها وکلمه ها هم بیاندیشد وهم اندیشه ها ونیات ِخودرا بر زبان بیاورد و یا بنویسد و به همنوعان اش انتقال دهد. این اندیشه ورزی ِ اجتماعی- تاریخی با واژه گان و کلمه های ترکیبی ِ اندیشه مندانه و نوشتاری که ضرورتن مستلزم و ایجاب کننده ی آگاهی از جهان ِ پیرامون است، به تبعییت از رشد و توسعه ی کارورزی و تولید ِ هدفمند ، در عین ِ حال همزمان است با رشد و تکامل ِمغزاز ساده به پیچیده و در نتیجه جمع بندی ِ تجریبات و دانسته ها به مثابه ِآگاهی از جهان ِ پیرامون همسو با فرایند ِ دگرگون سازی ِ شناخت مند و نقشه مند ِ آن.
می دانیم همه جانداران و حتا گیاهان، نوع و یا جنس ِمشابه ِ خود را در حیات ِ کوتاه یا بلند مدت ِ شان تولید می کنند. این جانداران به تناسب ِ بهره مندی از اندام های حرکتی ِ حساس و فعال ِ شان از طبیعت ِ پیرامون آگاهی ِ نسبی و پیوند ِ ارتباطی- واکنشی کسب کرده و این آگاهی یا واکنش ِ اندامواره ای را به طور ِ ژنتیک به نسل های بعدی ِ خود انتقال می دهند. تنها انسان ِ کارورز ِ اندیشه ورز است که در حد ِجانور ِمنفعل باقی نمانده و ازآگاهی ِ حیوانی به مرحله ی عالی تر یعنی شناخت ِ علمی- عقلانی فرارفته است. شناخت ِ علمی-عقلانی( فلسفی) را می توان چنین توضیح داد که انسان ها برخلاف ِ دیگر جانداران دو تاریخ ِ به شناخت درآمده دارند. یک تاریخ ِتکاملی ِطبیعت ازبی جان به جاندار،که محصول ِ حرکت ِ بی آغاز و پایان ِ ماده است، ویک تاریخ ِتکامل ِ جانداران که در نهایت به تکامل ِ شاخه ای از میمون ها به انسان انجامیده است. ازاین رومی توان گفت: تکامل ِماده ی در حرکت در اشکال ِ متنوع ِ طبیعت ِ بی جان و جاندار بر روی ِ زمین نتیجه ی فرایند ِ بی آغاز وپایانی است که دوران های تاریخ ِطبیعی اش را بر روی این سیاره طی کرده،اما به لحاظ تاریخ ِانسانی هنوز تا عالی ترین مرحله تکامل ِاجتماعی،فرجامین دوران ِتاریخی اش یعنی دوران ِ کمونیسم باقی مانده است.
پس، موجود ِ نوعی ِ انسان، در دراز زمان ِ تاریخی به دلیل ِ ابزار سازی و کسب ِمهارت های تولیدی- تکنیکی ِکارورزانه به علاوه ی اندیشه ورزی ِ ناشی از این فعالیت است که از مرحله ی آگاهی ِ حیوانی به شناخت ِانسانی ِ اندیشه مندانه و نقشه مندانه فرارفته است. یعنی دو مرحله ی تاریخی را در حیات ِ اجتماعی ِ خود از سر گذرانده، تا در نهایت به عالی ترین مرحله ی شناخت ِ علمی- فلسفی رسیده است. این فرارفت ِعلمی- عقلانی از ساده به پیچیده طی ِچندین مرحله ی آموزشی و کسب ِ شناخت از ساده به پیچیده صورت گرفته است. به این معنا که انسان در ساده ترین و ابتدایی ترین مرحله،سواد ِخواندن و نوشتن می آموزد. به طوری که اگر سواد ِ خواندن و نوشتن نیاموزد در حد ِ حیوانییت و آگاهی ِ ظاهر بینانه وساده انگارانه باقی می ماند.درمرحله ی بعد،سواد ِخواندن و نوشتن زمینه را برای کسب ِدانش و علم آماده می سازد. دانش وعلم، زمینه را آماده می کند برای تفکر واندیشه ورزی و اندیشه پردازی ِعمیق تراز آگاهی ِساده پندار در باره ی هستی و چیستی ِ جهان( طبیعت ِپیرامون) وخود ِانسان. تفکر در خصوص ِ چیستی ِ جهان وانسان،زمینه ای می شود برای مطالعه ی فلسفه به طور ِ عام، و فلسفه ی علمی به طور ِخاص.فلسفه ی علمی ازاین جهت که فلسفه ای است که پاسخ به چیستی ِطبیعت و خود ِانسان را نه به صرف ِاندیشیدن ،بلکه در ترکیب وجمع بست ِاندیشه ورزانه ی علوم ِ طبیعی و تجربی توام با منطق ِاستدلالی- اثباتی ِ نظرورزانه ( تئوریک) می داند.این فلسفه و شناخت ِترکیبی ِاستدلالی–اثباتی ِ عقلانی وعالمانه و دانشورانه ی آن است که قادر است توضیح ِ کامل و منسجم و مستدل ِاقناعی وعلمن معتبر از چیستی ِکلییت ِ همبسته ی جهان ِ واقعن و حقیقتن موجود به انسان ها دهد و آنها را از هرگونه گمانورزی و خیالپردازی ِ گمراه کننده و موهوم پرستانه بازدارد. به طور ِ کلی، این ماده ی در حرکت یعنی طبیعت است که در وجود ِانواع ِجانداران از خود ِخویش و طبیعت ِموجود ِ پیرامون آگاهی،ودروجود ِانسان ازخود و جهان ِ واقعن و حقیقتن موجود شناخت ِعلمی عقلانی( فلسفی-تئوریک) پیدا می کند.آگاهی و شناختی که نتیجه و محصول ِ فرایند ِ دراز زمان ِدیالکتیک- تکاملی ِ قانون مندانه و نظام مندانه ی مراحلی از ساده به پیچیده و از پست به عالی است.
