سومین روز جنگ!
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی روز شنبه ۹ اسفند 1404، در حالی آغاز شد که برخی از منابع رسانهای متعلق به حکومت ایران از آمادگی برای برگزاری دور بعدی مذاکرات اتمی با آمریکا خبر داده بودند.
بر اساس اعلام دفتر نخستوزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، «غرش شیران» نامگذاری شده است.
این حملات در شرایطی آغاز شد که دونالد ترامپ، رییس جمهور ایالات متحده آمریکا روز جمعه ۲۷ فوریه 2026- ۸ اسفند 1404، هنگام ترک کاخ سفید با اشاره به نارضایتی خود از روند مذاکرات با جمهوری اسلامی با بیان این که «تمایلی به حمله نظامی به ایران ندارد» گفته بود «اما ممکن است این کار لازم باشد.»
در سومین روز جنگ حملات اسرائیل و آمریکا به ایران، شب گذشته هم به اهداف جمهوری اسلامی ادامه داشت. بیشترین حملات به مراکز حکومتی در تهران، سنندج، اصفهان، تبریز و کرمانشاه و ...
دولتهای آمریکا، بحرین، اردن، کویت، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی در بیانیهای مشترک حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه را محکوم کردند. آنها در این بیانیه گفتند این حملات سرزمینهای مستقل را هدف قرار داده، جان غیرنظامیان را به خطر انداخته و به زیرساختهای غیرنظامی آسیب رسانده است. در این بیانیه آمده است «اقدامات جمهوری اسلامی نشاندهنده تشدید خطرناک تنش است که حاکمیت چندین کشور را نقض و ثبات منطقهای را تهدید میکند.» این کشورها بر حق خود برای دفاع و اهمیت همکاریهای دفاع هوایی و موشکی منطقهای تاکید کردند و گفتند در دفاع از شهروندان، حاکمیت و سرزمین خود متحد هستند.
جنگ در جبهه اصلی، یعنی ایران، آمریکا و اسرائیل در دو روز نخست بیش از ۲ هزار هدف را در ایران مورد حمله قرار دادهاند و ایران نیز «صدها» موشک و پهپاد بهسوی اسرائیل و همچنین کشورهای حاشیه خلیج فارس که میزبان پایگاههای آمریکا هستند شلیک کرده است. در اسرائیل، یک حمله در مرکز کشور دستکم ۹ کشته برجا گذاشته و از آن بهعنوان سنگینترین تلفات اسرائیل از آغاز این دور جنگ یاد شده است. در امارات، کویت و بحرین نیز در مجموع دستکم ۵ نفر کشته گزارش شده و در سوریه بنا بر گزارشهای رسمی، چهار نفر جان باختهاند.
از نظر نظامی، ارتش اسرائیل اعلام کرده در حملات روز یکشنبه، «سکوهای پرتاب»، سامانههای پدافندی، و نیز ساختمانها و مراکز فرماندهی و ستادی ایران را هدف قرار داده است. در سوی آمریکا نیز یک مقام فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده گفته است حملات برای هدفگرفتن برنامه موشکی بالستیک ایران و تلاش برای «زمینگیر کردن نیروی دریایی ایران» ادامه داشته است. در همین چارچوب، گزارشها حاکی از هدف قرار گرفتن تأسیسات «مستحکم» مرتبط با موشکهای بالستیک، انهدام مقر نیروهای سپاه پاسداران، و غرق شدن دستکم یک شناور جنگی ایران سخن میگوید.
در چنین روندی، مقامهای جمهوری اسلامی ایران درپی کشتهشدن خامنهای، از تشکیل شورای موسوم به «شورای رهبری» خبر دادند.
بنا به اعلام ترامپ، تا پایان روز یکشنبه ۱۰ اسفند، ۴۸ تن از مقامهای عالیرتبه جمهوری اسلامی ایران کشته شدهاند.
طبق اعلام ارتش اسرائیل در این حملات غافلگیرکننده علاوه بر خامنهای، محمد پاکپور، فرماندهکل سپاه پاسداران، علی شمخانی، دبیر شورای دفاع جمهوری اسلامی، عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع، حسین جبل عاملیان، رییس سازمان سپند و مسئول صنایع نظامی و دفاعی، رضا مظفرینیا، مدیرکل سابق سازمان سپند، محمد شیرازی، رییس دفتر نظامی خامنهای، و صالح اسدی، رییس سازمان اطلاعات قرارگاه خاتمالانبیاء سپاه پاسداران نیز کشته شدند. در عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل، همچنین مراکز حکومتی از جمله قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، تاسیسات صداوسیما، ساختمان وزارت اطلاعات، پلیس امنیت اخلاقی گیشا و بسیاری از نهادهای حکومتی هدف حملات شدید هوایی قرار گرفتند.
جمهوری اسلامی در واکنش، به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس را هدف قرار داده است.
یک روز پس از حملات گسترده آمریکا و اسرائیل به ایران که به کشتهشدن علی خامنهای و چندین مقام ارشد نظامی انجامید و منطقه را وارد مرحلهای تازه از جنگ کرد، دونالد ترامپ؛ ادعا کرد رهبران جدید ایران خواهان ازسرگیری مذاکرات هستند و او نیز با گفتوگو موافقت کرده است. اما چند ساعت بعد در شامگاه در شامگاه یکشنبه اول مارس 2026، دونالد ترامپ، پس از تایید کشتهشدن سه نیروی آمریکایی در عملیات علیه ایران، لحن خود را تشدید کرد و گفت جنگ تا تحقق «همه اهداف» ادامه خواهد یافت. ترامپ گفته است احتمال دارد این جنگ 4 تا 5 هفته طول بکشد.
این اظهارات در حالی مطرح شد که انفجارها برای دومین روز خاورمیانه را لرزاند. اسرائیل حملات تازهای در تهران انجام داد و ایران به شلیک متقابل به اسرائیل، امارات، قطر و پایگاه ناتو در قبرس پرداخت. بر اساس اعلام هلال احمر ایران، بیش از ۲۰۰ نفر در ایران و حداقل ۹ نفر در اسرائیل کشته شدند؛ سه سرباز آمریکایی نیز کشته شدهاند.
سنتکام، جمهوری اسلامی ایران را متهم به هدف قرار دادن غیرنظامیان و زیرساختها در بیش از دوازده نقطه خاورمیانه از جمله فرودگاهها، بنادر و مناطق مسکونی کرد و ادعای ایران مبنی بر محدود بودن حملات به پایگاههای آمریکایی را «دروغ» خواند. اما واقعیت این است که هیچکدام رعایت جان غیرنظامیان و زیرساختها رعایت نمیکنند از جمله در ایران دو مدرسه و یک بیمارستان مورد هدف بمبارنهای هوایی اسرائیل و آمریکا قرار گرفته و حدود صد دانشآموز جان باختهاند.
«غرش شیران» و «خشم حماسی»
اسرائیل صبح شنبه اعلام کرده بود عملیات «غرش شیران» را علیه ایران آغاز کرده است. واشینگتن نیز اعلام کرد این عملیات مشترک و گسترده با اسرائیل با نام «خشم حماسی» انجام شده و هدف آن سرنگونی حکومت ایران است.
ایران در پاسخ، چند موج حمله موشکی بهسوی اسرائیل، برخی کشورهای خلیج که میزبان پایگاههای آمریکایی است، و نیز عراق و اردن شلیک کرد.
رییسجمهوری ایالات متحده گفته هدف این حمله، نابودی توانمندیهای نظامی ایران، براندازی حکومت و رفع آنچه «تهدیدهای قریبالوقوع» علیه آمریکا و متحدانش خواند، است.
این عملیات نخستین اقدام نظامی مشابه در خاورمیانه از حمله سال 2003 به عراق بهشمار میرود.
دونالد ترامپ: گزینههای جانشینی خامنهای کشته شدهاند
«دونالد ترامپ» رییس جمهور آمریکا در گفتوگویی تلفنی با «ABC News» گفته است که حملات ساعات ابتدایی ایالات متحده آمریکا و اسراییل به ایران «چنان موثر» بوده که «بیشتر گزینههای احتمالی رهبری جمهوری اسلامی» نیز کشته شدهاند.
رییس جمهور ایالات متحده آمریکا به شبکه تلویزیونی ABC News گفته است افرادی که سازمانهای اطلاعاتی آمریکا به عنوان جانشینهای احتمالی «علی خامنهای» رهبر پیشین جمهوری اسلامی شناسایی کرده بودند «در موج اولیه حملات» کشته شدهاند.
دونالد ترامپ گفته است: «شاید افرادی که زنده ماندهاند با منافع آمریکا همراستا نباشند. اما قرار نیست هیچ یک از کسانی که ما در ذهن داشتیم به قدرت برسند چون همه آنها مردهاند.»
دونالد ترامپ همچنین به این شبکه تلویزیونی گفته یک مقام ایرانی که ممکن است به رهبر سابق جمهوری اسلامی وفادار نباشد با او تماس گرفته است.
همسر علی خامنهای نیز کشته شد
شبکه دوم تلویزیون ایران کشته شدن منصوره خجسته باقرزاده، همسر علی خامنهای، را تایید کرد. به نوشته روزنامه همشهری، او در حملات روز اول آمریکا و اسرائیل مجروح شد و در «کما» بود.
پیش از این، کشتهشدن زهرا حداد عادل همسر مجتبی خامنهای، مجتبی مصباح یزدی همسر هدی خامنهای، و زهرا محمدی گلپایگانی نوه دختری رهبر جمهوری اسلامی گزارش شده بود.
حملات شبانه به کوههای غرب تهران
ویدیوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی، از حملات سنگین هوایی آمریکا و اسراییل در شامگاه دوشنبه ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ به ارتفاعات منطقه ۲۲ در غرب تهران را نشان میدهد.
کانال «وحید آنلاین» با انتشار این ویدیو، منطقه مورد هدف قرار گرفته را محدوده «شهرک باقری» در چیتگر معرفی کرده است.
پیش از این در جنگ ۱۲ روزه اسراییل و جمهوری اسلامی، همین منطقه مورد هدف شلیک پیاپی جنگندهها و پهپادهای اسراییل قرار گرفته بود. رسانههای ایران همان روز از حمله اسراییل به «جلسه شورای عالی امنیت ملی با حضور روسای سه قوه و دیگر مقامات ارشد» در این منطقه خبر داده بودند.
آمریکا: از بمبافکنهای «بی- 2» برای حمله به تاسیسات موشکی ایران استفاده کردیم
«فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا»(سنتکام) یکشنبه دهم اسفند اعلام کرد بمبافکنهای رادارگریز «بی-2» شب شنبه با بهکارگیری بمبهای دو هزار پوندی تاسیسات «استحکامیافته» موشکهای بالیستیک ایران را هدف قرار داده و «عزم آمریکا نباید مورد تردید قرار گیرد.»
این حمله بخشی از کارزار نظامی گستردهای است که با مشارکت آمریکا و اسرائیل علیه اهداف نظامی و سیاسی ایران آغاز شده است.
موشکهای بالیستیک ایران از جمله نگرانیهای واشینگتن است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، پیش از آغاز حملات به ایران به آن اشاره کرده بود. ترامپ گفته بود تهران در حال توسعه موشکهای بالیستیکی است که میتوانند به خاک آمریکا برسند. ایران چنین ادعایی را رد کرده بود.
سرنگونی سه جنگنده اف-۱۵ آمریکا در کویت بر اثر «آتش خودی»
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، روز دوشنبه ۱۱ اسفند اعلام کرد که سه فروند جنگنده اف-۱۵ این کشور بر اثر «آتش خودی» در کویت سرنگون شدهاند.
بر اساس بیانیه این فرماندهی از تمپا در ایالت فلوریدا، سه فروند جنگنده اف-۱۵ای «استرایک ایگل» نیروی هوایی آمریکا که در پشتیبانی از عملیات «خشم حماسی» پرواز میکردند، ظاهرا بر اثر «آتش خودی» بر فراز کویت سقوط کردند.
سنتکام میگوید در جریان درگیری فعال که شامل مقابله با حملات هواپیماهای ایرانی، موشکهای بالستیک و پهپادها بود، جنگندههای نیروی هوایی آمریکا به اشتباه توسط پدافند هوایی کویت سرنگون شدند.
بر اساس این بیانیه، هر شش خدمه پروازی با موفقیت از هواپیما بیرون پریدند، سالم پیدا شدند و وضعیتشان پایدار است. به گفته سنتکام، علت این حادثه در دست بررسی است.
دعوت ترامپ از مردم ایران برای «پس گرفتن کشورشان»
دونالد ترامپ، اعلام کرد برخی مقامهای ایرانی خواهان تسلیم و دریافت مصونیت شدهاند. ترامپ یکشنبه دهم اسفند در یک سخنرانی ویدیویی ادعا کرد آمریکا و متحدانش طی 36 ساعت گذشته عملیاتی با نام «خشم حماسی» آغاز کردهاند که به گفته او، یکی از بزرگترین، پیچیدهترین و گستردهترین حملات نظامی بوده است.
او اعلام کرد نیروهای آمریکایی صدها هدف در ایران، از جمله تاسیسات سپاه پاسداران و سامانههای پدافند هوایی را هدف قرار دادهاند. ترامپ همچنین گفت 9 شناور نیروی دریایی ایران به همراه یک مقر نیروی دریایی منهدم شده است.
رییسجمهوری آمریکا گفت بخش عمدهای از فرماندهی نظامی ایران از میان رفته و برخی از مقامها برای حفظ جان خود بهدنبال دریافت مصونیتاند. او مدعی شد «هزاران نفر» تماس گرفته و خواهان مصونیت شدهاند. ترامپ اضافه کرد عملیاتهای رزمی با «تمام قدرت» ادامه دارد و تا دستیابی به اهداف تعیینشده متوقف نخواهد شد. ترامپ در بخشی دیگر از سخنان خود گفت علی خامنهای، رهبر ایران، کشته شده است. او خامنهای را «مردی شرور» توصیف کرد و مدعی شد دستان او «به خون صدها و حتی هزاران آمریکایی آلوده بوده» و مسئول «کشتار هزاران انسان بیگناه در کشورهای مختلف» است.
ترامپ گفت ایران طی نزدیک به 50 سال گذشته علیه ایالات متحده اقدام کرده و شعار «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» سر داده است. او جمهوری اسلامی ایران را «بزرگترین حامی دولتی تروریسم در جهان» خواند.
ترامپ، گفت حکومتی که به گفته او «گروههای تروریستی را مسلح میکند» نباید به موشکهای دوربرد و سلاح هستهای دست یابد. او این حکومت را «افراطی، خونریز و تشنه ترور» توصیف کرد و اضافه کرد واشینگتن اجازه نخواهد داد چنین حکومتی با سلاح هستهای از جهان «باجگیری» کند.
ترامپ گفت آمریکا «سختترین و تنبیهیترین ضربه» را به آنچه «تروریستهایی که علیه تمدن جنگ به راه انداختهاند» خواند، وارد خواهد کرد و تاکید کرد «این تهدیدهای غیرقابلتحمل دیگر ادامه نخواهد داشت.»
او همچنین گفت اقدام نظامی آمریکا «درست و ضروری» بوده تا اطمینان حاصل شود آمریکاییها هرگز با آنچه «یک رژیم افراطی، خونریز و تروریستی مجهز به سلاح هستهای» توصیف کرد، روبهرو نشوند. ترامپ اضافه کرد داشتن ارتشی قدرتمند «بار و وظیفه» برای یک «ملت آزاد» ایجاد میکند و گفت آمریکا میخواهد از نیروی نظامی خود «برای هدفی درست» استفاده کند.
ترامپ بار دیگر از سپاه پاسداران، نیروهای نظامی و پلیس ایران خواست سلاحهای خود را زمین بگذارند و در مقابل «مصونیت کامل» دریافت کنند. در غیر این صورت با «مرگی قطعی» روبهرو خواهند شد.
او در پایان از مردم ایران «که خواهان آزادیاند» خواست از این لحظه استفاده کنند و کشور خود را پس بگیرند و تاکید کرد آمریکا در کنار آنها خواهد بود.
ترامپ در این زمینه گفت: «این لحظه شماست. شجاع باشید. جسور باشید. قهرمان باشید و کشور خود را پس بگیرید. آمریکا در کنار شماست. من به شما وعدهای دادم و آن وعده را عملی کردم. ادامه کار به شما بستگی دارد. اما ما برای کمک در کنار شما خواهیم بود.»
موج جدید حملات موشکی و پهپادی ایران علیه کویت، قطر، امارات و بحرین
جمهوری اسلامی ایران، روز دوشنبه دوم مارس 2026، موج تازهای از موشکها و پهپادها را به سمت دوحه، کویت، دبی، ابوظبی و بحرین شلیک کرد.
خبرنگار «العربیه» گزارش داد که پدافند کویت با اهداف متخاصم در آسمان نوار ساحلی مقابله کرده است. پیش از آن نیز بار دیگر آژیرهای هشدار در کویت به صدا درآمد. همچنین منابع از برخاستن دود از ساختمان سفارت آمریکا در کویت خبر دادند.
در همین حال برخی تصاویر منتشرشده حاکی از سقوط یک جنگنده آمریکایی در شمال کویت بود، هرچند این حادثه هنوز به صورت رسمی تأیید نشده است.
به گزارش خبرگزاریها، صدای چندین انفجار شدید در دوحه قطر و نیز در دبی و ابوظبی امارات شنیده شد.
منابع «العربیه»، همچنین از برخاستن دود غلیظ از منطقه الجفیر در بحرین خبر دادند.
گزارشها حاکی از سقوط ترکشها در پالایشگاه الاحمدی کویت و زخمی شدن سطحی دو نفر از کارکنان است. تصاویر نیز دود غلیظی را در نزدیکی بندر سلمان در بحرین نشان میدهد. بنا بر گزارشهای رسیده به دست «العربیه»، پدافند قطر تاکنون 89 موشک و 22 پهپاد ایرانی را رهگیری کرده است.
در کویت، سرتیپ محمد المنصوری مدیرکل اداره کل دفاع مدنی این کشور، تأکید کرد که نیروهای مسلح با یک حمله هوایی در شمال کشور مقابله کردهاند.
المنصوری توضیح داد که صدای انفجارهایی که در مناطق مختلف کشور شنیده شد، ناشی از عملیات مقابله با پهپادها و موشکهای متخاصم بوده است.
او افزود که حملات هوایی در نزدیکی مناطق سلوى و الرمیثیه رهگیری شده و هیچ خسارت انسانی ثبت نشده است.
وزارت دفاع کویت نیز اعلام کرد که سامانه پدافند هوایی با کارآمدی بالا با تعدادی از اهداف هوایی متخاصم مقابله کرده و هیچ تلفاتی گزارش نشده است. این وزارتخانه تاکید کرد که نیروهای مسلح همچنان به انجام وظایف خود ادامه داده و با هرگونه تحول احتمالی برای حفظ امنیت و ثبات کشور برخورد خواهند کرد.
در بحرین، وزارت کشور اعلام کرد آتشسوزیای که در یک کشتی در حال تعمیر در شهر صنعتی سلمان بر اثر سقوط ترکشهای یک موشک رهگیریشده رخ داده بود، مهار شده است. این حادثه به کشته شدن یک کارگر آسیایی و زخمی شدن دو نفر دیگر انجامید.
فرماندهی کل نیروی دفاع بحرین نیز اعلام کرد سامانههای دفاع موشکی این کشور با کارایی بالا با حملات ایرانی مقابله کردهاند و همه سامانهها در بالاترین سطح آمادهباش قرار دارند تا با هر تهدیدی بهصورت فوری و قاطع برخورد شود.
ایالات متحده، سعودی و چند کشور عربی دیگر با صدور بیانیهای حملات ایران به کشورهای منطقه را محکوم کردند و تاکید کردند این حملات، سرزمینهای دارای حاکمیت را هدف قرار داده، غیرنظامیان را در معرض خطر قرار داده و به زیرساختها آسیب رسانده است.
در این بیانیه، آمده است که این حملات تشدید تنش خطرناکی است که ثبات منطقهای را تهدید میکند و هدف قرار دادن غیرنظامیان و کشورهایی که در جنگ مشارکت ندارند، رفتاری بیپروا و بیثباتکننده است.
همچنین بر ایستادگی یکپارچه برای دفاع از حاکمیت کشورها و تاکید بر حق دفاع مشروع تاکید شده و از همکاری در حوزه پدافند هوایی که مانع تلفات بیشتر شده، قدردانی شده است.
پیش از آن نیز وزیران خارجه کشورهای شورای همکاری خلیج در نشست مجازی اضطراری، بار دیگر حملات ایران به کشورهای خلیج را بهشدت محکوم کرده و آن را آشکار و غیرموجه توصیف کردند.
وزیران بر حق کشورهای شورا برای اتخاذ همه تدابیر لازم و بهکارگیری تمامی امکانات برای حفاظت از امنیت و ثبات خود تاکید کرده و اهمیت حفظ امنیت منطقه و سلامت ملتهای آن را یادآور شدند.
العربیه: موج جدید حملات سپاه به کشورهای عربی آغاز شده است
«العربیه» و «الحدث»، از آغاز موج جدید حملات موشکی سپاه به کشورهای عربی حاشیه «خلیج فارس» خبر دادهاند.
العربیه، دوشنبه ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ در خبری که ساعت ۹:۱۴ صبح به وقت ایران منتشر کرد، از آغاز دوباره حملات موشکی سپاه به کویت، بحرین، دبی و ابوظبی خبر داده و نوشته است که صدای انفجار در صدای شدید در شهر «دوحه» قطر و همچنین در دو شهر «دبی» و «ابوظبی» امارات شنیده شده است.
شبرخی تصاویر نیز از برخاستن دود در شهر منامه در شبکههای اجتماعی منتشر شدهاند.
العربیه به نقل از سرتیپ «محمد المنصوری» مدیرکل اداره کل دفاع مدنی کویت نوشته است که صدای انفجارهای شنیده شده در نقاط مختلف کشور ناشی از عملیات رهگیری پهپادها و موشکهای سپاه پاسداران بوده است.
رسانههای وابسته به سپاه پاسداران در ایران نیز آغاز موج جدید حملات به کشورهای حاشیه خلیج فارس را تایید کردهاند.
قطر دو جنگنده سوخوی ایران را سرنگون کرد
نیروی هوایی قطر میگوید دو هواپیما را که از سمت ایران آمده بودند سرنگون کرده است. وزارت دفاع قطر در بیانیهای گفت: «نیروی هوایی امارت قطر با موفقیت دو فروند هواپیمای سوخو-۲۴ را که از جمهوری اسلامی ایران وارد شده بودند، سرنگون کرد. همچنین با سامانههای پدافند هوایی هفت موشک بالستیک را رهگیری کرد.» بیانیه در باره سرنوشت خلبانان توضیحی نداد.
وزارت دفاع قطر، همچنین گفت نیروی هوایی و نیروی دریاییاش پنج پهپاد را منهدم کرده است که «امروز چندین منطقه در کشور را هدف قرار دادند.»
تاسیسات گاز مایع قطر امروز هدف حملات پهپادی قرار گفتند و شرکت دولتی انرژی قطر اعلام کرد تولید گاز طبیعی مایع را پس از حمله به دو مرکز اصلی فرآوری گاز متوقف کرده است.
این نخستین بار است که یک کشور حوزه خلیج فارس پس از سه روز بمباران، یک هواپیمای سرنشیندار ایرانی را هدف قرار میدهد.
ساعاتی پیش، وزارت دفاع قطر گفته بود یک پهپاد ایران «تأسیسات انرژی در شهر صنعتی راسلفان» را هدف قرار داده است. این پایگاه مهم فرآوری گاز در ۸۰ کیلومتر شمال دوحه قرار دارد.
بیانیه افزود که پهپاد دیگری «مخزن آب یک نیروگاه در منطقه مسیعید» را هدف قرار داد؛ منطقهای که در ۴۰ کیلومتری جنوب پایتخت قرار دارد و یکی از مراکز اصلی تولید گاز طبیعی قطر است. وزارت دفاع قطر گفت هیچ گزارشی از تلفات جانی دریافت نشده است.
رویترز از هدف گرفتن سفارت آمریکا در کویت خبر داد
خبرگزاری «رویترز» از برخاستن ستونی از دود «در حوالی سفارت ایالات متحده» در کویت خبر داده و آن را مرتبط با حملات موشکی و پهپادی سپاه پاسداران دانسته است.
رویترز از آنچه «موج جدید حملات تلافیجویانه سپاه» در روز سوم جنگ جمهوری اسلامی با آمریکا و اسراییل خوانده خبر داده و نوشته است که خودروهای آتشنشانی و آمبولانسها بلافاصله خود را به محل آتشسوزی رساندهاند.
در این گزارش همچنین به فعال بودن سامانههای پدافندی کویت برای مقابله با ادامه حملات سپاه پاسداران اشاره شده و ادعا شده است که در حمله صبح روز دوشنبه ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ کشته نشد و آسیب جدی ندید.
سپاه مسئولیت سقوط جنگنده آمریکایی در کویت را پذیرفت؛ تعطیلی سفارت آمریکا در کویت
در حالی که ارتش ایران صبح دوشنبه سوم مارس از هدف قرار دادن یک فروند جنگنده آمریکا در آسمان کویت خبر داده بود؛ اندکی بعد وزارت دفاع کویت نیز سرنگون شدن چند فروند جنگنده آمریکا در این کشوررا اعلام کرد. والاستریت ژورنال نیز به نقل از یک مقام ارشد نظامی آمریکا در سنتکام هدف قرار گرفتن دستکم یک جنگنده این کشور در کویت را تائید کرد. همچنین سفارت آمریکا در کویت به دلیل تنشهای منطقهای بسته شد.
ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد یک جنگنده «اف ۱۵-ای» آمریکا در کویت، در جریان حمله موشکی ایران به یک پایگاه هوایی آمریکا سقوط کرده است. این حادثه در فاصله حدود ۹.۶ کیلومتری(۶ مایل) از پایگاه علیالسالم رخ داده است. یک ویدئو که در فضای آنلاین منتشر شده، نشان میدهد هواپیما در حالی که موتور آن در آتش میسوزد، به سمت پایین در حال چرخش است.
بر اساس تصاویر منتشرشده، دستکم یک خلبان با موفقیت با چتر نجات خارج شده و توسط افراد محلی کمک دریافت کرده است. وضعیت افسر سامانههای تسلیحاتی هنوز مشخص نیست. ارتش آمریکا تاکنون درباره این سقوط اظهار نظری نکرده است.
وزارت دفاع کویت اعلام کرد چندین فروند هواپیمای نظامی آمریکا بامداد دوشنبه در کویت سقوط کردند، اما همه خدمه نجات یافتند و وضعیتشان پایدار است؛ در حالی که درگیریها در سراسر خاورمیانه گسترش یافته است.
بیانیه وزارت دفاع کویت که توسط خبرگزاری رسمی منتشر شد، اعلام کرد خدمه هواپیماهای سقوطکرده تخلیه و به بیمارستان منتقل شدهاند و وضعیتشان پایدار است. همچنین گفته شد عملیات با هماهنگی نیروهای آمریکایی انجام شده است. اما در این بیانیه، تعداد دقیق هواپیماهای درگیر مشخص نشده است.
از سوی دیگر، رسانههای دولتی ایران به نقل از سپاه پاسداران اعلام کردند نیروهای مسلح ایران یک هواپیمای آمریکایی را هدف قرار دادهاند که در کویت سقوط کرده است.
ویدیویی که رویترز آن را در منطقه الجهراء کویت تایید کرده، نشان میدهد یک هواپیمای نظامی در حال سقوط است و همزمان فردی با چتر نجات فرود میآید. برخی رسانهها صبح امروز با انتشار این خبر نوشتند که مشخص نیست آیا این جنگنده توسط موشک ایرانی هدف قرار گرفته، در اثر شلیک پدافند خودی آمریکا آسیب دیده یا دچار نقص فنی شده است. این حادثه پس از آن رخ داد که آمریکا نخستین تلفات خود در این درگیری را تایید و اعلام کرد از زمان آغاز عملیات از صبح شنبه، سه سرباز کشته و پنج نفر زخمی شدهاند.
شرکت ملی نفت کویت هم اعلام کرد دو کارگر بر اثر سقوط قطعات در پالایشگاه میناء الاحمدی بهطور جزئی زخمی شدهاند. همچنین در حادثهای جداگانه، یک شاهد به رویترز گفت از نزدیکی محوطه سفارت آمریکا در شهر کویت دود بلند شده و خودروهای آتشنشانی و آمبولانسها در منطقه حضور داشتهاند. اما بنا به اعلام رویترز، در پاسخ به درخواست اظهارنظر درباره حادثه سفارت، سفارت آمریکا در کویت و همچنین وزارت خارجه آمریکا واکنشی ارائه نکردند.
پس از آن این خبرگزاری از بسته شدن سفارت آمریکا در کویت در نتیجه حملات هوایی و پهپادی ایران خبر داد و سفارت آمریکا در کویت به شهروندان خود هشدار داد که تهدید حملات موشکی و پهپادی همچنان ادامه دارد و از آنها خواست به سفارت مراجعه نکنند. همچنین توصیه کرد در محل اقامت بمانند، در پایینترین طبقه و دور از پنجرهها پناه بگیرند و از خروج غیرضروری خودداری کنند.
به گفته مدیرکل دفاع مدنی کویت که خبرگزاری رسمی نقل کرده، پس از رهگیری بیشتر پهپادها در نزدیکی محلههای رمیثیه و سلوى، گزارشی از تلفات منتشر نشده است. همزمان رویترز اعلام کرد که شاهدان صبح دوشنبه از شنیدن چند انفجار مهیب در دبی و دوحه خبر دادند.
رییسجمهور قبرس: پهپادی که به پایگاه بریتانیا اصابت کرد، ایرانی بود
رییسجمهور قبرس تایید کرد پهپادی که به پایگاه نظامی بریتانیا اصابت کرده، «ایرانی» بوده است. نیکوس کریستودولیدس در حسابش در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که درست پس از نیمهشب، «یک پهپاد شاهد» به تاسیسات نظامی بریتانیا در آکروتیری اصابت کرد و «خسارت مادی جزئی» به بار آورد.
رییسجمهور قبرس گفت که «در تماس مداوم» با رهبران اروپایی و سایر کشورها است و تاکید کرد که قبرس «قصد ندارد بخشی از هیچ عملیات نظامی باشد.»
حمله پهپادی سپاه به یک پالایشگاه در آرامکو عربستان
رسانههای وابسته به سپاه پاسداران در ایران از حمله پهپادی به پالایشگاه «راس تنوره» (Ras Tanura) آرامکو خبر دادهاند. کانال تلگرامی «اخبار سپاه پاسداران» با انتشار ویدیویی از یک آتشسوزی که ادعا میشود مربوط به آرامکو در عربستان سعودی است نوشت: «پس از هدف قرار گرفتن قسمتی از آرامکو، تمامی عملیاتها در پالایشگاه راس تنوره آرامکو در عربستان سعودی متوقف شده است.»
اکونومی تایمز، با تایید «حمله پهپادی» جمهوری اسلامی به آرامکو، از «تعطیل شدن موقت یک پالایشگاه» در راس تنوره خبر داده و مدعی شده است تا زمان «اطمینان کامل از بازگشت امنیت» فعالیتهای کارکنان تعلیق میشود. بلومبرگ، نیز تعطیلی «یک پالایشگاه» در آرامکو را «اقدام موقت احتیاطی» دانست و حمله پهپادی سپاه را تایید کرد.
پالایشگاه راس تنوره در عربستان سعودی پس از حمله پهپادی«در یک اقدام احتیاطی» تعطیل شد
پس از حمله پهپادی، شرکت آرامکو، غول نفتی عربستان سعودی، اعلام کرد پالایشگاهش را «برای رعایت اصول احتیاطی» فعلا تعطیل میکند. به گفته وزارت دفاع عربستان سعودی در شبکه اجتماعی ایکس، «دو پهپاد پالایشگاه راس تنوره را هدف گرفته بودند که با آنها مقابله شد.»
به گزارش خبرگزاری فرانسه به نقل از یک منبع آگاه، حمله به پالایشگاه باعث آتشسوزی شده بود اما آتش اکنون مهار شده است. تاسیسات نفتی راس تنوره در شرق عربستان سعودی از بزرگترین پالایشگاههای نفتی است که ظرفیت تولید روزانه ۵۵ هزار بشکه نفت را دارد. این منطقه یکی از مهمترین درگاههای صادرات نفت عربستان سعودی محسوب میشود. آرامکو هنوز از میزان خسارت گزارشی منتشر نکرده است.
اسرائیل از تشدید حملات خود به لبنان خبر داد
ارتش اسرائیل روز دوشنبه اعلام کرد که در پاسخ به شلیک راکتهای حزبالله به سوی خاک این کشور، حملات خود به لبنان را «تشدید» خواهد کرد. ژنرال رافی میلو، فرمانده جبهه شمالی ارتش اسرائیل، در بیانیهای که در شبکه تلگرام ارتش منتشر شد، گفت: «حملات ادامه دارد و شدت آن افزایش خواهد یافت.» او افزود که حزبالله به دلیل حمایت از تهران «بهای سنگینی خواهد پرداخت.»
حملات تازه به پایگاه «کتائب حزبالله» در عراق
گروه شبهنظامی «کتائب حزبالله» عراق که وابسته به حکومت ایران است، روز دوشنبه اعلام کرد که یک پایگاه این گروه در عراق ک هدف حملات تازه قرار گرفته است. به گفته خبرگزاری فرانسه «سه حمله» به منطقه جرفالنصر انجام شده است که بهعنوان یکی از پایگاههای اصلی و استحکامات این گروه در عراق شناخته میشود.
حملات گسترده هوایی به پایتخت ایران؛ آسیب به بیمارستانهای گاندی و خاتمالانبیاء در تهران
در دومین روز حملات اسرائیل و آمریکا به ایران، رسانهها در ایران گزارش دادهاند که بیمارستانهای گاندی و خاتمالانبیاء و ساختمان صلح هلال احمر ایران هدف حمله قرار گرفتهاند. ارتش اسرائیل و وزارت دفاع آمریکا درباره این موضوع اظهار نظری نکردهاند. با بررسی مکان این دو بیمارستان روی نقشه و تطبیق آن با محل حملههای امروز به تهران، مشخص است که هر دو بیمارستان دور و بر اهداف موشکهای آمریکا و اسرائیل هستند.
ویدیویهایی هم در شبکههای اجتماعی منتشر شده است که آسیب به پنجرهها و نمای بیرونی ساختمانهای این دو بیمارستان را نشان میدهد. اما در این ویدیوها اثری از حمله مستقیم موشکی به آنها دیده نمیشود.
با این حال گزارشهای رسمی و همینطور رسانههای نزدیک به حکومت ایران میگویند این مراکز درمانی «هدف قرار گرفتهاند.»
وزارت بهداشت جمهوری اسلامی ایران میگوید علاوه بر این دو بیمارستان، به بیمارستانهای مطهری در تهران، ابوذر در اهواز، سه پایگاه اورژانس در سراب، چابهار و همدان در حملات اسرائیل و آمریکا آسیب رسیده است.
حسین کرمانپور، سخنگوی روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت ایران، گفت امشب در تهران « بیمارستان گاندی با همان نوع موشک که به مدرسه شجره طیبه در میناب زدند و حدود ۱۸۰ کودک خردسال را کشتند، هدف قرار گرفته است» و این بیمارستان در حال تخلیه است.
در ویدیویی از این بیمارستان، کادر درمان در حال انتقال نوزادی بر تخت به خارج از بیمارستان هستند. در ویدیوهای دیگری که از بیرون این بیمارستان منتشر شده است، بخشهایی از نمای بیرونی ساختمان بلند این بیمارستان تخریب شده و بر زمین پراکنده است.
بر روی نقشه دیده میشود که این بیمارستان مجاور ساختمان شبکه ۲ صداوسیما است و پایههای دکل بلند روبهروی آن تخریب شده است.
همزمان رسانههای ایران اعلام کردند که به یکی از ساختمانهای صداوسیما حمله شده است. به دنبال آن پخش برنامههای تلویزیونی صداوسیما دقایقی قطع شد.
پیشتر هم ویدیوهایی منتشر شده بود که خرابیهایی در پنجرهها و چارچوب ورودی ساختمان بیمارستان خاتمالانبیاء را نشان میداد. این بیمارستان در مجاورت مجموعه «ستاد فرماندهی کل انتظامی ایران» قرار دارد. در نزدیکی این مجموعه همچنین مراکز درمانی متعدد از جمله بیمارستان ولیعصر، بیمارستان شهید مطهری و ساختمانهای صلح هلال احمر و شیرخوارگاه آمنه قرار دارد.
این مجموعه محوطه بزرگی است که خیابانهای رشید یاسمی و عطار در شمال و جنوب آن قرار دارد و خیابان ولیعصر در غرب و بزرگراه کردستان در شرق آن.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که به سه ساختمان در این مجموعه حمله کرده، اما نام این مراکز را نگفته است.
بر اساس اطلاعات ثبتشده در نقشههای داخلی ایران مانند «بلد»، دو ساختمان هدف حمله مربوط به ساختمان مرکزی ستاد فرماندهی کل نیروی انتظامی و ساختمان اینترپل ایران بوده است. اما مشخص نیست سومین ساختمان مربوط به کدام بخش فرماندهی کل انتظامی ایران است.
رسانهها و مقامات ایران تا این لحظه گزارشی درباره حمله به ستاد فرماندهی نیروی انتظامی ان منتشر نکردهاند.، اما پیرحسین کولیوند، رییس هلال احمر حمله در نزدیکی مرکز هلال احمر را تایید کرده است و آن را «وحشیانه» توصیف کرده است.
خواستار گفتوگو شده را رد کرده است. سازمان بهداشت جهانی از آسیب به بیمارستان گاندی تهران ابراز نگران کرده است.
علی لاریجانی: با آمریکا مذاکره نخواهیم کرد
«علی لاریجانی» دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی در پیامی که «به زبان عربی» در حساب «ایکس» خود منتشر کرد نوشت: «ما با ایالات متحده مذاکره نخواهیم کرد.»
او این جمله را در واکنش به یک خبر «الجزیره» که بامداد دوشنبه۱۱ اسفند ۱۴۰۴ منتشر شده بود نوشت. الجزیره در «خبر فوری» و به نقل از «وال استریت ژورنال» نوشته بود: «پیشنهادی از علی لاریجانی برای از سرگیری مذاکرات با واشنگتن از طریق واسطههایی از عمان ارائه شده است.»
علی لاریجانی که از او بهعنوان یکی از ادارهکنندگان کنونی حکومت پس از کشته شدن «علی خامنهای» رهبر پیشین جمهوری اسلامی نام برده میشود در حساب ایکس خود به زبان عربی به این خبر واکنش نشان داد و آن را رد کرد.
لاریجانی، همچنین با انتشار متنی در صفحه «ایکس» نوشته است که «دونالد ترامپ» رییس جمهور آمریکا شعار «اول آمریکا»(America First) را به «اول اسراییل» تبدیل کرده و به واسطه آن، جان سربازان آمریکایی را فدا میکند.
علی لاریجانی نوشته است: «ترامپ با آرزوهای واهی منطقه را به آشوب کشاند و حالا نگران تلفات بیشتر نیروهای آمریکایی است. وی با عملکرد متوهمانه، شعار خودساخته «اول آمریکا» را به «اول اسرائیل» تبدیل کرد و سربازان آمریکایی را فدای قدرتطلبی اسرائیل نمود و با دروغ پردازیهای جدید بار دیگر هزینه کیش شخصیت خود را به سربازان و خانوارهای آمریکایی تحمیل میکند. امروز ملت ایران در حال دفاع از خود است. نیروهای مسلح ایران تهاجم را آغاز نکردند.»
دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا بامداد دوشنبه ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ کشته شدن ۳ نیروی نظامی ایالات متحده آمریکا در جنگ با ایران را تایید کرد و گفت: «آمریکا انتقام مرگ آنها را خواهد گرفت و شدیدترین ضربه را به تروریستهایی که عملا علیه تمدن جنگ به راه انداختهاند، وارد خواهد کرد.»
علی لاریجانی: خود را برای جنگ طولانی آماده کردهایم
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، ادعا کرده است ایران برعکس آمریکا خود را برای جنگی طولانی آماده کرده است. او پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در طول سیصد سال گذشته، ایران آغازگر جنگی نبوده و نیروهای مسلح شجاع ما در هیچ حمله به جز دفاع از خود، مشارکت نداشتهاند.»
در ادامه این پیام آمده است: «صرف نظر از هزینه، با قوت از خود و تمدن ۶۰۰۰ هزار ساله دفاع میکنیم و دشمن را از سوء محاسبه خود پشیمان خواهیم کرد.»
وزیر دفاع آمریکا امروز در نشست خبری گفت که عملیات نظامی علیه ایران به «جنگ بیپایان» منجر نخواهد شد و هدف، نابودی موشکها، نیروی دریایی و سایر زیرساختهای امنیتی این کشور است.
عراقچی: زمان و نحوه پایان جنگ را ما تعیین میکنیم
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شد که تهران درباره «زمان و نحوه پایان جنگ» تصمیم خواهد گرفت.
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی با اشاره به آغاز حملات مشترک ارتش آمریکا و اسراییل علیه مواضع نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی، نوشت جمهوری اسلامی طی دو دهه گذشته فرصت داشته «شکستهای ارتش ایالات متحده در شرق و غرب مرزهای خود» را بررسی کند و بر اساس آن درس بگیرد.
عراقچی همچنین بمبارانها را «بیتاثیر» بر توان نظامی کشور توصیف کرد و ادعا کرد ساختار دفاعی «چندلایه و غیرمتمرکز» این امکان را فراهم کرده که جمهوری اسلامی مسیر و زمان پایان درگیری را خود تعیین کند.
این صحبتها در حالی از سوی وزیر خارجه جمهوری اسلامی مطرح میشد که طی ۳ روز گذشته از آغاز حملات، تاکنون چندین فرد شاخص نظامی و امنیتی و همچنین رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنهای در ساعات اولیه آغاز حمله کشته شدند و به گفته دونالد ترامپ رییس جمهور ایالات متحده، اکثر مقرهای فرماندهی نظامی و سپاه پاسداران در هم شکسته است.
اروپا به صف واشنگتن و تلآویو پیوست
در پی حملات موشکی ایران به اهدافی در کشورهای عرب خلیج فارس، رهبران فرانسه، آلمان و بریتانیا اعلام کردند که در صورت تداوم این حملات، آمادهاند برای «نابود کردن توان شلیک موشک و پهپاد از مبدا» دست به اقدام دفاعی بزنند. همزمان، اتحادیه اروپا از تقویت حضور نظامی خود در منطقه و حفاظت از تنگه هرمز خبر داده است.
امانوئل ماکرون، فردریش مرتس و کییر استارمر در بیانیهای مشترک حملات موشکی جمهوری اسلامی ایران به کشورهای منطقه را «کور و نامتناسب» خواندند و از «شگفتی و نگرانی عمیق» خود سخن گفتند. آنان اعلام کردند که در صورت تکرار این حملات، برای دفاع از منافع خود و متحدانشان در منطقه دست به اقدام خواهند زد. آنان تصریح کردند که میتوانند «برای نابود کردن توانایی ایران در شلیک موشک و پهپاد از مبدا» دست به عمل بزنند.
کییر استارمر در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت که تنها راه پایان دادن به این تهدید، «از میان برداشتن موشکها یا پرتابگرهای آنها در مبدا» است. او همچنین تایید کرد که بریتانیا به آمریکا اجازه داده است از برخی پایگاههای خود برای این «هدف دفاعی مشخص و محدود» استفاده کند.
فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، نیز در کنفرانسی خبری گفت که سالها هشدار و تحریم اروپا علیه حکومت ایران نتیجهای نداشته است، زیرا اروپا آماده نبود «در صورت لزوم از منافع بنیادی خود با نیروی نظامی دفاع کند.» او افزود که اکنون «زمان درس دادن به متحدان نیست» و اروپا، با وجود تردیدها، در بسیاری از اهداف با آمریکا همسوست، هرچند خود به تنهایی توان تحقق آنها را نداشته باشد.
در نشست فوقالعاده ویدئویی وزیران خارجه اتحادیه اروپا، که عصر یکشنبه 1 مارس، برگزار شد، کمتر صدایی در انتقاد از حملات آمریکا و اسرائیل شنیده شد. به گفته یک منبع دیپلماتیک اروپایی، اگرچه همه بر ضرورت رعایت حقوق بینالملل و کاهش تنش تأکید کردند، اما «هیچکس از حذف علی خامنهای ابراز تاسف نکرد.»
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت وزیران بیش از همه «حملات کور رژیم ایران به شرکای ما» را محکوم کردهاند و آن را «تنشی بیسابقه» خواندهاند که باید متوقف شود.در این میان، کشورهای اروپایی که در منطقه حضور نظامی دارند، خود نیز هدف حملات قرار گرفتهاند. بریتانیا در قبرس و قطر، آلمان در نزدیکی فرودگاه اربیل عراق و در اردن، و فرانسه در امارات متحد عربی و اردن، از شنبه تاکنون با حملات حکومت ایران روبهرو بودهاند.
فرانسه که با چند کشور منطقه، از جمله امارات، قطر و کویت، توافقهای دفاعی دارد، اعلام کرده است که در صورت درخواست این کشورها میتواند نیروهای مستقر خود را برای دفاع از آنان به کار گیرد. حدود ۹۰۰ نظامی فرانسوی در پایگاه دریایی مینا زاید و پایگاه هوایی الظفره در ابوظبی مستقرند. به نوشته لوموند، جنگندههای رافال مستقر در این پایگاه در روزهای گذشته برای رهگیری پهپادهای ایران به پرواز درآمدهاند. با این حال، پایگاه دریایی فرانسه نیز از اصابت یک پهپاد «شاهد» در امان نمانده و خساراتی مادی دیده است.
اتحادیه اروپا، همچنین اعلام کرده است که ماموریت دریایی «آسپیدس» را تقویت خواهد کرد. این ماموریت که در سال ۲۰۲۴ برای حفاظت از کشتیهای تجاری در برابر حملات حوثیها در دریای سرخ شکل گرفت، اکنون ماموریت یافته است امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را نیز تقویت کند : گذرگاهی که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند. ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، اعلام کرد که پاریس به جای یک ناو، سه ناو جنگی در اختیار این ماموریت اروپایی قرار خواهد داد : ناوهایی مجهز به سامانههای دفاعی پیشرفته که افزون بر قدرت بازدارندگی، امکان ارزیابی مستقل وضعیت منطقه را برای اروپا فراهم میکنند.
افزایش ۲۵ درصدی قیمت گاز در اروپا همزمان با جنگ علیه ایران
قیمتهای عمدهفروشی گاز در بازارهای هلند و بریتانیا صبح روز دوشنبه ۱۱ اسفند بیش از ۲۵ درصد افزایش یافت.
این افزایش قیمت پس از تشدید حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و حملات جمهوری اسلامی به شماری از کشورهای خاورمیانه و اسرائیل از یک سو و توقف ارسال بسیاری از محمولههای انرژی از طریق تنگه هرمز از سوی دیگر رخ داد.
خبرگزاری رویترز، به نقل از منابع تجاری نوشته که پس از هشدار حکومت ایران به کشتیها برای عدم عبور از این آبراه، بیشتر مالکان نفتکشها و شرکتهای بزرگ نفتی، ارسال نفت خام، سوخت و گاز طبیعی مایع(الانجی) از طریق تنگه هرمز را متوقف کردهاند.
اروپا، طی چند سال اخیر و پس از تهاجم نظامی روسیه به اوکراین، واردات گاز طبیعی مایع خود را افزایش داده تا کم کم آن را جایگزین گاز روسیه کند.
حدود ۲۰ درصد از گاز طبیعی مایع جهان از طریق تنگه هرمز عبور میکند و توقف طولانیمدت یا بستهشدن کامل این مسیر موجب افزایش رقابت جهانی برای منابع دیگر گاز شده و قیمتها را در سطح بینالمللی بالا میبرد.
خبرگزاری رویترز به نقل از تحلیلگران کالا نوشته که بین هشت تا ۱۰ درصد از واردات گاز طبیعی مایع اروپا بهطور غیرمستقیم به تنگه هرمز وابسته است.
تحلیلگران هشدار میدهند که اختلال و نه حتی بستهشدن کامل و طولانیمدت در عبور و مرور نفتکشها از این آبراه میتواند بهمعنای افزایش بیشتر قیمتها باشد.
اروپا برای پر کردن سایتهای ذخیرهسازی گاز خود که طی زمستان تخلیه شدهاند و در حال حاضر حدود ۳۰ درصد ظرفیت دارند، به واردات گاز طبیعی مایع وابسته است.
جهش «۱۰ درصدی» قیمت نفت با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران
قیمت نفت برنت در سومین روز از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، روز یکشنبه تا ۱۰ درصد جهش کرد و به حدود ۸۰ دلار در هر بشکه رسید. تحلیلگران پیشبینی میکنند با آغاز جنگ تازه در خاورمیانه، قیمت نفت ممکن است تا ۱۰۰ دلار در هر بشکه نیز افزایش یابد.
شاخص جهانی نفت امسال روندی صعودی داشته و روز هشتم اسفند به ۷۳ دلار در هر بشکه رسید که بالاترین سطح از ماه ژوئیه بود؛ افزایشی که با نگرانیهای فزاینده درباره حملات احتمالی آمریکا به ایران که یک روز بعد رخ داد، تقویت شد.
آجای پارمار، مدیر انرژی و پالایش در موسسه تحقیقاتی آیسیایاس، میگوید «اگرچه خود حملات نظامی از افزایش قیمت نفت حمایت میکند، اما عامل کلیدی در اینجا بسته شدن تنگه هرمز است.»
به گفته منابع تجاری، پس از هشدار تهران به کشتیها درباره عبور از این آبراه، بیشتر مالکان نفتکشها و شرکتهای بزرگ نفتی، ارسال نفت خام، سوخت و گاز طبیعی مایع از طریق تنگه هرمز را متوقف کردهاند.
این موضوع از آن رو اهمیت دارد که بیش از ۲۰ درصد نفت صادراتی جهان از طریق تنگه هرمز جابهجا میشود.
پارمار افزود: «انتظار داریم قیمتها پس از بازگشایی بازار به سطحی بسیار نزدیکتر به ۱۰۰ دلار در هر بشکه برسد و اگر شاهد اختلال طولانیمدت در تنگه باشیم، حتی از این سطح نیز فراتر رود.»
خبرگزاری رویترز به نقل از خورخه لئون، اقتصاددان انرژی در شرکت تحقیقاتی و مشاور مستقل انرژی پیشرو، نیز نوشته اگرچه میتوان از برخی زیرساختهای جایگزین برای دور زدن تنگه هرمز استفاده کرد، اما حتی با انتقال بخشی از جریان نفت از طریق خط لوله شرق–غرب عربستان سعودی و خط لوله ابوظبی، بسته شدن این تنگه در نهایت موجب کاهش عرضهای معادل ۸ تا ۱۰ میلیون بشکه در روز خواهد شد.
انتظار میرود با آغاز معاملات، قیمتها تا حدود ۹۲ دلار در هر بشکه برسد.
بر اساس این گزارش، بحران ایران همچنین دولتها و پالایشگاههای آسیایی را واداشته تا ذخایر نفتی و مسیرها و منابع جایگزین حملونقل را بررسی کنند. از جمله تحلیلگران شرکت کپلر پیشبینی میکنند که هند ممکن است برای جبران کاهش احتمالی عرضه خاورمیانه به نفت روسیه روی آورد.
تصویری از بمباران یک مدرسه در جنوب کشور
نتیجهگیری
بیشک کشتهشدن علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در حمله برقآسای اسرائیل در صبح روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴، کل حکومت اسلامی بهتزده و دچار شوک شدید کرده است. حالا پرسش اساسی این است که چهکسی جای او را خواهد گرفت؟
دو روز پس از حمله هوایی سنگین اسرائیل به «بیت رهبری» در تهران، جاییکه علی خامنهای و تعدادی از دیگر مقامات جمهوری اسلامی جلسه داشتند، هنوز عملیات آواربرداری سازههای تقویتشدهای که عمدتا با خاک یکسان شدهاند، به پایان نرسیده است.
از زمان وقوع انقلاب بهمن ۱۳۵۷، رهبری جمهوری اسلامی از نقشی یگانه و بیبدیل و قدرت بینهایت برخوردار بوده است؛ از یکسو بهعنوان عالیترین مقام حاکمیت، و از سوی دیگر، بهعنوان چهرهای معنوی و «پدری روحانی» برای امت اسلامی. در چنین سلسله مراتب حکومتی، ایجاد و ادامه خلایی در این سطح، میتواند به بیثباتی کل حاکمیت بیانجامد.
اکنون همه مقامات ریز و درشت سیاسی، نظامی، قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی به جنبوجوش افتادهاند تا اطمینان حاصل کنند ساختار قدرتی که کشور را اداره میکند، همچنان عملیاتی باقی بماند؛ روندی که از جمله شامل یافتن و انتصاب سریع جانشین علی خامنهای است.
از منظر رسمی و قانونی حاکمیت، «مجلس خبرگان» مسئول برگزیدن رهبر جمهوری اسلامی و سپس، نظارت بر عملکرد او است؛ نهادی انتخابی، متشکل از ۸۸ مرد مجتهد.
مجلس خبرگان هیچ نمونه مشابهی در جهان سرمایهداری ندارد؛ اما شاید بتوان از یک منظر آن را، تا حدودی با «مجمع کاردینالهای» واتیکان، مقر رهبری کلیسای کاتولیک، مقایسه کرد: هر دو نهادهایی مذهبی و خاص هستند که مهمترین مسئولیتشان، انتخاب رهبر یا پاپ است.
در عین حال، این دو از بسیاری جهات متفاوت و غیر قابل قیاس هستند؛ از نحوه انتخاب اعضا و جایگاه قانونی، تا نوع رابطه با حکومت و ساختار قدرت.
برخی گزارشها و شایعات حاکی از آن هستند که کمیتهای سهنفره در درون مجلس خبرگان، سالهای سال فهرستی از جانشینان احتمالی خامنهای را در دست داشتهاند؛ فهرستی که گفته میشود حتی سایر اعضای خبرگان هم از مفاد آن اطلاع ندارند.
ابراهیم رئیسی، رییسجمهور پیشین ایران، بهعنوان یکی از مریدان علی خامنهای مشهور بود و بسیاری معتقد بودند که رهبر وقت جمهوری اسلامی، او را برای جانشینی خودش آماده میکند. اما مرگ غیرمنتظره رئیسی در جریان سقوط هلیکوپتر در بهار ۱۴۰۳، این موضوع را منتفی کرد. موضوعی که روند جانشینی علی خامنهای را با مشکل مواجه کرد.
بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی، هر زمان که جایگاه رهبری خالی شود، تا زمان انتصاب رهبر جدید، یک شورای موقت رهبری، چیزی شبیه به شورای جنگ، تصمیمگیری در امور کلان کشور را بر عهده میگیرد.
مسعود پزشکیان و غلامحسین محسنی اژهای، سران قوای مجریه و قضاییه، دو تن از اعضای شورای موقت فعلی هستند.
روز یکشنبه، ۱۰ اسفند، مجمع تشخیص مصلحت نظام، علیرضا اعرافی را بهعنوان سومین عضو شورای موقت رهبری معرفی کرد. اعرافی که به قرابت با علی خامنهای شهره بود، در حال حاضر یکی از دو نایبرئیس مجلس خبرگان است.
خامنهای، بیش از ۹ سال پیش او را بهعنوان مدیر کل حوزههای علمیه سراسر کشور منصوب کرد؛ اقدامی که تلویحاً بهمعنای احراز درجه اجتهاد، یکی از شرایط الزامی برای رهبری حکومت است.
علیرضا اعرافی، همزمان یکی از شش فقیه عضو شورای نگهبان هم هست؛ شورایی که مصوبات مجلس را از نظر انطباق با قانون اساسی و قوانین شرعی بررسی، و همچنین با استناد به امتیاز «نظارت استصوابی»، صلاحیت داوطلبان نامزدی در انتخابات را هم بررسی و احراز یا رد میکند.
علی خامنهای هشت سال پیش صادق لاریجانی، از متحدان محافظهکارش را به عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب کرد. صادق لاریجانی، که همراه با دو برادر دیگرش علی و محمد جواد، از چهرههای متنفذ و قدرتمند جمهوری اسلامی بهشمار میآیند، به عضویت شورای نگهبان هم منصوب شد.
با در نظر گرفتن همه این موارد، بهنظر میرسد که بازهم کفه ترازو به سمت لاریجانیها، سنگینتر شده است.
از سوی دیگر، برخورد خصمانه جمهوری اسلامی ایران با کشورهای همسایه ایران، موقعیت حکومت را بدتر کرده است و احتمال دارد این کشورها به رهبری عربستان وارد جنگ با ایران شوند. حملات موشکی جمهوری اسلامی به این کشورها، هرچند به پایگاههای آمریکا صورت میگیرد اما این حکومت عملا این کشورها را مورد حمله قرار داده است و از منظر حقوق بینالملل محکوم است. در حالی که فرودگاههای این کشورها که بهعنوان مراکز حیاتی ترانزیت برای تجارت و سفرهای جهانی عمل میکنند. فرودگاهها یکی از ارکان اصلی اقتصاد کشورهای حوزه خلیج فارس هستند؛ آنها مواد غذایی و نیروی کار عمدتا مهاجر را وارد میکنند و تجارت جهانی را تسهیل میکنند.
بهطور مشخص، پروازها در فرودگاه بینالمللی دوحه، یکی از شلوغترین مراکز حملونقل جهان، متوقف شده است. این اختلال میتواند بر حجم قابلتوجه محمولههای هوایی که از طریق این فرودگاه به مقاصد سراسر جهان ارسال میشوند، تاثیر بگذارد.
جمهوری اسلامی ایران، همچنین بنادر دریایی و مسیرهای کشتیرانی را هدف قرار داده و موجب اختلال در تنگه هرمز، حیاتیترین گلوگاه انتقال نفت در جهان، شده است.
اکنون رهبران فرانسه، آلمان و بریتانیا روز یکشنبه اعلام کردند که در برابر حملات تلافیجویانه ایران آمادهاند «اقدامات دفاعی لازم و متناسب» انجام دهند. این اقدامات میتوانند به گفته آنان با هدف «از میان برداشتن ظرفیتهای نظامی ایران در مبدا» صورت گیرد. این موضعگیری در چارچوب بیانیه مشترک گروه موسوم به «ای۳» -فرانسه، آلمان و بریتانیا- منتشر شده است. در این بیانیه آمده است: «ما برای دفاع از منافع خود و متحدانمان در منطقه اقدام خواهیم کرد»، از جمله با جلوگیری از شلیک موشکها و پهپادهای جمهوری اسلامی.
مرگ خامنهای، شاید خلایی در درون حاکمیت به وجود آورد اما برای مردم و مهمتر از همه جنبشهای اجتماعی نباید نظارهگر این وضعیت و آینده نامعلوم خود باشند. طبیعتا فعالین این جنبش با درنظر گرفتن همه زمینههای امنیتی و شرایط جنگی، بیش از پیش به فکر سازماندهی انسجام درون و تدوین اهداف و متحد کردن همه جنبشهای حقطلب و آزادیخواه باشند و زمانی که خود تشخیص میدهند جدیتر و قویتر از گذشته، وارد صحنه سیاسی کشور شوند. از جمله چند روز پیش، در تلاشی برای بسیج نیروهای دموکراتیک، مخالفان تاسیس «شورای راهبردی جمهوریخواهان داخل ایران» را اعلام کردند. به دلیل این که این جریان در «داخل ایران» است، نه بخشی از اپوزیسیون خارج از کشور، اهمیت آن را دوچندان میکند. این شورا متشکل از هفتاد چهره سیاسی در داخل کشور است که هنوز نامهایشان علنی نشده است.
در این میان، ضرورت دارد که تلاش همهجانبهای برای آزادی همه زندانیان، چه سیاسی و چه غیرسیاسی و لغو فوری اعدام باشیم. چرا که جنگ 12 روزه گذشته دیدیم اسرائیل زندان اوین را نیز بمباران کرد و اکنون نیز هر آن احتمال دارد چه عمدی و چه سهوی موشکها به زندانها بخورد و به این انسانهای اسیر و دربند آسیب برسانند.
جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرد که از آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل تاکنون بیش از ۵۰۰ نفر در نقاط مختلف کشور کشته شدهاند. جزئیات بیشتری درباره شمار مجروحان یا ترکیب تلفات منتشر نشده است و امکان راستیآزمایی مستقل این آمار نیز در حال حاضر فراهم نیست.
همزمان با تبادل موشکی، تهدیدهای تازه نیز در جریان است. در همین حال، جنگی که هنوز پایان نیافته، در مسیری غیرقابل پیشبینی و خطرناک در حال گسترش است!
دوشنبه یازدهم اسفند 1404-دوم مارس 2026
