۸ مارس در سایۀ جنگ، سرکوب و مقاومت زنان
٧ مارس ٢٠٢۶
امسال ۸ مارس، روز جهانی زن، در حالی فرا میرسد که ایران یکی از تلخترین و پرآشوبترین روزهای تاریخ معاصر خود را تجربه میکند. صدای انفجار و حملات هوایی و موشکی بر فراز بسیاری از شهرهای کشور شنیده میشود و جنگی که میان آمریکا، اسرائیل و جمهوری اسلامی درگرفته، زندگی میلیونها انسان را در معرض خطر قرار داده است. در چنین فضایی، سخن گفتن از روز جهانی زن دیگر تنها یادآوری یک مناسبت تاریخی نیست؛ بلکه یادآوری ارزش زندگی، صلح و کرامت انسانی در دل ویرانی و خشونت است.
روز جهانی زن از دل مبارزات زنان کارگر و جنبشهای آزادیخواهانه بیش از یک قرن پیش شکل گرفت و به نمادی جهانی برای مبارزه با تبعیض، بیعدالتی و ستم تبدیل شد. این روز همواره یادآور آن بوده است که آزادی و برابری بدون مبارزه به دست نمیآید. در کشورهایی که مردم با استبداد، فقر و جنگ روبهرو هستند، معنای این روز حتی عمیقتر میشود. در چنین جوامعی، زنان نه تنها برای حقوق خود، بلکه برای آزادی و کرامت کل جامعه مبارزه میکنند.
زنان ایران؛ میان تبعیض و مقاومت
زنان ایران دهههاست که با تبعیضهای قانونی، محدودیتهای اجتماعی و فشارهای سیاسی زندگی میکنند. قوانین نابرابر و سیاستهای سرکوبگرانه بخش بزرگی از زندگی آنان را تحت تأثیر قرار داده است. با این حال، همین زنان در سالهای اخیر بارها نشان دادهاند که نیرویی مهم و تعیینکننده در مبارزه برای آزادی و تغییر در جامعه هستند. حضور گسترده آنان در اعتراضات و جنبشهای اجتماعی نشان داد که خواست آزادی و برابری در جامعه ایران ریشهای عمیق دارد.
اکنون اما این مبارزه در سایۀ جنگی ویرانگر ادامه دارد. در همه جنگها، زنان و کودکان نخستین قربانیان هستند. خانهها ویران میشوند، خانوادهها از هم میپاشند و آینده نسلها در معرض خطر قرار میگیرد. جنگ تنها جان انسانها را نمیگیرد؛ بلکه امنیت، امید و ثبات اجتماعی را نیز نابود میکند. در چنین شرایطی زنان اغلب ناچارند همزمان با تحمل رنجهای جنگ، مسئولیت حفظ خانواده و ادامه زندگی را نیز بر دوش بکشند.
نه به جنگ، آری به زندگی و آزادی
واقعیت تلخ این است که جنگ امروز نتیجه سالها تنش سیاسی، سیاستهای خطرناک و رقابت قدرتهای منطقهای و جهانی است. از یک سو، حکومت جمهوری اسلامی با سرکوب داخلی و سیاستهایی که کشور را در مسیر بحرانهای بزرگ قرار داد، سهم بزرگی در این وضعیت داشته است. از سوی دیگر، حملات نظامی قدرتهایی مانند آمریکا و اسرائیل نیز بار دیگر نشان میدهد که جنگ و مداخله خارجی هرگز راهی برای آزادی مردم نبوده و اغلب تنها به ویرانی بیشتر و گسترش خشونت انجامیده است.
در میان این کشمکشها، مردم ایران هستند که بهای اصلی را میپردازند؛ مادرانی که فرزندان خود را از دست میدهند، زنانی که باید بار سنگین زندگی در شرایط ناامن را تحمل کنند و کودکانی که آیندهشان زیر سایۀ جنگ قرار گرفته است.
با این همه، تاریخ بارها نشان داده است که امید حتی در تاریکترین زمانها نیز از میان نمیرود. زنان در بسیاری از جوامع، حتی در دل جنگ و ویرانی، نقشی اساسی در حفظ زندگی و بازسازی جامعه داشتهاند. آنان با ایستادگی و همبستگی، چراغ امید را روشن نگه داشتهاند.
۸ مارس امسال در ایران شاید روزی برای جشن نباشد، اما میتواند روزی برای یادآوری یک حقیقت مهم باشد: آرزوی آزادی، صلح و عدالت را نمیتوان با سرکوب یا جنگ خاموش کرد. خواست مردم برای زندگی آزاد و انسانی همچنان زنده است.
روز جهانی زن در چنین روزهایی یادآور این حقیقت است که آیندهای عادلانهتر تنها با صلح، آزادی و برابری ساخته خواهد شد.
