بیانیه کمیته آزادی زندانیان سیاسی در ایران
همه نگاهها باید به زندانیان سیاسی در ایران باشد
ترکیب درگیری مسلحانه و سرکوب سیستماتیک دولتی
۵ مارس ۲۰۲۶
در حالی که حملات نظامی و درگیریهای منطقهای همچنان در حال تشدید است، یک بحران انسانی نیز در پشت دیوارهای زندانهای ایران در حال وقوع است. جان زندانیان سیاسی در معرض خطری فوری و بسیار جدی قرار دارد.
کمیته آزادی زندانیان سیاسی در ایران گزارشهای بسیار نگرانکنندهای دریافت کرده است مبنی بر اینکه زندانیان سیاسی از مراکز رسمی بازداشت به مکانهای نامعلوم، از جمله محلهایی تحت کنترل سپاه پاسداران منتقل میشوند. نگرانیهای جدی و قابلاعتماد حاکی از آن است که ممکن است از بازداشتشدگان به عنوان سپر انسانی استفاده شود یا عمداً در معرض خطر قرار گیرند، در حالی که عملیات نظامی در حال تشدید است.
در عین حال، گزارشهای دیگری نشان میدهد که برخی زندانیان در داخل زندانها بدون دسترسی کافی به غذا، دارو یا اقلام اولیه رها شدهاند. با تشدید درگیریها، زندانیان بیدفاع در داخل محوطه زندانها گرفتار شدهاند؛ بدون هیچ محافظتی در برابر حملات هوایی و بدون تضمینی برای دسترسی به غذا یا مراقبت پزشکی.
این همزمانی جنگ و سرکوب، وضعیتی مرگبار برای هزاران زندانی بیدفاع ایجاد کرده است. توجه و مداخله فوری جامعه بینالمللی بهشدت ضروری است.
انتقال اجباری، ناپدیدسازی و گرسنگی دادن
از زمان کشتار ژانویه و قطع شدید ارتباطات توسط رژیم، اطلاعاتی که از داخل ایران خارج میشود بسیار محدود بوده است. این نبود شفافیت بهطور قابلتوجهی خطر برای زندانیان را افزایش میدهد.
گزارشهایی که به کمیته آزادی زندانیان رسیده شامل موارد زیر است:
• گزارش شده است که زندانیان سیاسی و افراد تازه بازداشتشده از زندان دستگرد اصفهان با اتوبوس به مقصدهای نامعلوم منتقل شدهاند.
• در ۲ مارس ۲۰۲۶، زندانیان سیاسی نگهداریشده در بند ۲۰۹ زندان اوین به مکانهای نامعلوم منتقل شدند. خانوادهها و وکلای آنان از محل نگهداری آنان مطلع نشدهاند و این موضوع نگرانیهای فوری درباره ناپدیدسازی اجباری را برانگیخته است.
• خانوادههای زندانیان در زندان اوین گزارش دادهاند که با آغاز حملات، به زندانیان غذا داده نشده و درهای سلولها بسته شده است. همچنین گفته میشود پس از خروج مسئولان عادی زندان، نیروهای ویژه نوپو وابسته به سپاه کنترل زندان را به دست گرفتهاند.
• از زندان عادلآباد شیراز گزارش شده است که در شامگاه ۱ مارس زندانیان که از جان خود بیم داشتند، اعتراض کرده و خواستار انتقال به پناهگاهی امن شدند. گفته میشود نیروهای ضد شورش به زندان یورش برده، زندانیان را بهشدت مورد ضرب و شتم قرار داده و بسیاری را به سلولهای انفرادی در بخشهای زیرزمینی منتقل کردهاند؛ بخشهایی که به شرایط غیرانسانی و غیر بهداشتی شهرت دارند. گزارش شده است که همین بخشها پیش از اجرای اعدام نیز برای نگهداری زندانیان استفاده میشود.
• در ۲ مارس گزارش شده است که بخش اداری و تأسیسات تأمین غذای زندان تهران بزرگ (فشافویه) در جنوب تهران در اثر حملات هوایی بهشدت آسیب دیده است. در نتیجه زندانیان از دسترسی به مواد غذایی محروم شدهاند و زندانیانی که به دارو نیاز دارند قادر به دریافت درمانهای حیاتی نیستند.
اکثریت قریب به اتفاق زندانیان سیاسی در حال حاضر هیچ ارتباطی با خانوادههای خود ندارند.
تشدید سرکوب سراسری همزمان با جنگ
با تشدید درگیریها، سپاه پاسداران در شهرهای مختلف ایران مستقر شده است. گزارشها نشان میدهد که اعدام زندانیان با وجود جنگ همچنان ادامه دارد. بازداشت شهروندان نیز ادامه دارد و گفته میشود بازداشتشدگان جدید با محاکمه و صدور احکام اعدام بیشتری مواجه هستند.
در شهر سنندج گزارش شده است که ساکنان پیامهای تهدیدآمیزی دریافت کردهاند که در آن هشدار داده شده هرگونه تلاش برای اعتراض با واکنش خشونتآمیز روبهرو خواهد شد.
در ۴ مارس ۲۰۲۶، رئیس قوه قضاییه رژیم، غلامحسین محسنی اژهای، علناً تهدید کرد که «هر کسی که در حمایت از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل سخنی بگوید یا اقدامی انجام دهد» با مجازات شدید روبهرو خواهد شد.
همچنین گزارشهای نگرانکنندهای وجود دارد مبنی بر اینکه نیروهای سپاه از مراکز غیرنظامی از جمله مدارس و بیمارستانها برای اهداف نظامی استفاده میکنند.
ترکیب درگیری مسلحانه و سرکوب سیستماتیک دولتی وضعیتی بسیار بیثبات و مرگبار برای زندانیان ایجاد کرده است. تاریخ نشان میدهد که رژیم ایران بارها از شرایط بحران و جنگ برای تشدید سرکوب و حذف مخالفان استفاده کرده است.
نقض قوانین بینالمللی
بر اساس کنوانسیون چهارم ژنو، غیرنظامیان و بازداشتشدگان باید در زمان درگیریهای مسلحانه مورد حفاظت قرار گیرند. این کنوانسیون بهطور صریح مجازات جمعی، انتقالهای غیرقانونی و قرار دادن افراد تحت حفاظت در معرض خطر عملیات نظامی را ممنوع میکند.
حقوق بینالملل بشردوستانه ایجاب میکند که تمام بازداشتشدگان از خصومتها محافظت شوند. انتقال زندانیان به مکانهای تحت کنترل نظامی یا قرار دادن آنها در معرض اهداف فعال نظامی ممکن است نقض جدی کنوانسیونهای ژنو محسوب شود.
هیچ دولتی نمیتواند از جنگ بهعنوان بهانهای برای ناپدیدسازی اجباری، گرسنگی دادن، شکنجه یا اعدام استفاده کند.
فراخوان فوری برای اقدام
کارزار آزادی زندانیان سیاسی در ایران از موارد زیر درخواست میکند:
تمام دولتهای جهان، اتحادیه اروپا و سازمان ملل متحد
که فوراً و بهصورت علنی و قاطع اقدام کنند و بر رژیم ایران فشار وارد آورند تا:
• تمامی زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان در ایران را فوراً و بدون قید و شرط آزاد کند
• محل نگهداری تمامی زندانیان منتقلشده را بهطور عمومی اعلام کند
• دسترسی زندانیان به غذا، مراقبت پزشکی، وکیل و ارتباط با خانواده را تضمین کند
زمان در حال از دست رفتن است. جامعه بینالمللی باید اکنون اقدام کند تا از وقوع یک فاجعه دیگر جلوگیری شود.
کمیته آزادی زندانیان سیاسی در ایران