زوهران ممدانی – «انسانگرای پیشرو در رأس بزرگترین شهر ایالات متحده
25 November 2025
بهرام سلطانی
« MAMDANI – Un humaniste progressiste à la tête de la plus grande ville des États-Unis »
. این متن ترجمهٔ مقالهای است که اخیراً در «مِدیاپار»، رسانهای مستقل و معتبر در فرانسه، از من منتشر شده است
MEDIAPART-Bahram SOLTANI
20 nov. 2025 Par Bahram Soltani
منبع به شرح زیر است
این مقاله پیروزی غیرمنتظره و تاریخی زوهران ممدانی در انتخابات شهرداری نیویورک در سال ۲۰۲۵ را تحلیل میکند. بهعنوان نخستین شهردار مسلمان، نخستین شهردار با اصالت جنوبآسیایی و جوانترین شهردار از سال ۱۸۹۲، ممدانی نماد دگرگونیای عمیق در پویاییهای سیاسی شهری به شمار میرود. با وجود مخالفت بازیگران قدرتمند سیاسی، اقتصادی و رسانهای، کارزار انتخاباتی او که بر بسیج مردمی متمرکز بود، حمایت چشمگیری از سوی جوانان، زنان، جوامع رنگینپوست و طبقات کارگر نیویورک برانگیخت. این تحلیل، شرایط اجتماعی-سیاسی منجر به موفقیت او، ترکیب جمعیتی رأیدهندگان و جذابیت برنامه پیشرو او را که بر دسترسی اقتصادی، عدالت اجتماعی و برابری متمرکز بود، روشن میسازد. مقاله همچنین به بررسی پیشینه چندفرهنگی ممدانی و تأثیر ارزشهای خانوادگی او بر هویت سیاسیاش میپردازد. انتخاب ممدانی اهمیت ملی و بینالمللی دارد و الگویی معاصر از رهبری اخلاقمدار و انسانگرایانه ارائه میدهد.
انتخابات شهرداری شهر نیویورک در ۴ نوامبر ۲۰۲۵ برگزار شد. بیش از دو میلیون نیویورکی به پای صندوقهای رأی رفتند که بالاترین میزان مشارکت انتخاباتی شهر طی دو دهه گذشته را رقم زد. این انتخابات شاهد بیشترین مشارکت در یک انتخابات شهرداری نیویورک طی دهههای اخیر بود که عمدتاً به دلیل ثبتنام گسترده رأیدهندگان جوان صورت گرفت.
زوهران ممدانی، نماینده دموکرات مجلس ایالتی، با کسب ۵۰٫۴ درصد آرا این انتخابات را برد و فعال جمهوریخواه، کرتیس اسلیوا، و اندرو کوموی دموکراتِ سابق و فرماندار پیشین را شکست داد.
زوهران ممدانی قرار است اولین شهردار مسلمان و اولین شهردار جنوب آسیایی شهر نیویورک شود و همچنین جوانترین شهردار از سال ۱۸۹۲ تاکنون خواهد بود.
این مقاله هدف دارد بهطور مختصر دلایل موفقیت او را بررسی کند، با وجود موانع قابل توجه و انتقادهای شدید از سوی دستگاه حاکمه آمریکا و شرکتهای قدرتمند و افراد ثروتمند درباره برنامههای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی او، و نیز پیشینه آقای ممدانی، زندگی شخصی و باورهای او را مورد توجه قرار دهد.
پیش از بررسی شرایط انتخاب او، اینکه چه کسانی به ممدانی رأی دادند، برنامه او و چالشها و موانعی که با آنها روبهروست، لازم است یک پاراگراف کوتاه درباره پیشینه او ارائه شود.
زوهران ممدانی در کامپالا، اوگاندا، متولد شد. هنگامی که بین پنج تا هفت سال داشت، خانوادهاش به ایالات متحده مهاجرت کردند و در نیویورک ساکن شدند. او در سال ۲۰۱۴ از کالج بودوین فارغالتحصیل شد و مدرک کارشناسی خود را با تخصص در «مطالعات آفریقایی ـ Afro-Americana/Africana Studies» دریافت کرد. پدر او، محمود ممدانی، انسانشناس، دانشگاهی و مفسر سیاسی اهل اوگانداست. او در حال حاضر استاد رشتههای دولت، انسانشناسی، علوم سیاسی و مطالعات آفریقایی در دانشگاه کلمبیا، یکی از دانشگاههای معتبر نیویورک، است. مادر آقای زوهران ممدانی، خانم میرا نایر، در هند بزرگ شد و بعدها به ایالات متحده رفت، جایی که در دانشگاه هاروارد تحصیل کرد. او فیلمساز هندی-آمریکایی است و چندین مستند و فیلم بلند برجسته دارد که جایزههای بینالمللی از جشنواره کن، جشنواره ونیز و همچنین نامزدی برای دو جایزه بفتا و دو جایزه سزار دریافت کردهاند.
چنین پیشینه غنی فرهنگی و آموزشی قطعاً یکی از عوامل تعیینکننده در مسیر سیاسی زوهران ممدانی، شهردار تازهمنتخب نیویورک، بوده است. این موضوع همچنین میتواند نقش کلیدی در شکلگیری ارزشهای سیاسی و اجتماعی او پیش از انتخاب داشته باشد. به عنوان فرزند مهاجران تحصیلکرده با پیشزمینه چندفرهنگی (هندی و آفریقایی)، زوهران ممدانی تجربیات قابل توجهی کسب کرده است که بیشک بر شخصیت او تأثیر گذاشتهاند. او دارای تابعیت دوگانه اوگاندا و ایالات متحده است و در سال ۲۰۱۸ در آمریکا تابعیت گرفته است. بنا به دلایلی که فقط به خود او مربوط است، او مسلمان شد و به شاخهای از اسلام، یعنی شیعه دوازدهامامی، گرایش یافت. ممدانی در سال ۲۰۲۴ رسماً با خانم راما دواژ، انیماتور و تصویرگر، ازدواج کرد.
همانگونه که فعالیتها و ملاقاتهای او با تمام جوامع نیویورک طی یک سال گذشته نشان میدهد، ممدانی و همسرش زوجی بسیار روشنفکر هستند که این موضوع عامل موفقیتی در جذب همه طبقات نیویورکیها بوده است، فارغ از نژاد، باورهای دینی و طبقه اجتماعی آنان.
نکته مهم دیگری در پیشینه آموزشی او این است که علاوه بر زبان انگلیسی، ممدانی حداقل پنج زبان دیگر را با درجات مختلف مهارت صحبت میکند: هندی، سواحیلی، لوگاندا، اسپانیایی و عربی.
بحث درباره شرایط انتخاب او، اینکه چه کسانی به او رأی دادند و برنامه او، موضوع مهمی است. سه نامزد در انتخابات نیویورک حضور داشتند: «زوهران ممدانی»، ۳۴ ساله، نامزد دموکرات که رسماً نماینده حزب دموکرات بود؛ «اندرو کومو»، ۶۷ ساله، که از ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۱ فرماندار ایالت نیویورک بود و پس از تأیید رسمی اتهامات آزار جنسی از سوی ۱۳ زن استعفا داد. او رقابت مقدماتی دموکراتها را با نتیجه ۵۶ درصد در برابر ۴۴ درصد به ممدانی باخت، اما بهعنوان مستقل در رقابت باقی ماند. و «کرتیس اسلیوا»، ۷۱ ساله، نماینده حزب جمهوریخواه.
نتایج نهایی نظرسنجیها بسیار قابل توجه و کاملاً به نفع ممدانی بود (حدود ۵۱ درصد با ۱٬۰۳۶٬۰۵۱ رأی)، «اندرو کومو» (۴۱٫۶ درصد با ۸۵۴٬۹۹۵ رأی) و عملکرد بسیار ضعیف «کرتیس اسلیوا» (تنها حدود ۷ درصد و ۱۴۶٬۱۳۷ رأی).
بسیار مهم است که اشاره شود یک سال پیش، آقای ممدانی تنها حدود ۱ درصد شانس برای پیروزی در انتخابات داشت. از نظرسنجی ۱ درصد، کارزار مردمی زوهران ممدانی وضعیت موجود را درهم شکست و یک پیشرو واقعی را تا پلههای تالار شهر رساند (منبع: Peace and Justice Project، شماره ۲۰۲۵).
نکته بسیار مهم این است که رأیدهندگان جوان پیروزی ممدانی را رقم زدند و تقریباً چهار نفر از هر پنج رأیدهنده جوان از او حمایت کردند. با مقایسه آمار، زنان جوان و جوانان رنگینپوست ممدانی را به پیروزی در نیویورک رساندند. ۷۸ درصد از رأیدهندگان جوان طرفدار ممدانی بودند و ۶۷ درصد از مردان جوان نیز همینطور.
در خصوص ویژگیهای رأیدهندگان (یادداشت ۲)، نکات قابل توجهی به نفع زوهران ممدانی وجود دارد. ۷۸ درصد زنان جوان و جوانان رنگینپوست (۱۸ تا ۲۹ سال) به ممدانی رأی دادند، در مقابل ۱۸ درصد برای کومو، نامزد مستقل دموکرات که مورد حمایت دونالد ترامپ و دیگر افراد قدرتمند، اعم از تاجران ثروتمند یا افراد بانفوذ، بود. هم مردان و هم زنان (۶۷ درصد و ۸۴ درصد) به ممدانی رأی دادند، در مقابل (۲۶ درصد و ۱۲ درصد) برای کومو. باید توجه داشت که تعداد بسیار کم آرای زنان برای کومو ممکن است مربوط به اتهامات آزار جنسی باشد که در زمان فرمانداری او در نیویورک مطرح شد و از دسامبر ۲۰۲۰ علیه او توسط زنان متعددی اعلام شد (یادداشت ۳). نکته مهم دیگر در خصوص رأیدهندگان این است که ۸۴ درصد از جوانان سیاهپوست و ۸۶ درصد جوانان لاتینتبار به ممدانی رأی دادند، در مقابل فقط ۸ درصد و ۹ درصد بهترتیب برای کومو. این موضوع از نظر اقتصادی-اجتماعی بسیار جالب است، چرا که در میان این دو گروه همواره کارگران کمدرآمد و افراد بسیار فقیر حضور داشتهاند، بهویژه در شهر نیویورک که همیشه شکاف بزرگی بین گروههای مختلف شهروندان آمریکایی وجود داشته است.
با وجود هشدارهای اغلب هیستریک درباره یهودستیزی ادعایی او و دشمنی بسیار بهتر مستندشده با اسرائیل، زوهران ممدانی سهم قابل توجهی از رأی یهودیان را به دست آورد. این یهودیان چه فکر میکردند؟ همانطور که روزنامه مشهور چپگرای اسرائیلی هاآرتص نوشت: «برای حامیان شهردار جدید، موضوع اقتصاد بود. برای یهودیان، موضوع ارزشها بود و اسرائیل باید مراقب باشد» (یادداشت ۴).
یک موضوع بسیار مهم به برنامه نامزدها مربوط میشود و بهنظر میرسد موفقیت آقای ممدانی به این مسئله وابسته بود، زیرا بسیاری از فقرا و افراد طبقه متوسط به او رأی دادند. بر اساس برنامه او در وبسایتش، «نیویورک بسیار گران است. زوهران هزینهها را کاهش خواهد داد و زندگی را آسانتر خواهد کرد» (یادداشت ۵). برنامه او که بسیار بلندپروازانه است بر مسکن ارزان متمرکز بود (مسدود کردن افزایش اجاره، ساختن مسکن مقرونبهصرفه، مقابله با مالکان بد، حمایت از مالکان خانه و پایان دادن به سرقت اسناد ملکی). بخش مهم دیگری از برنامه او موضوع مقرونبهصرفه بودن است که شامل مواردی مانند فروشگاههای مواد غذایی متعلق به شهر، اتوبوسهای سریعالکرایه ارزان، و مبارزه با سوءاستفاده شرکتهاست. نکات مهم دیگر شامل مراقبت کودک رایگان و افزایش حداقل دستمزد به ۳۰ دلار تا سال ۲۰۳۰ است. چالش اصلی، موضوع تأمین مالی این برنامه جاهطلبانه است. بر اساس برنامه رسمی اعلامشده، زوهران ممدانی قصد دارد نرخ مالیات شرکتها را به سطح ایالت نیوجرسی (۱۱٫۵ درصد) افزایش دهد که ۵ میلیارد دلار درآمد ایجاد میکند. او همچنین ثروتمندترین ۱ درصد نیویورکیها – کسانی که سالانه بیش از یک میلیون دلار درآمد دارند – را مشمول مالیات ثابت ۲ درصد خواهد کرد (در حال حاضر نرخ مالیات شهری تقریباً یکسان است، چه ۵۰ هزار دلار درآمد داشته باشید چه ۵۰ میلیون دلار) (یادداشت ۷).
یک کارزار بسیار موفق نیز قطعاً یکی از عوامل کلیدی پیروزی غیرمنتظره او بود، شامل (۱۰۴٬۷۶۴ داوطلب، ۳٫۱ میلیون دربکوبی، ۴٫۵ میلیون تماس تلفنی و ۲٫۷ میلیون پیامک ارسالشده) (یادداشت ۶).
انتخاب زوهران ممدانی درس ارزشمندی از شجاعت و پایبندی است و نشان میدهد که میتوان گامهای مهمی در جهت عدالت و درستی برای جامعه و مردم برداشت، با وجود مخالفت افراد قدرتمندی مانند دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو که هر کاری علیه ممدانی انجام دادند، از جمله تهدید او.
پاسخ ممدانی به این قدرتهای بزرگ چنین بود: «شما قدرت و ثروت دارید، اما من ایمان و حقیقت و مردمی را دارم که با من هستند.» باید افزود که مردم و شهروندان دارای نیروی عظیم و قدرت بزرگی در بازگرداندن عدالت، رفاه و جامعهای عادلانه هستند، زیرا آنان ذینفعان واقعی جوامع خود هستند.
در خارج از ایالات متحده، افراد زیادی از جمله مفسران مشهور موفقیت آقای ممدانی را تحسین کردهاند. آقای ادوای پلنل، همبنیانگذار روزنامه مدیاپارت، در پیامی که منتشر کرد گفت: «نیویورک یک شهر مهاجر باقی خواهد ماند، شهری ساختهشده توسط مهاجران، پیشراندهشده توسط مهاجران و از امشب، ادارهشده توسط یک مهاجر.» — زوهران ممدانی، شب انتخاب بهعنوان شهردار نیویورک (یادداشت ۷).
من شخصاً بهترین موفقیتها را برای آقای ممدانی آرزو میکنم بهعنوان «یک انسانگرای پیشرو، متعهد به ارزشهای بنیادی اخلاق، عدالت اجتماعی و همبستگی»، با وجود اینکه چالشهای جدی در تحقق برنامه بلندپروازانه او وجود خواهد داشت.
thecorbynproject.com/news/zohran-mamdani-a-victory-by-and-for-the-people-of-new-york/
CIRCLE Tufts University Tisch College.
Source: CIRCLE analysis of the 2025 Voter Poll conducted by SSRS. Data as of November 5 at 4pm ET.
en.wikipedia.org/wiki/Andrew_Cuomo_sexual_harassment_allegations
x.com/edwyplenel/status/1985988860107436437