اخباری تکاندهنده از تحرکات نیروهای بسیح در مدارس
در روزهای اخیر اخباری منتشر شده مبنی بر اینکه نیروهای وابسته به بسیج با حضور در برخی مدارس، اقدام به پخش تصاویر و ویدیوهایی از کشتهشدگان اعتراضات سراسری برای دانشآموزان کردهاند. بر اساس این گزارشها، روز دوشنبه ۲۰ بهمنماه چند عضو بسیج آموزش و پرورش در یک مدرسه دخترانه در فاز ۲ شهرستان اندیشه حضور یافته و در کلاسهای پایه هفتم، تصاویر و ویدیوهایی با محتوای خشن را به نمایش گذاشتهاند. به گفته برخی دانشآموزان، آنان ناچار به تماشای این تصاویر شده و همزمان با عباراتی تهدیدآمیز مواجه شدهاند. شدت تصاویر به حدی توصیف شده که شماری از دانشآموزان دچار شوک، گریه یا بیحالی شدهاند.
این رویداد در بستری گستردهتر قابل تحلیل است. طی سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ نیز مجموعهای از حملات مشکوک به مدارس دخترانه در نقاط مختلف کشور رخ داد که با واکنشهای بینالمللی همراه شد؛ از جمله نهادهایی مانند سازمان ملل متحد و عفو بینالملل خواستار انجام تحقیقات مستقل شدند. منتقدان آن وقایع را نشانهای از افزایش فشار امنیتی بر فضای آموزشی دانستند، در حالی که مقامهای رسمی روایتهای متفاوتی ارائه کردند.
در تحلیل چرایی اقدام اخیر، برخی ناظران معتقدند که این رفتار را میتوان در چارچوب اعمال بازدارندگی روانی و نمایش آشکار قدرت تفسیر کرد؛ پیامی که میگوید مخالفت هزینه دارد و مدرسه نیز از دایره کنترل بیرون نیست. اگر در گذشته برخی اقدامات با انکار یا ابهام همراه بود، اکنون رویکردی مستقیمتر و عریانتر در پیش گرفته شده است: حضور رسمی در کلاس درس برای تثبیت ترس بهعنوان ابزار کنترل. در چنین نگاهی، دانشآموز نه صرفاً یادگیرنده، بلکه سوژهای است که باید مدیریت و مهار شود.
اما از منظر اجتماعی و اخلاقی، این مسیر نشانهای نگرانکننده است. نسلی که در سالهای اخیر صحنههای خشونت و سرکوب را دیده، بیش از هر زمان دیگری به بازسازی روانی، امید و امنیت نیاز دارد. وظیفه هر دولت پس از دورههای بحران، التیام زخمهای جمعی و تقویت حس اعتماد در میان کودکان و نوجوانان است؛ مدرسه باید پناهگاه باشد، نه میدان قدرتنمایی.
از آنجا که حاکمیت در حوزههای گوناگون با بحرانهای عمیق مشروعیت، ناکارآمدی و اعتماد عمومی روبهرو است، برای بقای هر چه بیشتر خود به هر کاری دست میزند و از آنجا که قادر به بازسازی نیست میکوشد تا با کاشتن بذر ترس زمان بیشتری برای بقای خود بخردو از ابزارهای وحشتزا روانی استفاده کند. حتی اگر بهای آن تخریب روح و روان نسلی باشد که آینده همان جامعه را میسازد.
در برابر چنین روندی، سکوت والدین میتواند به عادیشدن این رفتارها بینجامد. پیگیریهای قانونی، ثبت و تنظیم شکایات جمعی، مطالبه شفافیت از مسئولان آموزشی و اطلاعرسانی مستند به نهادهای مدنی و سازمانهای فعال حقوق بشری میتواند گامی در جهت جلوگیری از تکرار این اقدامات و بازگرداندن مدرسه به جایگاه امن و آموزشی خود باشد.
اتحاد بازنشستگان
@etehad_bazn
