غارت امپریالیستی؛ سفر وزیر انرژی ترامپ به کاراکاس برای تشدید سلطه و به تسلیم کشاندن ونزوئلا و سلب مالکیت و غارت نفت
مقالهٔ "غارت امپریالیستی؛ سفر وزیر انرژی ترامپ به کاراکاس برای تشدید سلطه و به تسلیم کشاندن ونزوئلا و سلب مالکیت و غارت نفت "، در بخش ونزوئلا از وبسایت چپگرای "ایزکیِردا دیاریو" منتشر شده است. این مقاله برای آگاهی نیروهای چپ انقلابی ایران و در راستای انترناسیونالیسم انقلابی و همبستگی با مبارزات کارگران، زحمتکشان و تودههای انقلابی و مترقی آمریکای لاتین و ونزوئلا، ترجمه و ویرایش شده است.
مقاله، ابعاد تشدید سلطهٔ امپریالیستی بر منابع نفتی و دیگر منابع راهبردی ونزوئلا و نقش شرکتهای فراملیتی و بورژوازی ونزوئلا در این روند را بررسی میکند. انتشار و مطالعهٔ چنین مطالبی در راستای انترناسیونالیسم انقلابی، میتواند به شناخت مبارزات کارگران و زحمتکشان آمریکای لاتین و پیوند مبارزات آنان با مبارزات کارگران و زحمتکشان دیگر کشورها یاری رساند.
مسعود کوچک
غارت امپریالیستی؛ سفر وزیر انرژی ترامپ به کاراکاس برای تشدید سلطه و به تسلیم کشاندن ونزوئلا و سلب مالکیت و غارت نفت
کریستوفر رایت، وزیر انرژی ایالات متحده، بار دیگر وارد ونزوئلا شد تا روند واگذاری منابع نفتی این کشور به شرکتهای فراملیتی را پیش ببرد. شرکتهای فراملیتیِ شورون، اِنی، پریماورا و اَسپکت انرژی، میادین نفتی جدید را میان خود تقسیم میکنند، در حالی که دولت ونزوئلا به ریاست دِلسی رودریگز نیز در این واگذاری ننگین مشارکت دارد.
سفر دوبارهٔ کریستوفر رایت، وزیر انرژی ایالات متحده، به ونزوئلا بار دیگر چهرهٔ عریان سیاست واقعی دونالد ترامپ در قبال این کشور را آشکار میکند. کنترل امپریالیستی بر مهمترین ثروت راهبردی ونزوئلا با سرعت پیش میرود و همزمان بزرگترین غارت قرن در حال اجراست.
رایت روز سهشنبه، ۱ سپتامبر، وارد کاراکاس شد و روز چهارشنبه، ۲ سپتامبر، همراه با دِلسی رودریگز، ریاست مراسم امضای هشت توافقنامهٔ انرژی با شرکتهای آمریکایی، اروپایی و برخی شرکتهای ونزوئلایی را بر عهده داشت. نخستین سفر این مقام دولت ترامپ در ماه فوریه انجام شد و این سفر دوم تنها چند روز پس از آن صورت میگیرد که ایالات متحده و ونزوئلا از بزرگترین غارت نفتی در تاریخ این کشور خبر دادند.
ترامپ در سندی که در ۳۱ اوت منتشر شد، سلب مالکیت و غارت ونزوئلا را "بزرگترین توافق نفتی تاریخ" معرفی کرد و مدعی شد که ایالات متحده کنترل اکثریت یک مجموعهٔ شرکتی را در اختیار خواهد گرفت؛ مجموعهای که امتیاز بهرهبرداری از ۱۷ میدان را برای مدت ۱۰۰ سال در اختیار خواهد داشت و میدانهایی که مجموع ذخایر نفتی تأییدشدهٔ آنها حدود ۶۵ میلیارد بشکه برآورد شده است.
ترامپ از "بازسازی ونزوئلا" سخن میگوید؛ اما آنچه در واقع در حال بازسازی است، سازوکار تصاحب امپریالیستی نفت و دیگر منابع طبیعی و ثروتهای عمومی ونزوئلاست.
سفر رایت هدفی کاملاً مشخص دارد: تسریع در اجرای این رژیم جدید سلطه و تضمین اینکه اصلاحات تصویبشده از سوی دولت به ریاست دِلسی رودریگز، تحت دستور مستقیم خود کاخ سفید، بسرعت به معاملات و قراردادهایی برای شرکتهای بزرگ تبدیل شوند.
رایت در مراسم روز چهارشنبه در میرافلورس، این روز را "روزی تاریخی" خواند و اظهار داشت که دولت ترامپ تلاش میکند معاملات چپاولگرانه "با بیشترین سرعت ممکن" عملی شوند.
تصادفی نیست که دقیقاً وزیر انرژی ایالات متحده بار دیگر به کاراکاس سفر کرده است. پس از مداخلهٔ نظامی واشنگتن، ربودن مادورو و ایجاد یک تحتالحمایگی نواستعماری تحت سلطهٔ ایالات متحده، مسئلهٔ انرژی به یکی از ابزارهای اصلی سلطه تبدیل شده است. نفت محور این عملیات است، اما در کنار آن، گاز، صنایع پتروشیمی، زیرساختهای برق، امور مالی و بخش بزرگی از دستگاه تولیدی ملی نیز در همین چارچوب سازماندهی میشوند.
شورون، اِنی و دیگر شرکتهای فراملیتی؛ در خدمت غارت و سلب مالکیت از منابع ونزوئلا
یکی از مهمترین توافقهای کریستوفر رایت، وزیر انرژی ایالات متحده، گسترش عملیات شورون در ونزوئلا بود. توافق جدید، میدانهای نفتی کارابوبو ۱ و کارابوبو ۲ سور-آ را به شرکت مختلط "پتروایندیپندنسیا" در کمربند نفتی اورینوکو ملحق میکند. همزمان، قراردادهای "پتروبوسکان"، "پتروپیِر" و "پتروایندیپندنسیا" با رژیم جدید برقرارشده در پی اصلاح قانون هیدروکربنها منطبق شدهاند.
برای تحقق همهٔ این موارد، شرکت شورون از سرمایهگذاریهای بهاصطلاح بیش از ۷ میلیارد دلار طی پنج سال آینده خبر داده است؛ با هدف رساندن تولید خود در ونزوئلا به حدود ۶۰۰ هزار بشکه در روز. افزون بر این، شورون از شرایط مالیاتی، تجاری و حقوقی مطلوبتری برخوردار میشود. شرکت شورون تأکید کرده است که چارچوب جدید، تضمینهای بیشتری برای سرمایهگذاریهایش فراهم میکند و هزینهٔ تولید کمتر از ۲۰ دلار به ازای هر بشکه را پیشبینی کرده است. بدین ترتیب، شورون شرایط بهتری برای تصاحب رانت نفتی و تضمینهای بیشتری برای فعالیتهای تجاری خود به دست میآورد.
از سوی دیگر، شرکت ایتالیایی اِنی یک "قرارداد مشارکت در تولید" (CPP) جدید برای بلوک هیدروکربنی جونین ۵، واقع در کمربند نفتی اورینوکو، امضا کرد. سخن از یک میدان عظیم نفت خام سنگین است که بنا بر اعلام شرکت اِنی، حدود ۳۵ میلیارد بشکه نفت درجا دارد که وجود آن تأیید شده است؛ هرچند این میدان در حال حاضر تنها حدود ۱۲ هزار بشکه در روز تولید میکند. این توافق، شرکت اِنی را برای مدت ۲۵ سال، با امکان تمدید، به بهرهبردار انحصاری این منطقه تبدیل میکند و مسئولیت فنی، مالی و تجاری پروژه را نیز بر عهدهٔ آن میگذارد.
باید یادآوری کرد که شرکت ایتالیایی اِنی پیشتر نیز از طریق میدان پرلا در پروژهٔ کاردون ۴، حضور مهمی در بخش گاز ونزوئلا داشته و در کوروکورو نیز مشارکت دارد. بدین ترتیب، اِنی حضور خود در بخشهای نفت و گاز را در چارچوب این رژیم جدید سلطه و واگذاری به سرمایهٔ خارجی گسترش میدهد. ابعاد این واگذاری و منافع اقتصادی ناشی از آن بسیار گسترده است.
یکی دیگر از توافقها با "پریماورا اینفینیتا" امضا شد؛ شرکتی که ظاهراً با سرمایهٔ داخلی فعالیت میکند، اما در واقع شرکتی فراملیتی است که هویت مالکان نهایی آن اعلام نشده است؛ هرچند اسکار کینترو، سرمایهدار، بعنوان مدیر اجرایی آن معرفی شده است. این توافق، توسعهٔ بلوک بوداره-الوتس را که در میان ایالتهای آنسوآتگی و موناکاس واقع شده است، دربرمیگیرد. بر اساس اطلاعات رسمی، این پروژه میتواند تولیدی افزایشی در حدود ۷۰ هزار بشکه در روز یا بیشتر ایجاد کند.
هشتمین توافق با شرکت آمریکایی "اَسپکت هولدینگ" امضا شد؛ شرکتی که قرار است همراه با PDVSA یک مطالعهٔ امکانسنجی فنی ـ اقتصادی دربارهٔ مناطق اکتشافی اوفیسینا نورته در کمربند نفتی اورینوکو انجام دهد. در این مورد، هنوز سخن از امتیاز بهرهبرداری و تولید، مشابه آنچه برای جونین ۵ در نظر گرفته شده است، نیست؛ بلکه توافقی برای اکتشاف و ارزیابی است.
در این نشست همچنین دو توافق با شرکت آمریکایی "جیای ورنووا" برای بازسازی زیرساختهای برق به امضا رسید. یکی از این توافقها به زیرساختهای برق صنعت نفت PDVSA اختصاص دارد و دیگری به پروژههای بازسازی تولید برقآبی و حرارتی، انتقال و توزیع برق، با همکاری "کورپوئلک" مربوط میشود.
بحران برق در ونزوئلا واقعی است و بازسازی و احیای این زیرساختها ضرورتی فوری برای مردم است. اما بازسازی و احیای شبکهٔ برق تحت کنترل کارگران و در خدمت نیازهای اجتماعی، در تضاد کامل با بازسازی آن در چارچوب مناسبات تجاریِ همراه با خصوصیسازی و واگذاری صنعت به سرمایهٔ خارجی قرار دارد. بدین ترتیب، برق به زیرساختی ضروری برای به کار افتادن این پایگاه نفتی جدید تبدیل میشود.
مبارزه علیه غارت امپریالیستی و تحتالحمایگی نواستعماری
"توافق بزرگ" اعلامشده از سوی ترامپ و قراردادهای جدیدی که در پی سفر کریس رایت به امضا رسیدهاند، بخشی از یک طرح واحد در چارچوب تحتالحمایگیای هستند که واشنگتن بر ونزوئلا تحمیل کرده است. ما در "لا ایزکیِردا دیاریو" و "اتحادیهٔ کارگران برای سوسیالیسم" (LTS) بر این باوریم که نفت، گاز، برق و مجموعهٔ منابع راهبردی ونزوئلا نباید به کالاهایی برای ثروتاندوزی شرکتهای فراملیتی، تأمین منافع و امیال ترامپ یا شکلگیری یک بورژوازی محلی همپیمان با سرمایهٔ خارجی تبدیل شوند.
در مقابله با این واگذاریِ منابع نفتی و ثروتهای راهبردی ونزوئلا به شرکتهای فراملیتی و سرمایهٔ خارجی، باید کارزاری بزرگ علیه امپریالیسم به راه انداخت و گستردهترین سازماندهی و اعتراضات را علیه این سلب مالکیت و غارت شکل داد. کارگران، زحمتکشان و تودههای انقلابی و مترقی باید متحدانه علیه این واگذاری ننگین، سازوکارهای کنترل امپریالیسم آمریکای شمالی بر نفت ونزوئلا، و هرگونه مداخله و تحتالحمایگی نواستعماری امپریالیسم آمریکای شمالی سازماندهی و مبارزه کنند. همزمان، باید همکاری و همدستی دولت به ریاست دِلسی رودریگز با این سیاستها را افشا و محکوم کرد و سیاستهای بورژوازی، چه در قدرت و چه خارج از قدرت را نیز افشا و علیه آنها مبارزه کرد؛ از جمله حزب Vente Venezuela به رهبری ماریا کورینا ماچادو که از حامیان این توافقات است.
مبارزه علیه واگذاری نفت، گاز، برق و دیگر منابع راهبردی ونزوئلا، مستلزم قرار گرفتن این منابع تحت کنترل کارگران و در خدمت نیازهای اکثریت زحمتکشان و تودههای انقلابی و مترقی است. در برابر غارت امپریالیستی و تسلیم منابع ونزوئلا به شرکتهای فراملیتی، باید برای پایان دادن به سلطهٔ امپریالیسم و هرگونه کنترل و مداخلهٔ ایالات متحده مبارزه کرد.
¡Fuera el imperialismo yanqui de Venezuela!
زیرنویس:
(ایالات متحده)، Eni (ایتالیا)، Aspect Holding (ایالات متحده) و GE Vernova (ایالات متحده). و Primavera Infinita (پریماورا اینفینیتا)؛ یک شرکت فراملیتی با مالکان نامشخص .
