[ بیانیه کمیته مرکزی سازمان راه کارگر به مناسبت سالگرد خیزش آبان ۱۳۹۸
گران شدن بنزین در تاریخ ۲۴ آبان ۱۳۹۸، جرقه‌ای بود برای شعله‌ور شدن اعتراضات مردمی در سراسر کشور. پیش از آن نیز، در دیماه ۱۳۹۶، اعتراضاتی مشابه به وقوع پیوسته بود. هر دوی این خیزش‌ها، اعتراض ستمدیدگان و استثمار شدگان به فقر، فلاکت و محرومیت بودند. با این حال، شعارهای معترضان به مطالبات اقتصادی و معیشتی محدود نماند و به سرعت کلیت نظام جمهوری اسلامی ایران را هدف قرار داد. در آبان ۱۳۹۸، کانون ثقل اعتراضات به حاشیه‌نشینان، شهرهای کوچکتر و طبقات فرودست اقتصادی منتقل شد. خیزش آبان ۱۳۹۸، در ادامه خیزش دیماه ۱۳۹۶، جنبشی عظیم‌تر و گسترده‌تر از نظر ابعاد و نیروی اجتماعی بود که تهیدستان شهری، جوانان بیکار و به حاشیه رانده‌شدگان، موتور محرکه آن را تشکیل می‌دادند.
واقعیت این است که بحران ساختاری سرمایه‌داری در ایران و پیامدهای ویرانگر سیاست‌های اقتصادی نئولیبرالی، درهم تنیده با ساختار سیاسی ـ مذهبی حاکمیت، فساد نهادینه شده، رانت خواری گسترده و شکاف های عمیق طبقاتی، از مدتها پیش زمینه‌های عینی و مادی شکل‌گیری اعتراضات و خیزش‌های اجتماعی را فراهم کرده بود. گسترش فقر و فلاکت اقتصادی، بیکاری، ناامنی شغلی، سقوط قدرت خرید، محرومیت های اجتماعی و تشدید نابرابری، زندگی اکثریت بزرگی از مردم ایران را با بحرانهای متعدد و فزاینده‌ای روبه‌رو ساخته بود. از اینرو این جنبش بر بستری از نارضایتی های انباشته شده و تضادهای عمیق ساختاری شکل گرفت که ریشه در مناسبات اقتصادی و سیاسی حاکم داشتند. این تضادها نه تنها در سال‌های بعد برطرف نشدند، بلکه با تشدید بحرانهای اقتصادی، گسترش فقر و جنگ و فضای جنگی هرچه بیشتر، ابعاد گسترده‌تری پیدا کردند.
اگرچه این خیزش مردمی به شدت سرکوب شد، بیش از هزار و پانصد تن از معترضان جان باختند و هزاران تن دیگر دستگیر و زندانی شدند، اما یاد و خاطره و تجربه آن برای خیزش‌های بزرگتر بعدی، اهمیتی اساسی داشته است.
در خیزش دیماه ۱۳۹۶، با سر دادن شعار «اصلاح طلب، اصولگرا، دیگه تمومه ماجرا»، به بیش از دو دهه سلطه گفتمان اصلاح طلبان حکومتی بر فضای سیاسی ایران پایان داده شد. این بار، در خیزش آبان ۱۳۹۸ نیز، گفتمان گذار مسالمت‌آمیز و مخالفت با انقلاب، که تحت عنوان مرزبندی با "خشونت" مطرح می‌شد، ضربه‌ای کاری خورد. واقعیت این است که اعتراضات در ابتدا با کارزارهای مسالمت‌آمیز مردمی، از جمله تحریم خرید بنزین، راه بندان، خاموش کردن خودروها در خیابانها، راهپیمایی و نشستن در خیابان آغاز شد؛ اما به سرعت از سوی رژیم جمهوری اسلامی سرکوب و به خشونت کشیده شد. در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸، برای نخستین بار اینترنت در ایران قطع شد و در سایه سانسور گسترده، یکی از خشونت بارترین سرکوبهای اعتراضات مردمی در طول چند روز رقم خورد.
خیزش آبان ۱۳۹۸، در بُعد اجتماعی و سیاسی، استراتژی آن بخش از اپوزیسیون بورژوایی ایران را که بر گذار مسالمت‌آمیز از جمهوری اسلامی، برگزاری رفراندوم قانون اساسی و انتخابات "آزاد" در چارچوب همین رژیم، با هدف انتقال قدرت از بالای سر توده‌ها، تأکید می‌کرد، به چالش کشید.
خیزش آبان همچنین نشان داد که هیچگونه اصلاحی در چارچوب این نظام امکانپذیر نیست. مردم به‌صورت خود انگیخته به خیابان آمدند؛ جامعه از درون به نقطه انفجار رسیده بود. این خودانگیختگی، از یک سو، نشان دهنده عمق نارضایتی و حق طلبی مردم بود و از سوی دیگر، نبود سازمان‌یافتگی و رهبری جمعی و محدود ماندن تظاهرات به اشکال اعتراض خیابانی موجب شد که سرکوب بتواند، دست کم به طور موقت، موج اعتراضات را مهار کند.
خیزش‌های اعتراضی بعدی را نیز باید در امتداد همین روند تاریخی و در پیوند با تضادها و مطالبات حل نشده‌ای بررسی کرد که همچنان در بطن جامعه ایران حضور دارند.
جنبش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱، با طرح مطالباتی فراتر از اعتراض به حجاب اجباری و مداخله حکومت در زندگی خصوصی شهروندان، افق‌های تازه‌ای از آزادیخواهی، برابری طلبی و رهایی اجتماعی را پیش روی جامعه گشود. این جنبش همچنین توانست در زمینه پوشش اختیاری دستاوردهای داشته و رژیم را به عقب نشینی هایی وادار کرده است.
با این همه، هنگامی که به سیمای خیزش گسترده دیماه ۱۴۰۴ می نگریم، از یک سو، تداوم خشم و اعتراض عمومی علیه ساختار حاکمیت و شرایط اقتصادی و اجتماعی موجود، از عمق بحران مشروعیت سیاسی و انباشت نارضایتی های اجتماعی حکایت دارد؛ آزادیخواهانه و عدالت جویانه، بیانگر وجود گرایش ها و چشم اندازهای سیاسی متضاد و ارتجاعی در درون این خیزش بود. از این رو، یکی از چالشهای پیش روی نیروهای چپ، آزادیخواه و برابری طلب، جلوگیری از بازتولید اشکال دیگری از استبداد و اقتدارگرایی و دفاع از افق رهایی، آزادی و عدالت اجتماعی است. بدیلی که نه تنها خواهان پایان دادن به جمهوری اسلامی باشد، بلکه با هرگونه بازتولید استبداد، سلطه، استثمار، تبعیض و نابرابری، از جمله حکومت موروثی و هر شکل از قدرت غیر پاسخگو، مر بندی قاطع داشته باشد.
مسئله اساسی این است که چگونه می‌توان خشم، اعتراض و نارضایتی عمومی را از حالت واکنشهای پراکنده، مقطعی و خودجوش خارج کرد و آن را به نیرویی اجتماعی آگاه، سازمان یافته و برخوردار از برنامه ای روشن علیه سلطه، استثمار، تبعیض و نابرابری و متکی بر اراده و مشارکت طبقاتی کارگران و توده‌های مردم برای سرنگونی انقلابی جمهوری اسلامی و ایجاد دگرگونی‌های بنیادین، تبدیل ساخت؛ نیرویی که بتواند به عنوان یک قدرت اجتماعی مستقل، در تعیین سرنوشت جامعه نقش‌آفرینی کند. تجربه جنبش‌ها و خیزش‌های سال‌های گذشته نیز نشان داده است که اعتراضات خودجوش، هرچند با فداکاری، شجاعت و جانفشانی گسترده همراه باشند، در غیاب به میدان آمدن طبقاتی مستقل کارگران، تشکل‌یابی، سازمان‌یافتگی و برخورداری از چشم‌اندازی روشن و جمعی، به تنهایی قادر به مقابله مؤثر با ساختار متمرکز و پیچیده قدرت سیاسی، نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی نیستند.
عبور از این وضعیت، مستلزم گسترش مشارکت آگاهانه و فعال مردم در عرصه مبارزه اجتماعی، تقویت تشکل‌یابی و سازمان‌یابی توده‌ای از پایین و ایجاد پیوندی ارگانیک میان مبارزات خیابانی و مبارزه طبقاتی است. در این میان، ظرفیت سازمان‌یابی و نیروی اجتماعی طبقه کارگر و دیگر اقشار زحمتکش جامعه از جایگاهی محوری برخوردار است. همچنین، ایجاد پیوندی پایدار و تقویت همبستگی و همگرایی میان جنبش کارگری، جنبش زنان، جنبش دانشجویی و سایر جنبشهای مترقی، ضرورتی اساسی برای شکل‌گیری نیرویی فراگیر و مستقل اجتماعی است.
گرامی باد یاد عزیز همه جانباختگان راه رهایی
چاره رنجبران، وحدت و تشکیلات است
سرنگون باد رژیم سرمایه داری جمهوری اسلامی
زنده باد آزادی، زنده باد سوسیالیسم
کمیته مرکزی سازمان راه کارگر
آبان ۱۴۰۵ – نوامبر۲۰۲۶