خیزش گسترده دانش‌آموزان دبیرستانی در فرانسه؛ از حومه پاریس تا سراسر کشور
اعتراضات دانش‌آموزان دبیرستانی در فرانسه روز پنجشنبه اول اکتبر ۲۰۲۶ وارد مرحله تازه‌ای شد. حرکتی که حدود یک هفته پیش از چند دبیرستان در منطقه پاریس آغاز شده بود، اکنون به نقاط مختلف کشور گسترش یافته و دانشجویان نیز در چندین شهر به دانش‌آموزان پیوسته‌اند.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، تا بعدازظهر پنجشنبه حدود ۹۰۰ اقدام، تجمع، تلاش برای بلوکه کردن یا حادثه مرتبط با اعتراضات در سراسر فرانسه ثبت شده است. یک منبع پلیسی نیز تا ساعت ۱۷ از ۷۰۰ اقدام، شامل ۲۷۷ مورد بلوکه یا تلاش برای بلوکه کردن، خبر داده بود. بنابراین آمارها در طول روز و با ادامه شمارش تغییر کرده‌اند.
این اعتراضات اکنون تقریباً تمام مناطق فرانسه را دربر گرفته است.
پاریس و ایل‌دوفرانس؛ یکی از اصلی‌ترین کانون‌های اعتراض
منطقه ایل‌دوفرانس همچنان یکی از مهم‌ترین کانون‌های اعتراضات است. بر اساس گزارش منطقه، بیش از ۲۰۰ دبیرستان در این منطقه روز پنجشنبه با اختلال یا بلوکه شدن روبه‌رو شدند و حدود ۵۰ مرکز نیز شاهد درگیری، تخریب یا حوادث خشونت‌آمیز بودند.
در پاریس، دانش‌آموزان در مقابل چندین دبیرستان تجمع کردند و در نقاط مختلف شهر نیز دانشجویان به آنها پیوستند. تجمع دانشجویان در میدان جمهوری نیز گزارش شده است.
سن‌دنی؛ تجمع دانش‌آموزان و دانشجویان
یکی از صحنه‌های مهم اعتراض در Saint-Denis در منطقه ۹۳ شکل گرفت. دانش‌آموزان و دانشجویان، از جمله دانشجویان دانشگاه Paris-8، در تجمع‌های مشترک شرکت کردند.
در مقابل دبیرستان Paul-Éluard جمعیت زیادی تجمع کردند و شعارهایی درباره کمبود بودجه آموزش عمومی، شرایط تحصیل و اختصاص منابع بیشتر به بخش‌های امنیتی و نظامی سر داده شد.
در ادامه، درگیری‌هایی میان برخی معترضان و نیروهای پلیس رخ داد و پلیس برای متفرق کردن جمعیت از گاز اشک‌آور استفاده کرد. گزارش‌هایی نیز درباره بازداشت تعدادی از افراد منتشر شده است.
در Aubervilliers نیز دبیرستان Le Corbusier از جمله مراکزی بود که در اطراف آن تجمع و آتش‌زدن سطل‌های زباله گزارش شد.
در دیگر شهرهای Seine-Saint-Denis، از جمله Pantin، Saint-Ouen، Montreuil، Aulnay-sous-Bois، Drancy، La Courneuve، Stains، Épinay-sur-Seine و Le Blanc-Mesnil نیز تجمع و بلوکه کردن دبیرستان‌ها گزارش شده است. گزارش‌های میدانی از حضور گسترده نیروهای پلیس در بسیاری از این مناطق حکایت دارد.
دانش‌آموزان چه می‌خواهند؟
مطالبات مطرح‌شده از سوی دانش‌آموزان، با وجود تفاوت‌های محلی، عمدتاً حول چند محور مشترک است:
* استخدام و جایگزینی سریع معلمان غایب؛
* افزایش بودجه آموزش عمومی؛
* کاهش تعداد دانش‌آموزان در کلاس‌ها؛
* تعمیر و بازسازی مدارس، به‌ویژه مدارس فرسوده در مناطق محروم؛
* بهبود تجهیزات و امکانات آموزشی؛
* تأمین سیستم مناسب گرمایش و سرمایش مدارس؛
* بهبود شرایط تحصیل و فضای آموزشی؛
* اعتراض به فشارهای آموزشی و روانی و مشکلات مرتبط با Parcoursup؛
* اعتراض به ساعات طولانی تحصیل و برخی برنامه‌های درسی.
در روزهای گذشته نیز دانش‌آموزان مناطق مختلف، مشکلاتی مانند کلاس‌های شلوغ، کمبود معلم، فرسودگی ساختمان مدارس و نبود امکانات مناسب را مطرح کرده‌اند. روزنامه Le Monde نیز در گزارش‌های خود از اعتراض دانش‌آموزان حومه پاریس به کمبود معلم، وضعیت نامناسب ساختمان‌ها، کلاس‌های شلوغ و کمبود تجهیزات آموزشی خبر داده است.
اعتراضات از حومه پاریس فراتر رفت
اعتراضات روز پنجشنبه به پاریس و حومه محدود نماند.
در Orléans، مقابل دبیرستان Benjamin-Franklin میان دانش‌آموزان و نیروهای پلیس درگیری رخ داد و دست‌کم یک نفر بازداشت شد. در Saint-Jean-de-Braye نیز مقابل دبیرستان Jacques-Monod تجمع شکل گرفت.
در Lille، چند مدرسه با بلوکه یا اختلال روبه‌رو شدند و دانشجویان نیز در اعتراضات شرکت کردند. دانش‌آموزان در این شهر از شرایط نامناسب تحصیل، کلاس‌های شلوغ و کمبود امکانات انتقاد کردند.
در Marseille، حوادث خشونت‌آمیز در اطراف چند مرکز آموزشی گزارش شد و اختلال در شبکه حمل‌ونقل عمومی نیز به وجود آمد. در Nantes، ورودی دبیرستان Nelson-Mandela در پی آتش‌سوزی به‌شدت آسیب دید. مسئولان مدرسه این آتش‌سوزی را عمدی توصیف کردند.
در Strasbourg نیز درگیری میان پلیس و معترضان در اطراف دبیرستان Kléber گزارش شده است.
خشونت، تخریب و برخورد پلیس
در کنار تجمع‌ها و بلوکه‌های مسالمت‌آمیز، در برخی نقاط خشونت نیز افزایش یافت. آتش‌زدن سطل‌های زباله، پرتاب اشیا، تخریب اموال عمومی، آتش‌سوزی در اطراف مدارس و درگیری با نیروهای پلیس از جمله حوادث گزارش‌شده بود.
در برخی مناطق، مدیران مدارس و کارکنان آموزشی نیز آسیب دیدند.
طبق یک گزارش پلیسی در ساعت ۱۷، ۱٬۳۶۱ نفر بازداشت و ۸۵۲ نفر در بازداشتگاه نگهداری شده بودند. همچنین ۲۳۵ مأمور پلیس زخمی شدند و ۲۴ نفر از کارکنان آموزشی و ۶۸ دانش‌آموز نیز آسیب دیدند.
وزارت کشور در ادامه روز از نزدیک به ۲٬۰۰۰ بازداشت مرتبط با اعتراضات خبر داد. این ارقام به دلیل تفاوت زمان گزارش‌ها و ادامه شمارش ممکن است تغییر کنند.
در همین حال، IGPN، نهاد بازرسی پلیس فرانسه، سه تحقیق درباره زخمی شدن دانش‌آموزان در جریان برخی بلوکه‌های مدارس آغاز کرده است.
واکنش دولت
نخست‌وزیر Sébastien Lecornu در واکنش به گسترش اعتراضات، جلسه بحران بین‌وزارتی تشکیل داد و از وزیران خواست سفرهای غیرضروری خود را در روزهای آینده لغو یا به تعویق بیندازند تا امکانات دولت و استانداری‌ها بر مدیریت وضعیت متمرکز شود.
وزیر آموزش ملی، Édouard Geffray، اعلام کرد که روز جمعه با نمایندگان تشکل‌های دانش‌آموزی، انجمن‌های والدین، نمایندگان کارکنان آموزشی و شورای ملی زندگی دبیرستانی دیدار خواهد کرد تا درباره مطالبات دانش‌آموزان گفت‌وگو شود.
او همچنین اعلام کرد در مدارسی که به دلیل بلوکه شدن یا تخریب امکان حضور ایمن دانش‌آموزان وجود ندارد، کلاس‌ها به صورت غیرحضوری برگزار خواهد شد. بیش از ۴۰۰ مرکز آموزشی نیز برای روز جمعه در معرض تعطیلی یا انتقال آموزش به شکل غیرحضوری قرار گرفتند.
اختلاف بر سر منشأ اعتراضات
در کنار مطالبات مربوط به آموزش، بحثی سیاسی نیز درباره منشأ و سازمان‌دهی این اعتراضات شکل گرفته است.
دفتر نخست‌وزیری و برخی مقام‌های دولتی مدعی شده‌اند که La France insoumise (LFI) و جریان‌های نزدیک به چپ رادیکال در سازمان‌دهی یا تشدید اعتراضات نقش داشته‌اند. LFI این اتهام را رد کرده است و Manuel Bompard، هماهنگ‌کننده این حزب، دولت را به سیاسی کردن اعتراضات و نادیده گرفتن مطالبات واقعی دانش‌آموزان متهم کرده است. بنابراین این موضوع باید به عنوان ادعای دولت و پاسخ مخالفان مطرح شود و نه یک واقعیت اثبات‌شده.
ورود دانشجویان به اعتراضات
یکی از تحولات مهم روز پنجشنبه، پیوستن دانشجویان به حرکت اعتراضی دانش‌آموزان بود.
در چندین دانشگاه تجمع و بلوکه کردن مراکز آموزشی گزارش شد. در Saint-Denis نیز دانش‌آموزان و دانشجویان در کنار یکدیگر تجمع کردند.
این تحول نشان می‌دهد که اعتراضات دیگر تنها به مشکلات یک مدرسه یا حتی دبیرستان‌ها محدود نمانده و بخشی از مطالبات گسترده‌تر درباره وضعیت آموزش عمومی را دربر گرفته است.
در صورت ادامه و گسترش این حرکت، واکنش و موضع‌گیری اتحادیه‌های کارگری و کارکنان آموزش نیز می‌تواند به یکی از موضوعات مهم روزهای آینده تبدیل شود؛ با این حال، در حال حاضر نباید این احتمال را به عنوان یک تحول قطعی گزارش کرد.
پنجشنبه اول اکتبر را می‌توان از نظر گستره جغرافیایی و تعداد اقدامات ثبت‌شده یکی از مهم‌ترین روزهای این موج اعتراضی دانست. طبق گزارش‌های منتشرشده، حدود ۹۰۰ اقدام مرتبط با اعتراضات در سراسر فرانسه ثبت شده و همه استان‌ها به نوعی درگیر این حرکت شده‌اند.
اعتراضاتی که از حومه پاریس آغاز شده بود، اکنون به شهرهای مختلف فرانسه رسیده است. در عین حال، باید میان مطالبات اصلی دانش‌آموزان ــ مانند کمبود معلم، کلاس‌های شلوغ، فرسودگی مدارس و کمبود امکانات ــ و اقدامات خشونت‌آمیز و تخریب‌هایی که در برخی نقاط رخ داده است تفاوت قائل شد.
در پایان روز، تشکل‌های دانش‌آموزی بر ادامه بسیج و اعتراضات در روزهای آینده تأکید کردند و از جمله فراخوان‌هایی برای ادامه حرکت در ۶ اکتبر مطرح شد. از سوی دیگر، وزیر آموزش ملی قرار است روز جمعه با نمایندگان دانش‌آموزان، والدین و کارکنان آموزش دیدار کند.
گزارش میدانی و جمع‌آوری اطلاعات از رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی
ناصر – پاریس
۱ اکتبر ۲۰۲۶
