گرامیداشت زبان های بریده!
کانون نویسندگان ایران در گرامیداشت روز جهانی زبان مادری بیانیه داده است. خاطرنشان می کنم که برخلاف ادعای کانون، آنچه در ایران بر سر زبان های غیر فارسی آمده است، " انکار تنوع زبانی" نیست، چاقوست، بریدن زبان های غیر فارسی است. فاشیست ترین ناسیونالیست های ایرانی هم تنوع زبانی ایران را قبول دارند و حتا در قالب " رنگارنگی فرهنگی اقوام ایرانی" آن را می ستایند. " تنوع زبانی " واقعیتی موجود است و مورد انکار کسی نیست، مسأله، ممنوعیت اداری و آموزشی این زبان هاست که کانون هم به ان اشاره ای دارد.
• نوشته اند: " سیاستهایی که به بهانهی تقویت زبان رسمی، دیگر زبانهای این سرزمین را نادیده گرفتهاند".
کدام سیاست ها؟ این سیاست ها نام و مشخصات و باعث و بانی ندارند؟ بازهم برخلاف ادعای کانون، ممنوعیت اداری و آموزشی ی زبان های محلی به " بهانه " تقویت زبان رسمی نبوده است بلکه برای تک زبانی کردن در راستای سیاست کلانِ " یک دولت، یک ملت، یک زبان" بوده است که مستلزم نه فقط به ادعای کانون " حاشیهای، کمسهم و محروم از حضور کامل در حیات فرهنگی و آموزشی" کردن، بلکه اساساً انکار هویت های اتنیکی، انکار چند ملیتی بودن سرزمین موسوم به " ایران"، سلب حق تعیین سرنوشت، حق خودمدیرتی آنان بوده است . تقلیل فرهنگی ی یک سیاست کلان ناسیونالیستی عظمت طلب فارس محور نژادگرایانه آریائی پرسش برانگیز است.
• اشارات مبهم و سربسته و رقیق شده ی کانون که : " سالهاست سرکوب مضاعف بخشی از واقعیت زندگی بسیاری از مردم این کشور است: سرکوب حقوق مدنی و سرکوب زبانی و فرهنگی. مردمی که با محدودیت در حقوق و آزادیهای مدنی خود مواجهاند، بهسبب زبان و هویت فرهنگیشان نیز با حذف و تبعیض روبهرو میشوند...."، طفره روی ی باز هم پرسش برانگیز از ذکر سیاست نژادپرستانه ی پان فارسیسم نژادپرستانه ی ناسیونالیسم عظمت طلب ایرانی و تاریخ آغارین مشخص و عامل آن رضاشاه پهلوی است. با طفره رفتن از بیان این واقعیات، نمی توان ادعای دفاع از زبان مادری در ایران داشت.
• گرامیداشت زبان مادری در کشور ایران مثل گرامیداشت زندانیان سیاسی است. در ایران برای زبان های مادری مثل زندانیان سیاسی ، نه گرامیداشت، بلکه مبارزه برای ازادی آن لازم است و این مبارزه تنها زمانی واقعی است که رو در رو علیه نظامی سیاسی- ایدئولوژیک باشد که بقول کانون،" حذف زبانهای مادری از عرصهی رسمی و آموزشی بخشی از روندی ساختاری آن بوده است" و این هم یعنی دست کم محکوم کردن سیاست و ایدئولوژی پان ایرانیسم پان فارس که قتل عام ها از مردمان غیر فارس مرتکب شده و در آذربایجان جشن شاهنشاهی ی کتاب سوزان برپا کرده است.
23 فوریه 2026
