آیا اعدامها میتوانند جلوی اعتراضات آینده را بگیرد؟
»کمی تحمل کنید، فرزندانتان چند روزی مهمان ماست، اما در آخر، حکم، اتهام محاربه و افساد فیالارض است... «
پس از اسیر کشی و اعدامهای فراقضایی دهه شصت، از دهه هشتاد به این سو و همگام با رشد اعتراضات اجتماعی متعدد در فاصله های دوسال یکبار، شاهد شدت گرفتن احکام اعدام هستیم. این احکام پس از اعتراضات اقتصادی دیماه ۱۳۹۶ به شدت افزایش یافته، تا جایی که دیگر روزی نیست که خبر چند اعدام در رسانههای حکومتی منتشر نشود. جانفداشدگانی که سرمایه عظیم اجتماعی هستند.
در کنار کشتار هزاران نفری صدها شهر کوچک و بزرگ در جریان اعتراضات، گاه دهها هزار نفر دستگیر شدهاند. نکته تلخ اینجاست که اکثر قریب به اتفاق این بازداشتشدگان به ویژه پس از سال ۹۶ جوانانی هستند که حتی با واژگان و اصطلاحات حقوقی آشنا نیستند. این افراد از همان لحظه دستگیری، تحت شدیدترین آزارها و ضرب و شتمها قرار میگیرند، در حالی که حتی دلیل بازداشت خود را نمیدانند. حضور در خیابان و کمک به انسان صدمه دیده جرم تلقی شده و بسیاری از دستگیرشدگان کسانی هستند که تنها به طور اتفاقی در محل اعتراض حضور داشتهاند. برای سرکوبگر اگر فرد دستگیر شده جایگاه اجتماعی نیز داشته باشد طعمه خوبی می شود برای زهره چشم گرفتن از همان نیروی اجتماعی. اکثر احکام صادر شده محصول تخیلات بازجویان سادیستی تهیه می شود که تنها به فکر ماندگاری نظام و ادامه حیات غیر انسانی خود و حامیان اشان هستند.
افراد دستگیر شده از سادهترین امکانات حقوقی محرومند. آنها در زندان اجازه داشتن وکیل انتخابی خود را ندارند و وکلای تسخیریِ خودِ قوه قضاییه اگر وجود داشته باشد٬ به زندانی القا می کنند که گناهکار است. ماهها انفرادی، فشارهای جسمی٬ روحی و روانی، و شنیدن مداوم وعدههای دروغین بازجویان، بخشی از روزمرگی این زندانیان است. خیلی اوقات، فرد بازداشتی خودش هم اتهاماتش را دقیق نمیداند، اما زیر فشار طاقتفرسای شکنجههای فیزیکی و روحی، حتی برای خانواده اتهاماتی به او نسبت داده میشود که خودش هم حتی باورش نمیشود کسی بتواند چنین برچسبهایی را به او بچسباند. گاهی انتشار یک پست یا یک استوری ساده در اینستاگرام، بهانهای و منشأ اتهاماتی سنگین و تراژدیک میشود که عواقبی خطرناک و گاه مرگبار و غیرقابلباور برای فرد بازداشتی در پی دارد.
زندانی بارها با بغض میگوید: «من کاری نکردهام، اما بلاتکلیف ماندهام و نمیدانم چرا اینجا هستم یا قرار است چه اتفاقی بیفتد.» اما در پاسخ، مدام این جملات را میشنود: «اگر همکاری کنی، کمکات میکنیم و بخشیده میشوی؛ وقتی بیرون رفتی، فقط قول بده به زندگیات برسی!» از سوی دیگر، به خانوادهها فشار میآورند تا فرزندانشان را به اعتراف وادار کنند. برگههای بازجویی پیاپی، بدون لحظهای استراحت، جلوی زندانی گذاشته میشود، آنقدر خستهاش میکنند که در نهایت، از فرط استیصال، هرآنچه آنها میخواهند روی کاغذ میآورد.
در دادگاه نیز، حتی چند دقیقهای به متهم اجازه دفاع داده نمیشود. و در نهایت، وقتی حکم خوانده میشود و او از دادگاه بیرون میآید، دیگر حتی توان راه رفتن ندارد. حکمی کوتاه، اما مرگبار: اتهام، محاربه و افساد فیالارض؛ و محکوم به اعدام.
جانی دست از جنایت بر نمی دارد
نمایش کیسههای سیاه حاوی جنازه معترضین کشته شده حتی در خیابان و پشت بیمارستان ها که حتی در پزشکی قانونی جا نیست وبه مراکز ورزشی می فرستند و این امر در رفتار سیاسی رژیم به یک نرم تبدیل شده است. رفتن به گورستان و دانستن محل خاکسپاری ممنوع است. امروز زندانیان در بسیاری از زندان ها، نهادهای اجتماعی ایرانی، نهادهای بینالمللی-حقوق بشری و نیروهای مترقی از اعتصاب تا اعتراض وجود دارد و برای مبارزه برای لغو اعدام در ایران فعالیت می کند. امروز هر نهادی از وجود این عمل ننگین با خبر است و همه حتی نمایندگان دولت ها از خود می پرسند چکار باید کرد؟
اگر به تاریخ جنایت و کشتار در چهل و هشت سال گذشته نگاهی بیانداریم، امروز دیگر حتی نمیتوان به نوارهای آیت الله منتظری از دیدگاه انسانی، علیه کشتار رجوع کرد. کسانی که آن نوارها را گوش دادهاند، شنیدهاند زمانی که خواسته میشود “ماه رمضان است نکشید، جانیان می گویند چند صد نفر دیگر ماندهاند بعد از اعدام آنها “. جنایتکاران اغلب همچنان زنده اند و امروز چرخه جنایت را به جای رساندهاند که اعدام را امری عادی جلوه دهند. نوک تیز این اعدام ها هم اغلب متوجه زحمتکشان است. اعتراض دی ماه ۹۶ علیه فساد اقتصادی و وضعیت معیشتی مردم بود و اگر اسامی آن کشته شدگان و آبان ماه ۹۸ در نیزار ماهشهر را که طبق ادعای تلویزیون ایران قصد اشغال پتروشیمی ماهشهر را داشتند دنبال کنیم، خواهیم دید که اکثریت قریب به اتفاق آنها از محرومترین لایههای جامعه بودند. اسامی کشتگان ۱۴۰۱ و بی شمار مزدبگیرانی و اعضای خانواده های آنها از هر قشر و صنف در دی ماه ۱۴۰۴ اکثرا متعلق به خانواده های طبقات زحمتکش است.
امروز بر خلاف دهه شصت دیگر نمی توان مبارزه را به یک یا چند گرایش سیاسی تقلیل داد. گرچه سرکوبگران دائما میکوشند همچنان این موضوع را مطرح کنند ( پور محمدی سر دسته تئوریسینهای این جریان است).
در آمارهای رسمی دی ماه گذشته کشته شدن صدها نیروی امنیتی و ۷۵ درصد کشته شدگان مردم عادی گزارش شدهاند، پس طبق روایت خودشان این اعتراضات برنامه قبلی یا سیاستی خارج از حوزه مدار داخل کشور نیست. اینکه رژیم قصد ندارد به جای پیشرفته کردن ابزار سرکوب، شرایط جامعه را برای زندگی شرافتمندانه و دمکراتیک فراهم کند. هر روز بر کاسه لبریز شده تنفر مردم از سیستم حکومتیشان را بیشتر می کنند و به همین دلیل است که نمیخواهند شرایط جنگی در جامعه نباشد. نمی خواهند تیربارها را از خیابان جمع کنند. نمی خواهند ترس و خوف در جامعه نباشد.
مبارزه بر ضرورت های اولیه انسانی یعنی حق زیستن در شان انسان امرزی در جامعه همچنان ادامه دارد اما اعتراضات بعدی زلزله سیاسی و خیز بلند دیگری علیه استبداد و مافیای اقتصادی بیرحم است، خیزی بلند که زیر پای رژیم سرکوبگر را میتکاند. این اعدامها به منظور ایجاد فضای ارعاب برای جلوگیری از آن زلزله است که باید گفت با کشتن معترضان فروکش نخواهد کرد و بالطبع اعتراضات گسترده تر خواهد شد، چه بسا شیوه اعتراض و ابزار اعتراض تغییر کرده و خواهد کرد. شیوه های جدید مبارزه در اصل محصول سرکوبی است که صاحبان قدرت تعیین کردهاند. جنبش کارگری جهانی به درستی از حق اعتراض زحمتکشان دفاع می کند و خواهان پایان دادن به زندان و اعدام است.و بکار بردن امکانات عملیدر این راه.
نسل جوانی که میراث میلیاردها دلار پول نفت برایشان چیزی جر تحقیر و بی آیندگی نیست بالطبع اعتراضات را ادامه خواهند داد، جوانانی که حتی در اعتراضات دی ماه ۴۰۴ پول نداشتند کاغذ بخرند و بر کف دست خودشان شعار می نوشتند و مستقیم در دل شب از راه نزدیک کشته شده اند، یاران اشان بالطبع وسیع تر و شیوه اعتراض خود را نیز تغییر خواهند داد. شیوه های جدید مبارزه در اصل محصول سرکوبی است که صاحبان قدرت تعیین کردهاند. حتما از تکنولوژی جدید استفاده خواهند کرد و نشان می دهند که مقابل جانی محکم تر خواهند ایستاد که نمونه های اروپا در حال حاضر جلوی چشم ما قرار دارد.
در جلسات امنیتی دائم بحث بر این است که اعتراضات آینده با شرایطی روبهرو خواهیم شد که بسیاری باید دنبال حسین ها و زهراهای خودشان بگردند، این واقعیت را بعد از سقوط اسد فهمیده اند که سرکوب دایمی کار نمی کند و مسبب اصلی مشکلات ایران و منطقه هستند.(۱) زیرا اگر به جنگ پایان دهند، از آنجا که نمیتوانند جلوی کارتلهای اقتصادی که بیهیچ پاسخگویی هزاران میلیارد پول مردم کشور را غارت میکنند را بگیرند فشار اقتصادی بر مردم افزایش خواهد یافت.
فساد نهادینه شده و آمیخته با ایدئولوژی آخر زمانی توام با جنایت، تنها یک راه در مقابل بخشی از آنها گذاشته است: بسیاری از خودی ها مترصد زمان مناسب هستند برای بالا کشیدن پول و فرار از کشور. این امر که از دو دهه گذشته نیز با خروج صدها میلیارد دلار از ایران وجود داشته به شدت گسترش خواهد یافت.
امروز با دستمزدهایی کمتر از یک پنجم خط فقر، رکود تورمی افسارگسیخته، گسترش روزافزون بیکاری، افزایش سیل گرسنگان، حاشیه نشینان و البته نیروهای مبارزی که حامی آنها در متن مبارزات اجتماعی هستند نشانههایی از عزم جامعه برای طغیانی بزرگ دارند. امروز باید در کنار شعار لغو مجازات اعدام، خواستار مجازات حامیان اعدام و حامیان مالی آنها بود. البته حامیان اعدام در میان تئوریسینهای رژیم کم نیستند، غارتگران اموال مردم را در سراسر جهان را باید به دادگاه کشاند. اکنون باید هرگونه مصونیت را برای آنها از بین برد. قاضی، زندانبان، بازجو و اختلاسگری که نان از این سرکوب را خوردهاند را باید به دادگاههای بزرگ مردمی کشاند. همانند دادگاه پرویز ثابتی که شامل زمان نشده است.
آنچه بارز است٬ نداها و سپهرها در جامعه ایران ندای واقعی این بی رحمی و قساوت را در سپهر اجتماعی در انداخته اند. عدالت٬ برابری و مبارزه با فقر و گرسنگی را نمی توان اعدام کرد. صدایی انسانی بالا است در داخل کشور و وظیفه ما سنگین برای سنگین کردن بهای سرکوب برای سرکوبگر در خارج از کشور راههای بسیاری وجود دارد و هر نیروی اجتماعی در زمینه تخصص اش باید بکوشد.
مهدی کوهستانی
آبان ۱۴۰۵
۱-مردم در سوریه زندانی حکومت اسد بوده اند که نماد بی رحم ترین جنایت بشریت دوران معاصر شدند و نمادش زندان صیدنایا معروف به مرده سوز خانه است که نام زندانی نظامی در شهر صیدنایا و در نزدیکی دمشق است. بعد از سقوط اسد مردم نتوانسته اند بودند به زیر زمین در قسمت طبقه سوم این زندان برسند٬ زندانیان سیاسی که گاه بیش از چهل سال بود که در آن زندان بسر می برند. زندانی که بین سال های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ بیش از ۱۵۰۰۰ نفر را شکنجه و کشته است. زندانی که بیشترین نیروهای مترقی را در خود جای داده بوده. گرچه همانند زندان صیدنایا در ایران زیاد است که بنیان گزارانش در هیئت موتلفه و لاجوردی ها هستند که با فروپاشی اسد فروپاشی نظام ولایت فقیه و حواریون آن فصلی از جنایت اشان بسته شد. یک نمونه از خوشحالی مردم ایران برای سقوط اسد در این بود که آزاد سازی صیدنایا واقعیت و وضعیت زندان های ایران را روشن تر کرد. اطلاعات امنیت سپاه زندان های در اعماق زمین ساخته اند که برای بازرسان زندان ها نیز مکان اشان مشخص نیست همانند شهرک های موشکی اشان در اعماق زمین.