دهمین روز جنگ و انتخاب مجتبی خامنهای به رهبری جمهوری اسلامی ایران!
در دهمین روز جنگ:
*حجتالاسلام و المسلمین محمد موحدیآزاد، دادستان کل جمهوری اسلامی گفته است: «اموال آن دسته از ایرانیان خارجنشین که با دشمن همصدایی، همراهی و همکاری کنند، طبق قانون مصادره میشود.»
*یک روز پس از اعلام مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی، دونالد ترامپ گفته است که از انتخاب او به جای علی خامنهای راضی نیست. این در حالی است که در دهمین روز جنگ میان اسرائیل-آمریکا و ایران، تبادله آتش میان طرفهای درگیر ادامه داشتهاست. در همین حال، امانوئل ماکرون گفته که حمله به قبرس حمله به اروپاست و امارات متحده عربی نیز اعلام کرد که این کشور در هیچ حملهای علیه ایران شرکت نکرده و نخواهد کرد.
*ترامپ: «فردی را برای جایگزینی مجتبی خامنهای در نظر دارم.»
*وزارت امور خارجه اسرائیل، اعلام کرد که رهبر جدید ایران «مستبدی است که خشونت رژیم را ادامه خواهد داد». این وزارتخانه در شبکۀ ایکس نوشت: «دستان مجتبی خامنهای از خون سلطنت پدرش لکهدار شده است. دیکتاتور دیگری که آماده تداوم خشونت رژیم ایران است.»
*ترکیه ساعاتی پس از رهگیری یک موشک ایرانی بر فراز ترکیه به تهران هشدار داد که از برداشتن «گامهای تحریکآمیز» خودداری کند.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهور ترکیه، افزود: «باید از اصرار و لجاجت در انجام کارهای نادرست پرهیز شود>»
پیشتر وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد که سامانههای دفاع هوایی و موشکی ناتو یک پرتابه بالستیک شلیکشده از ایران را پس از ورود به حریم هوایی ترکیه منهدم کرده است.
در بیانیه این وزارتخانه آمده بود که بقایای این موشک در اراضی خالی از سکنه در شهر جنوبی غازیآنتپ سقوط کرده، اما هیچگونه تلفات یا مصدومیتی گزارش نشده است.
هفته گذشته هم وزارت دفاع ترکیه اعلام کرده بود که سامانههای دفاعی ناتو یک موشک ایرانی را که بهسوی حریم هوایی این کشور در حرکت بود، منهدم کرد.
*حملات موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل، بحرین، عربستان و امارات؛
*در خبر دیگری ترامپ میگوید پایان جنگ یک تصمیم «مشترک» با نتانیاهو خواهد بود. او میگوید تصمیم در مورد زمان پایان جنگ با ایران، تصمیمی «مشترک» با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، خواهد بود. ترامپ در یک مصاحبه تلفنی با تایمز اسرائیل، گفت که با نتانیاهو «صحبتهایی» داشته و افزود «در زمان مناسب تصمیم خواهد گرفت.»
*ناتو دومین موشک شلیکشده ایرانی به سمت ترکیه را رهگیری کرد.
سخنگوی ناتو، آلیسون هارت، امروز در شبکه ایکس نوشت که این سازمان موشکی را که به سمت ترکیه شلیک شده بود، رهگیری کرد. او افزود: «ناتو عزم خود را برای دفاع از تمامی متحدان خویش، در برابر هر تهدیدی دوباره یادآور میشود.» ناتو نخستین موشک ایران را روز چهارشنبه رهگیری کرده بود.
*اتحادیه اروپا اعلام کرد که به دلیل جنگ در خاور میانه آمادهاست ماموریتهای خود را برای حفاظت از تردد دریایی در خاور میانه تقویت کند. رییس کمیسیون اروپا، اورسولا فون در لاین و رییس شورای اروپا، آنتونیو کوستا پس از نشستی مجازی با چند رهبر کشورهای خاور میانه اعلام کردند که اتحادیۀ اروپا مایل است ماموریتهای حفاظتی خود را «تعدیل و بیشتر تقویت کند.»
*امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه روز دوشنبه در جریان سفری به جزیره قبرس تاکید کرد: «وقتی قبرس هدف حمله قرار میگیرد، در واقع اروپا هدف قرار گرفته است.»
اندکی پس از آغاز حمله اسرائیل و آمریکا به ایران، قبرس هدف حمله یک پهپاد قرار گرفت.
ماکرون در یک پیام در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به حملات به این جزیره و با تاکید بر «همبستگی با قبرس»، گفت که فرانسه یک ناوچه و یک واحد پدافند هوایی به این منطقه اعزام کرده است.
*قیمت نفت روز دوشنبه با شتاب بیشتری افزایش یافت؛ بهطوری که بهای نفت خام وست تگزاس اینترمدیت(شاخص بازار آمریکا) با جهشی حدود ۲۵ درصدی از مرز ۱۱۲ دلار در هر بشکه عبور کرد. این افزایش در شرایطی رخ داده که ادامه جنگ در خاورمیانه و تداوم بسته ماندن تنگه هرمز باعث نگرانی شدید در بازارهای جهانی شده است.
در دهمین روز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، همزمان با تشدید بمبارانها در ایران، مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی معرفی شد. به گفته رسانههای ایران، اعضای مجلس خبرگان رهبری با «رای قاطع» به جانشینی او رای دادند. شبکه خبر تلویزیون ایران همچنین از مجروح شدن او در حملات آمریکا و اسرائیل خبر داد اما جزئیات بیشتری منتشر نکرد. دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، در این باره گفت «ببینیم چه میشود» و تاکید کرد که تصمیم در مورد پایان جنگ را او و بنیامین نتانیاهو خواهند گرفت.
طبق اعلام پلیس اسرائیل در دستکم دو نقطه از مرکز این کشور، قطعات باقیمانده از موشکهای رهگیر به زمین اصابت کردند. سازمان امدادی «ماگن داوید آمون» گزارش داد که یک زن در جریان این حادثه زخمی شد. چندی بعد، سامانه پدافند هوایی اسرائیل از رفع خطر خبر داد و اعلام کرد که مردم میتوانند رفتوآمد عادی خود را از سر بگیرند.
کشورهای حوزه خلیج فارس نیز از حملات جمهوری اسلامی در امان نماندهاند.
بحرین اعلام کرد که این کشور بار دیگر هدف حملات ایران قرار گرفته است. وزارت کشور بحرین گزارش داد که ۳۲ شهروند این کشور در پی یک حمله پهپادی به جزیره«ستره» زخمی شدهاند. این جزیره در جنوب منامه، پایتخت بحرین، قرار دارد.
طبق این گزارش ۴ تن از این افراد که در بین آنها کودک نیز بوده است، به شدت مجروح شدهاند. در جریان این حمله پهپادی خساراتی نیز به چندین ساختمان مسکونی وارد شده است.
از سوی دیگر، حملات اسرائیل به نقاط مختلف ایران نیز ادامه یافت. ارتش اسرائیل بامداد دوشنبه ۹ مارس-۱۸ اسفند، اعلام کرد که پس از اعلام مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی، مواضع گوناگون در نقاط مرکزی ایران را مورد حمله قرار داده است. در بیانیهای که در این راستا منتشر شد، آمده است که یک کارخانه تولید موشک و چندین محل برای پرتاب موشکهای بالستیک هدف قرار گرفته و خسارت دیدهاند.
ارتش اسرائیل، افزود که مرکز اصلی «امنیت داخلی» در اصفهان، یک پاسگاه پلیس و همچنین تاسیسات دیگری که از سوی سپاه پاسداران و نیروهای بسیج استفاده میشدهاند، هدف قرار گرفتهاند؛ تاسیساتی که به گفته ارتش اسرائیل «بخشی از سرکوب مردم» توسط حکومت ایران بودهاند.
بر اساس اخبار شهرهای بهشر، بندرعباس، یزد، تهران مورد حملات قرار گرفتند. ارتش اسرائیل میگوید به اهدافی در اصفهان از جمله «مقر سپاه استانی»، «مقر نیروهای امنیت داخلی»، «یک پایگاه که توسط سپاه پاسداران و بسیج استفاده میشد» و نیز آنچه «مقر پلیس سپاه پاسداران» توصیف شده، حمله کرده. است.
در همان حال، اسرائیل حملات خود به مقامها و زیرساختهای ایران را ادامه داده است. ارتش اسرائیل اعلام کرده ابوالقاسم باباییان، رییس تازه منصوب دفتر نظامی رهبر جمهوری اسلامی، در حملهای در روز شنبه کشته شده است. این حملات بخشی از راهبرد اسرائیل برای هدف قرار دادن همزمان فرماندهان، مراکز فرماندهی و زیرساختهای حیاتی ایران ارزیابی میشود.
در نهمین روز کارزار مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ساکنان تهران از آسمانی پوشیده از دود سیاه و انفجارهای شدید خبر دادند. به گفته آنان، حملات به تاسیسات ذخیره سوخت، شب تهران را با شعلههای نارنجیرنگ و ستونهای غلیظ دود روشن کرده بود. تصاویر منتشرشده نیز از حمله به مخازن سوخت در شهران و دیگر مراکز ذخیرهسازی حکایت دارد؛ حملاتی که نه فقط پیامد نظامی، بلکه آثار جدی زیستمحیطی و انسانی نیز بر جای گذاشتهاند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، این حملات گسترده را «مرحلهای تازه و خطرناک» از جنگ توصیف کرد و آن را جنایت جنگی خواند. او گفت حمله به انبارهای سوخت موجب انتشار مواد خطرناک و سمی در هوا شده است. در مقابل، ارتش اسرائیل این اهداف را «اهداف مشروع نظامی» توصیف کرد. نداو شوشانی، سخنگوی ارتش اسرائیل، گفت این انبارها برای تامین نیازهای جنگی ایران، از جمله تولید یا ذخیره سوخت موشکهای بالستیک، مورد استفاده قرار میگرفتند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز تاکید کرد که حملات ادامه خواهد یافت و دولت او حاکمان ایران را «بیرحمانه» هدف قرار خواهد داد. او در یک پیام ویدئویی گفت اسرائیل طرحی سازمانیافته با «غافلگیریهای بسیار» برای بیثبات کردن جمهوری اسلامی و فراهم کردن زمینه تغییر در ایران در اختیار دارد. این اظهارات بار دیگر نشان میدهد که تلآویو از مرحله ضربههای نظامی محدود عبور کرده و اکنون آشکارتر از پیش بر تضعیف و فرسایش ساختار سیاسی جمهوری اسلامی تمرکز کرده است.
ترامپ نیز همزمان در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاستجمهوری بار دیگر تصریح کرد که به دنبال مذاکره برای پایان دادن به جنگ نیست. او گفت در مقطعی ممکن است دیگر کسی باقی نمانده باشد که بگوید «تسلیم میشویم.» این موضعگیری در کنار تاکید اسرائیل بر ادامه حملات، نشانه روشنی از دورتر شدن چشمانداز هرگونه پایان سیاسی فوری برای جنگ است.
خبرگزاری فارس روز چهارشنبه، ۱۸ اسفند ۱۴۰۴-۸ مارس ۲۰۲۶، گزارش داد که مجلس خبرگان رهبری در بیانیهای رسمی، سیدمجتبی خامنهای را بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران معرفی کرد.
در بیانیه مجلس خبرگان آمده است:
این مجلس پس از بررسیهای دقیق و گسترده و با بهرهگیری از ظرفیتهای مندرج در اصل ۱۰۸ قانون اساسی، مطابق با وظیفه شرعی و اعتقاد به حضور در محضر خداوند متعال، در اجلاسیه فوقالعاده امروز، آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای را بر اساس رأی قاطع نمایندگان محترم مجلس خبرگان رهبری، به عنوان سومین رهبر نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران تعیین و معرفی مینماید.
بیانیه همچنین از همه ملت ایران دعوت کرده است که با رهبر سوم بیعت کنند و حول محور ولایت، انسجام و وحدت خود را حفظ نمایند.
محسن حیدری آلکثیر، نماینده خوزستان در مجلس خبرگان رهبری، پس از انتخاب مجتبی خامنهای به صدا و سیما گفت که به دلیل «شرایط جنگی» مجلس خبرگان نتوانست همه نمایندگان را جمع کند. جلسه خبرگان در قم برگزار شده و همه نمایندگان برای آن خبردار نشدهاند.
حیدری آلکثیر توضیح داد که به دلیل شرایط امنیتی، امکان برگزاری جلسه حضوری نه در تهران و نه در قم وجود نداشته و تصمیمگیری نهایی به صورت نیمهحضوری اما براساس اکثریت آرا انجام شده است. او افزود که جلسه حضوریای در قم تشکیل شد، بیش از دوسوم اعضا حاضر بودند و مجتبی خامنهای با رأی حدود ۸۵ درصد تا ۹۰ درصد اعضای حاضر انتخاب شده است.
این اظهارات در حالی مطرح شد که رسانههای داخلی چند روز پیش از انتخاب مجتبی خامنهای در روز ۱۲ اسفند ۱۴۰۴، از حملات هوایی به مقر مجلس خبرگان در قم خبر دادند.
نهادهای نظامی جمهوری اسلامی، از جمله سازمان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و قرارگاه خاتمالانبیا، از نخستین گروهها بودند که به انتخاب مجتبی خامنهای واکنش نشان داده و با او بیعت کردند.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پس از اعلام مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی در بیانیهای خطاب به مردم ایران، او را «نائب عام امام زمان» خواند و نوشت:
سپاه پاسداران بهعنوان سرباز و بازوی مقتدر ولایت ضمن حمایت از انتخاب مجلس محترم خبرگان رهبری، آماده اطاعت کامل و جانفشانی اوامر الهی ولای فقیه زمان حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای و حفظ ارزشهای انقلاب اسلامی و صیانت از میراث گرانبهای امامین انقلاب حضرت امام خمینی رضوان الله تعالی علیه و امام خامنهای رحمةالله علیه است.
ستاد کل نیروهای مسلح و فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا هم در بیانیهای با مجتبی خامنهای بیعت کردند و با آغاز بیانیه خود با سوره نساء آیه ۵۹ اطاعت از او را تلویحا با اطلاعات از خدا، رسول او و اولیاى امر مقایسه کردند. قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا در بیانیه خود نوشت:
نیروهای مسلح اعلام میدارند تحت فرامین و تدابیر منتخب مجلس خبرگان رهبری حضرت آیت الله سید مجتبی خامنهای(مدظلهالعالی) به عنوان ولی فقیه، رهبر و فرمانده معظم کل قوا، مقتدرتر، با صلابتتر و جهادی تر از گذشته در حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی در صحنه خواهند بود….
اعلام نام مجتبی خامنهای بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، بار دیگر بحث درباره «ولایت موروثی» در نظام جمهوری اسلامی را برجسته کرد. با انتخاب فرزند علی خامنهای، رهبری ایران از مسیر اصولی انتخاب خبرگان فراتر رفته و روندی شبیه به جانشینی خانوادگی در صدر قدرت را نمایان میسازد.
این تصمیم پس از یک هفته از نمود رقابتها و اختلاف نظرها در درون ساختار قدرت اعلام شد.
موضوع جانشینی رهبر ایران در همان زمان واکنشهایی در سطح بینالمللی نیز برانگیخت. دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده آمریکا، روز ۸ مارس ۲۰۲۵ در گفتوگویی با شبکه خبری ایبیسی گفت رهبر بعدی ایران بدون تأیید من «زیاد دوام نخواهد آورد.»
ترامپ در گفتوگو با ایبیسی نیوز گفت:
او باید از ما تایید بگیرد. اگر از ما تایید نگیرد، زیاد دوام نخواهد آورد. ما میخواهیم مطمئن شویم که هر ده سال مجبور نباشیم دوباره به اینجا برگردیم؛ وقتی رئیسجمهوری مثل من نباشد که این کار را انجام دهد.
انتخاب مجتبی خامنهای نخستین انتقال رهبری در جمهوری اسلامی از سال ۱۳۶۸ بود؛ زمانی که پس از درگذشت روحالله موسوی خمینی، مجلس خبرگان رهبری سیدعلی حسینی خامنهای را به عنوان رهبر دوم نظام انتخاب کرده بود.
در حالی که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد دومین هفته خود شده و دامنه ویرانیها و تنشهای منطقهای پیوسته گسترش مییابد، جمهوری اسلامی بامداد دوشنبه اعلام کرد که مجتبی خامنهای، فرزند علی خامنهای، بهعنوان رهبر جدید ایران انتخاب شده است؛ تصمیمی که از نظر بسیاری از ناظران، نشانه تداوم حاکمیت جناحهای تندرو در ساختار قدرت جمهوری اسلامی است.
بر اساس بیانیهای که مجلس خبرگان رهبری اندکی پس از نیمهشب به وقت تهران منتشر کرد، این نهاد ۸۸ نفره روحانی با «رأیی قاطع» سید مجتبی حسینی خامنهای را بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی برگزیده است. این مقام، مطابق ساختار سیاسی جمهوری اسلامی، اختیار نهایی را در همه امور حکومتی در دست دارد و انتخاب او بهمعنای تثبیت قدرت در بالاترین سطح نظام است.
در روزهای پس از کشته شدن خامنهای، مطابق قانون اساسی، اداره امور رهبری بهطور موقت به شورایی متشکل از مسعود پزشکیان، رییسجمهوری، غلامحسین محسنیاژهای، رییس قوه قضاییه، و آیتالله علیرضا اعرافی، عضو فقیه شورای نگهبان، سپرده شده بود.
در همان روزها، نشانههای متعددی از اختلاف نظر در درون مجلس خبرگان و میان جریانهای مختلف سیاسی درون حکومت دیده میشد. برخی از چهرههای نزدیک به جریان اصولگرا از همان ابتدا تأکید میکردند که تصمیم درباره رهبر آینده عملا گرفته شده است. اظهاراتی که در رسانهها و شبکههای اجتماعی منتشر شد نیز نشان میداد بخش مهمی از این جریان از سیدمجتبی حسینی خامنهای، فرزند رهبر دوم جمهوری اسلامی، حمایت میکرد.
علی حسینی اشکوری، عضو مجلس خبرگان از استان گیلان، در ویدیویی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده بود، گفته بود که رهبر جدید با «اکثریت قاطع» آرای خبرگان انتخاب شده و «نام خامنهای به عنوان رهبر ایران ادامه خواهد یافت.»
چنین اظهاراتی در آن زمان از سوی برخی روحانیان نزدیک به جریان اصولگرا نیز تکرار میشد و به تدریج این تصور را تقویت میکرد که اکثریت مجلس خبرگان به سمت گزینهای مشخص حرکت کردهاند.
با این حال، در همان مقطع نشانههایی از مقاومت یا دستکم تردید در میان برخی دیگر از روحانیان و چهرههای سیاسی دیده میشد. شماری از آنان بر ضرورت انتخاب فردی با مقبولیت اجتماعی گستردهتر و نگاه متفاوت به سیاست داخلی و خارجی تأکید میکردند. آیتالله سیدمحمدعلی ایازی، عضو مجمع مدرسین حوزه علمیه قم، در گفتوگویی اعلام کرده بود که رهبر آینده باید از عقلانیت سیاسی، درک دقیق از شرایط بینالمللی و توانایی ایجاد زمینه گفتوگو با جهان برخوردار باشد. او همچنین بر اهمیت مقبولیت عمومی رهبر در میان گروههای مختلف جامعه تأکید کرده بود.
در همان روزها برخی روحانیان خواستار تسریع در اعلام نتیجه بودند. آیتالله سیدمحمدعلی موسوی جزایری، از روحانیان ارشد حوزه خوزستان، گفته بود که تأخیر در معرفی رهبر جدید میتواند به بروز اختلافات و آسیبهای سیاسی منجر شود. آیتالله سیدهاشم حسینی بوشهری، نایبرئیس مجلس خبرگان رهبری، نیز اعلام کرده بود که این مجلس بهزودی گزارش نهایی روند انتخاب رهبر جدید را منتشر خواهد کرد.
همزمان با این بحثها، فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی نیز شاهد طرح نام گزینههای دیگر بود. در برخی از این بحثها از حجتالاسلام سیدعلی خمینی، نوه بنیانگذار جمهوری اسلامی، به عنوان یکی از گزینههای احتمالی یاد میشد. با این حال، این گمانهزنیها بیشتر در سطح فضای مجازی باقی ماند و نشانهای از حمایت جدی در ساختار رسمی قدرت از آن دیده نشد.
در عرصه سیاسی، موضعگیری حسن روحانی، رییسجمهور پیشین جمهوری اسلامی ایران، نیز توجهها را جلب کرده بود. او در بیانیهای اعلام کرده بود که شورای موقت رهبری نهایت تلاش خود را برای حفظ وحدت ملی به کار خواهد بست و ابراز امیدواری کرده بود که مجلس خبرگان با «هوشمندی و زمانآگاهی» وظیفه خود را انجام دهد. برخی ناظران این موضعگیری را نشانه تلاش بخشی از جریانهای میانهرو برای اثرگذاری بر فضای سیاسی دوران انتقال قدرت تفسیر کرده بودند.
در نهایت، اعلام رسمی تصمیم مجلس خبرگان نشان داد که روند انتخاب رهبر جدید، همانند تجربه سال ۱۳۶۸، نتیجه مجموعهای از ملاحظات سیاسی، امنیتی و مذهبی در درون ساختار قدرت بوده است. دوره چندروزه گمانهزنیها و رقابتهای پشتپرده نیز تصویری از شکافها و چانهزنیهایی ارائه داد که در لحظات انتقال قدرت در جمهوری اسلامی آشکارتر از همیشه نمایان میشوند.
مجتبی خامنهای که در سالهای اخیر بهعنوان روحانیای بانفوذ در ساختارهای امنیتی ایران و شبکههای گسترده اقتصادی وابسته به بیت رهبری شناخته میشد، پیش از رایگیری یکشنبه مجلس خبرگان نیز یکی از اصلیترین گزینهها برای جانشینی پدرش به شمار میرفت. علی خامنهای در نخستین روزهای حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران کشته شد و از همان زمان، گمانهزنیها درباره جانشین او به یکی از محورهای اصلی تحولات سیاسی در تهران تبدیل شده بود.
اعلام رهبری مجتبی خامنهای در شرایطی صورت گرفت که دولت آمریکا پیشتر بهصراحت خواستار ایفای نقش در انتخاب رهبر آینده ایران شده بود. دونالد ترامپ روز یکشنبه گفته بود واشنگتن باید در این انتخاب سهمی داشته باشد و هشدار داده بود که اگر گزینه انتخابی از نظر آمریکا تأیید نشود، «زیاد دوام نخواهد آورد». ترامپ با رهبری مجتبی خامنهای صراحتا مخالفت کرده بود. اسرائیل نیز پیش از اعلام رسمی نام رهبر جدید تهدید کرده بود هر فردی را که برای این مقام انتخاب شود، هدف قرار خواهد داد. کاخ سفید تا لحظه انتشار این گزارش واکنشی رسمی به انتصاب مجتبی خامنهای نشان نداده بود.
رسانههای دولتی گزارش دادند که فرماندهی نیروهای مسلح با رهبر جدید بیعت کرده و سپاه پاسداران نیز در بیانیهای اعلام کرده آماده است از مجتبی خامنهای به عنوان رهبر تازه پیروی کند. علی لاریجانی، رییس شورای عالی امنیت ملی ایران، پس از اعلام این تصمیم در تلویزیون دولتی گفت مجلس خبرگان با وجود تهدیدهایی که متوجه این نهاد بود، روز یکشنبه تشکیل جلسه داده و رهبر جدید را برگزیده است. او از مجتبی خامنهای بهعنوان فردی یاد کرد که میتواند کشور را در شرایط حساس کنونی هدایت کند و خواستار وحدت در اطراف رهبر جدید شد.
این اعلام در حالی صورت گرفت که تهران در برابر فشارهای آمریکا و اسرائیل همچنان موضعی سرسختانه نشان میدهد. پیش از آن، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، گفته بود جمهوری اسلامی به دنبال آتشبس نیست و متجاوزان را مجازات خواهد کرد. این موضعگیریها نشان میدهد با وجود تغییر در رأس هرم قدرت، نشانهای از نرمش فوری در سیاست جنگی جمهوری اسلامی دیده نمیشود.
خودروهای سوخته در نزدیکی یک انبار نفت تهران که در حمله هوایی آمریکا و اسرائیل در شامگاه شنبه مورد اصابت قرار گرفت، ۸ مارس ۲۰۲۶ AP –
یک روز پس از اعلام جانشین علی خامنهای و درحالی که حمله اسرائیل و آمریکا علیه ایران وارد دهمین روز خود میشود، اسرائیل از موج تازه حملات به «زیرساختهای رژیم» خبر میدهد و همزمان گزارشهای رسانههای دولتی جمهوری اسلامی از اولین شلیکهای موشکی علیه اسرائیل از زمان انتخاب مجتبی خامنهای به رهبری حکایت دارند. تداوم حملات به متحدان واشنگتن در منطقه خلیج فارس در کنار هدف قرار گرفتن تاسیسات نفتی نگرانیها درباره امنیت انرژی را افزایش و بازارهای جهانی را نیز به شدت تحت تأثیر قرار داده است. بهطوری که قیمت نفت در معاملات جهانی با جهشی کمسابقه روبهرو شده و بهای هر بشکه نفت آمریکا بیش از ۲۵ درصد افزایش یافته است.
رسانه دولتی بحرین از وقوع آتشسوزی در مجتمع نفتی شهر معامیر در این کشور خبر داد. شرکت ملی نفت بحرین، بابکو، نیز با اشاره به حملات تهران، وضعیت «فورس ماژور» اعلام کرد.
خبرگزاری رسمی بحرین در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد: «در پی حمله ایران به تاسیسات معامیر، آتشسوزی رخ داد. خساراتی به تجهیزات وارد شده اما هیچ تلفات انسانی گزارش نشده است.» این خبرگزاری افزود که مقامهای مسئول «عملیات مهار آتش را آغاز کردهاند.»
وزارت دفاع عربستان سعودی اعلام کرد چهار پهپاد را که به سمت میدان نفتی شیبه در جنوبشرق این کشور و در نزدیکی مرز امارات در حرکت بودند، سرنگون کرده است.
وزارت امور خارجه عربستان سعودی «حملات غیرقابل توجیه» ایران علیه این کشور و همسایگانش در منطقه خلیج فارس را محکوم کرد.
ریاض صبح دوشنبه ۹ مارس-۱۸ اسفند، با انتشار بیانیهای شدیدالحن هشدارهای خود به تهران را تشدید کرده و خطاب به جمهوری اسلامی تصریح کرد، اگر این کشور به حملات خود علیه کشورهای عربی ادامه دهد، «بزرگترین بازنده» خواهد بود.
بیانیه وزارت خارجه عربستان سعودی پس از حمله تازه پهپادی از سمت ایران به میدان نفتی «الشیبه» منتشر شد. ریاض اظهارات مسعود پزشکیان، رییسجمهور ایران را در مورد اینکه تهران حملات خود به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس را متوقف کرده، تکذیب کرده است.
وزارت خارجه عربستان در بیانیه خود تصریح کرد: «پادشاهی عربستان تأکید میکند که طرف ایرانس این گفته را در عمل اجرا نکرده است؛ نه در جریان سخنرانی رئیسجمهور ایران و نه پس از آن.»
این وزارتخانه ادعای جمهوری اسلامی در مورد استفاده جنگندهها و هواپیماهای سوخترسان از خاک عربستان برای عملیات نظامی را مردود دانست و تصریح کرد که این هواپیماها تنها برای گشتزنی هوایی و حفاظت از حریم هوایی عربستان و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در برابر موشکها و پهپادهای ایران به کار گرفته شدهاند.
ریاض حملات ایران به اهداف غیرنظامی از جمله فرودگاهها و تاسیسات نفتی را «نشاندهنده عزم تهران به تهدید امنیت و ثبات» و نیز نقض آشکار منشورهای بینالمللی و قوانین بینالمللی خوانده است.
در بیانیه وزارت خارجه عربستان تأکید شده این حملات بهمعنای «تشدید بیشتر تنشها» است و این امر «پیامدهای جدی برای مناسبات کنونی و آتی» با تهران خواهد داشت.
دود ناشی از حمله پهپادی به یک پالایشگاه نفتی بحرین در روز دوشنبه
در ادامه حملات گسترده هوایی ایالات متحده و اسرائیل علیه مراکز راهبردی دولت ایران، یکی از حساسترین سایتهای موشکی در مرکز ایران هدف قرار گرفت. ساکنان مناطق اطراف پارک کوهستان یزد از شنیده شدن صدای چندین انفجار پیاپی و لرزش ساختمانها در نخستین ساعات بامداد دوشنبه خبر دادهاند.
منطقه «پشت پارک کوهستان» یزد که بهعنوان یکی از پایگاههای پنهانی و مهم برنامههای موشکی سپاه پاسداران شناخته میشود، پیش از این نیز هدف حملات قرار گرفته بود. ویدئوهای منتشر شده توسط شهروندان در رسانههای مجازی، لحظاتی را نشان میدهد که آسمان یزد بر اثر شدت انفجارها برای چند ثانیه کاملا روشن شده است. تحلیلگران نظامی معتقدند تکرار حملات به این نقطه، نشاندهنده تلاش برای نابودی کامل ظرفیتهای عملیاتی موشکی در این منطقه است.
اگرچه تا این لحظه آماری رسمی از میزان تلفات یا خسارات وارده از سوی نهادهای دولتی منتشر نشده است، اما منابع محلی از حضور گسترده خودروهای امدادی و امنیتی در جادههای منتهی به سایت نظامی خبر میدهند. تحرکات امنیتی در اطراف محل حادثه به شدت افزایش یافته و نیروهای یگان ویژه مسیرهای دسترسی به پارک کوهستان و ارتفاعات اطراف را مسدود کردهاند.
وقوع این انفجارها در مجاورت یکی از تفرجگاههای اصلی شهر یزد، موجی از نگرانی را در میان شهروندان ایجاد کرده است. فعالان مدنی پیشتر نسبت به خطر استقرار سایتهای موشکی و انبارهای مهمات در نزدیکی بافتهای شهری و مناطق تفریحی هشدار داده بودند. با جانشینی مجتبی خامنهای و تشدید تنشهای نظامی، بیم آن میرود که تداوم این حملات جان غیرنظامیان ساکن در مناطق همجوار با پادگانها را به خطر اندازد.
گزارشهای میدانی از شهرستان پاوه حکایت از حملات سنگین هوایی به مقرهای سپاه و کلانتری این شهر در روز گذشته دارد؛ آمارهای اولیه از کشته شدن یک تن و زخمی شدن ۲۳ نفر از جمله غیرنظامیان خبر میدهند.
در ادامه تنشهای نظامی در شهرهای کردستان، روز گذشته شهرستان پاوه از توابع استان کرماشان شاهد حملات هوایی گسترده به مراکز نظامی دولت ایران بود. بر اساس اطلاعات منتشر شده، هدف اصلی این حملات مقرهای سپاه پاسداران و ساختمان کلانتری بوده که منجر به خسارات مالی و جانی قابلتوجهی شده است.
ویدئوهای منتشر شده در رسانههای مجازی، وقوع انفجارهای مهیبی را در محدوده استراتژیک «میدان دف تا سهراه شیخ عودلا» تایید میکنند. گزارشها حاکی است کلانتری این منطقه که پیشتر در حملات هوایی چند روز قبل بهشدت آسیب دیده و تخلیه شده بود، بار دیگر هدف قرار گرفته و بهطور کامل نابود شده است.
منابع محلی در پاوه هشدار دادهاند که سپاه پاسداران در اقدامی ضدانسانی، «مدرسه معلم» را که در منطقهای پرجمعیت و مسکونی واقع شده، به محل نگهداری مهمات و تجهیزات نظامی تبدیل کرده است. این استراتژی استفاده از اماکن آموزشی به عنوان انبار نظامی، خطر بروز فاجعه انسانی در صورت وقوع حملات احتمالی را بهشدت افزایش داده و موجب خشم و نگرانی عمیق خانوادههای ساکن در این محله شده است.
بر اساس آخرین گزارشها، در جریان درگیریهای هوایی روز گذشته، دستکم یک نفر جان خود را از دست داده و ۲۳ نفر دیگر زخمی شدهاند. متأسفانه منابع محلی تأکید دارند که شماری از مردم عادی که در مجاورت مراکز نظامی حضور داشتند، در میان مجروحان دیده میشوند. هویت دقیق کشتهشدگان و مجروحان به دلیل قطع ارتباطات و فضای امنیتی منطقه احراز نشده است.
پزشکان محلی از کمبود شدید امکانات برای رسیدگی به مجروحان خبر میدهند. فضای شهر پاوه بهشدت امنیتی است و یگانهای سپاه با ایجاد ایستبازرسی در ورودی محلات، از تردد آزادانه شهروندان و تصویربرداری از محلهای اصابت موشک جلوگیری میکنند.
خلیه پنهانی تونلهای موشکی «لکی»؛ تبدیل آبشیرینکن کنارک به سکوی پرتاب
گزارشهای میدانی از جنوب سیستان و بلوچستان حاکی است که در پی تخریب کامل پایگاه «امام علی» چابهار، سپاه پاسداران عملیات انتقال موشکهای استراتژیک از لایههای درونی کوه «لکی» به تأسیسات غیرنظامی کنارک را آغاز کرده است.
پس از حملات سنگین هوایی ایالات متحده و اسرائیل که منجر به نابودی زیرساختهای اصلی سپاه در بندر چابهار شد، یگانهای موشکی دولت ایران در اقدامی مخاطرهآمیز، در حال جابهجایی تسلیحات سنگین خود به نقاط حساس غیرنظامی هستند.
منابع محلی گزارش دادهاند که طی چند روز اخیر، کاروانهای حامل لانچرهای موشکی(تریلیهای کشنده) بهطور مستمر در حال خروج از تونلهای مخفی واقع در محدوده کوه «لکی» هستند. مقصد این محمولهها، محدوده آبشیرینکن صنعتی کنارک گزارش شده است؛ منطقهای که اکنون به عنوان نقطه جدید شلیک موشکها مورد استفاده قرار میگیرد.
تحلیلگران نظامی معتقدند انتخاب تاسیسات آبشیرینکن به عنوان سایت پرتاب، تلاشی است برای استفاده از زیرساختهای حیاتی شهروندان بهعنوان «سپر» در برابر حملات هوایی احتمالی، که میتواند بحران انسانی بزرگی را در صورت هدف قرار گرفتن این مرکز تأمین آب ایجاد کند.
کوه «لکی» سالهاست که بهعنوان یکی از مراکز اصلی انبار موشکهای میانبرد و دوربرد سپاه در جنوب ایران شناخته میشود. وجود تونلهای وسیع و شبکههای زیرزمینی در این منطقه، آن را به دژی برای حفظ توان موشکی حکومت در سواحل دریای عمان تبدیل کرده است. جابهجایی کنونی نشاندهنده آن است که سپاه به دلیل آسیبدیدگی شدید پایگاههای ثابت خود، به «تاکتیک پرتاب سیار» روی آورده است.
این تحرکات نظامی در قلب مناطق اقتصادی و زیرساختی، موجی از نگرانی را در میان ساکنان و فعالان اقتصادی بندر چابهار ایجاد کرده است. استقرار لانچرهای موشکی در نزدیکی مراکز صنعتی و اسکلهها، عملاً فعالیتهای تجاری را فلج کرده و خطر تبدیل شدن کل منطقه به یک میدان جنگ فعال را دوچندان کرده است.
ناظران بینالمللی هشدار میدهند که اصرار نظام ولایت فقیه بر تداوم برنامه موشکی از قلب تأسیسات غیرنظامی، نهتنها تنشهای منطقهای را تشدید میکند، بلکه امنیت زیستی هزاران شهروند بلوچ در چابهار و کنارک را به خطر انداخته است.
بر اساس گزارشهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی و برخی منابع رسانهای، بامداد دوشنبه ۱۸ اسفند چندین شهر و منطقه در ایران شاهد انفجارها، حملات هوایی یا فعالیت پدافند بودهاند.
برخی از این نقاط در شهرهایی چون اصفهان و شیراز برای چندمین بار مورد حمله قرار گرفتهاند.
گزارشها حاکی است که حدود ساعت ۰۰:۳۵ بامداد چندین انفجار در تهران، کرج، بیدگنه، ملارد و شهریار شنیده شده است. همچنین گزارشهایی از اسلامشهر درباره شنیده شدن صدای انفجار در همین حوالی زمانی منتشر شده است.
در برخی پیامها به برخورد احتمالی موشک با مرکز معاینه فنی صبا در عوارضی زنجان-قزوین اشاره شده و گفته شده یک پرتابگر موشک که در این مکان پنهان شده بود، هدف این حمله بوده است. این موضوع به طور مستقل تأیید نشده و یورونیوز فارسی نیز به طور مستقل قادر به تایید آن نیست.
برخی شاهدان از وقوع چند انفجار مهیب و لرزش در شهر زنجان و مشاهده نور شدید انفجار سخن گفتهاند. گفته شده که انفجارها در حوالی جاده بیجار رخ داده است.
در شیراز چندین انفجار گزارش شده و برخی منابع غیررسمی اعلام کردهاند که صنایع الکترونیک شیراز حوالی ساعت دو و نیم بامداد هدف قرار گرفته است. همچنین از وقوع انفجارهایی در شهرک صدرا در نزدیکی شیراز خبر داده شده است.
در یزد حوالی ساعت ۰۲:۳۰ بامداد چند انفجار گزارش شده است. برخی گزارشها از اصابت موشک به منطقهای در نزدیکی پارک کوهستان خبر میدهند، اما محل دقیق حمله تایید نشده است. در اهواز نیز حدود ساعت ۰۲:۵۸ بامداد دو انفجار شدید گزارش شده است.
یکی از گستردهترین گزارشها مربوط به استان اصفهان است. از حدود ساعت ۰۴:۵۵ بامداد چندین انفجار شدید در شهر اصفهان و مناطق اطراف آن شنیده شد. گزارشهایی از لرزش شدید ساختمانها در نقاطی مانند خیابان کاوه و مرداویج منتشر شده است. محله مرداویج در مجاورت پایگاه هوانیروز ارتش قرار دارد که روز گذشته نیز هدف حمله قرار گرفته بود.
در برخی گزارشها گفته شده است که کارخانه اوپتیک اصفهان و منطقه صنعتی دولتآباد هدف حمله قرار گرفتهاند. همچنین از انفجارهایی در سپاهانشهر و حوالی کوه صفه خبر داده شده است.
کارخانه اوپتیک در روزهای پیش هم هدف حملات واقع شده بود.
در شهرهای اطراف اصفهان نیز انفجارهایی گزارش شده است:
شاهینشهر: چند انفجار شدید بین حدود ساعت ۵ تا ۵:۳۰ صبح
زرینشهر: گزارشهای غیررسمی از حمله به صنایع دفاعی زرینشهر
برخی منابع محلی از تداوم صدای انفجار و فعالیت پدافند تا حدود ساعت ۶:۴۰ صبح خبر دادهاند.
در خرمآباد حدود ساعت ۰۴:۴۰ بامداد چند انفجار شدید در داخل شهر گزارش شده و گفته شده که پس از آن برق در برخی مناطق قطع شده است. در برخی گزارشهای غیررسمی احتمال داده شده که پادگانهای سپاه در حوالی منطقه شصتمتری هدف قرار گرفته باشند.
در تبریز نیز حوالی ساعت ۰۵:۳۸ تا ۰۵:۴۰ صبح چند انفجار گزارش شده است. برخی شاهدان گفتهاند که انفجارها از سمت اتوبان کسایی شنیده شده است.
در بندرعباس حدود ساعت ۰۶:۵۵ صبح چندین انفجار در محدوده پایگاه هوایی ارتش گزارش شده است. شاهدان از شنیده شدن صدای جنگنده و شکلگیری ستونهای دود خبر دادهاند. گزارشهایی نیز از وقوع انفجارهای بعدی حوالی ساعت ۰۸:۳۰ صبح و مشاهده دود در غرب شهر منتشر شده است.
همچنین در برخی تصاویر منتشرشده از اسکله سورو یک کشتی در دریا دیده میشود که گفته شده آسیب دیده است.
در یزد حوالی ساعت ۰۹:۰۵ صبح نیز گزارشهایی از حمله دوباره به منطقهای در نزدیکی پارک کوهستان و سایت نظامی الغدیر منتشر شده است.
در دزفول حدود ساعت ۰۸:۰۳ صبح گزارشهایی از شنیده شدن صدای انفجار و فعالیت پدافند در اطراف روستاهای سردشت و شهیون منتشر شده است؛ این مناطق در نزدیکی پادگان باکری قرار دارند.
در بندرلنگه نیز حدود ساعت ۰۹:۲۳ صبح دو انفجار گزارش شده است. پس از آن، گزارشهای دیگری از دزفول، بندرلنگه و لار منتشر شد. حوالی ساعت ۸ صبح در دزفول صدای انفجار و پدافند شنیده شد، ساعت ۹:۲۳ در بندرلنگه دو انفجار گزارش شد و حوالی ساعت ۱۰ صبح در لار دو انفجار شدید احتمالا در نزدیکی نمایندگی بهمن موتور رخ داد.
گزارشهایی از تهرانپارس نیز از شنیده شدن چندین انفجار حدود ساعت ۰۴:۳۰ بامداد حکایت دارد. همچنین برخی منابع از ادامه شنیده شدن صدای انفجار و عبور جنگندهها در آسمان تهران تا حوالی ساعت ۰۷:۰۰ صبح خبر دادهاند.
این گزارش بر اساس اطلاعات پراکنده منتشرشده در شبکههای اجتماعی تهیه شده و بخشی از جزئیات آن هنوز به طور رسمی تایید نشده است. در برخی موارد، محل دقیق اهداف یا ماهیت حملات مشخص نیست.
پیشتر، ارتش اسرائیل نیز اعلام کرد در موج تازه حملات خود در ایران، مراکز پرتاب موشک و برخی مراکز فرماندهی مرتبط با سپاه، بسیج و نیروهای امنیت داخلی هدف قرار گرفتهاند.
تصویری از هوای تهران
پس از حملات هوایی اسرائیل به چند انبار سوخت در تهران و اطراف آن، علاوه بر نگرانیهای فوری درباره آلودگی هوا، بحثی درباره پیامدهای بلندمدت زیستمحیطی این رویداد نیز شکل گرفته است. برخی کارشناسان میگویند سوختن حجم بزرگی از فرآوردههای نفتی میتواند ترکیبات سمی را وارد جو کند و اثراتی فراتر از یک آلودگی کوتاهمدت بر سلامت انسان و محیطزیست بگذارد.
به گزارش روزنامه شرق، در پی حمله اسرائیل به انبارهای نفت شهران، کوهک و کرج در شامگاه ۱۶ اسفند، آسمان تهران تا بامداد روز بعد به رنگ سرخ درآمد و پس از فروکشکردن شعلهها، «کلاهکهای عظیم دود» سراسر آسمان شهر را فرا گرفت. بر اساس گزارش شرق به قلم نیلوفر حامدی، ترکیب این دود با ابرهای بارشی سبب شد صبح یکشنبه آسمان پایتخت «به شبی سیاه» تبدیل شود.
مجله تایم هم در گزارشی که یکشنبه ۸ مارس در این باره منتشر کرد، به نقل از یکی از ساکنان تهران از «غیرقابل تنفس بودن» هوا نوشت. گزارش این نشریه و تصاویر منتشر شده از پایتخت ایران از دود سیاه حاصل از سوختن مخازن سوخت بر فراز شهری با نزدیک به ۱۰ میلیون نفر جمعیت حکایت دارند. در همین حال جمعیت هلالاحمر ایران نیز هشدار داد که بارش پس از این حملات میتواند «بسیار خطرناک و دارای خاصیت اسیدی شدید» باشد.
یوسف حجت، کارشناس آلودگی هوا، در گفتوگو با روزنامه شرق توضیح میدهد: «باران اسیدی در اثر سوخت ناقص مواد سوختنی که حجم قابل توجهی از هیدروکربنها را دارد ایجاد میشود.» با این حال او تأکید میکند که شدت واقعی خطر تنها با ابزارهای دقیق قابل سنجش است: «بدون استفاده از وسایل دقیق اندازهگیری، ممکن نیست میزان خطراتش را سنجید.»
پزشکان نیز نسبت به پیامدهای احتمالی برای سلامت عمومی هشدار دادهاند. شهباز فرجپور، متخصص بیماریهای تنفسی، به روزنامه شرق گفت: «این آلودگیها در کوتاهمدت باعث تشدید علائم بیماریهای مزمن تنفسی میشود. همچنین میتوانند اثرات طولانیمدتی نیز داشته باشند.» به گفته او، کودکان، سالمندان و افراد مبتلا به بیماریهای زمینهای در برابر چنین آلودگیهایی آسیبپذیرتر هستند.
همزمان برخی مقامهای ایرانی این رخداد را در چارچوب آسیبهای زیستمحیطی جنگ توصیف کردهاند. شینا انصاری، معاون محیطزیست دولت مسعود پزشکیان، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت انفجار مخازن نفت و پوشیده شدن تهران زیر دود «مصداق بارز اکوساید یا جنایت محیطزیستی» است.
در سطح دیپلماتیک نیز اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که حمله به انبارهای سوخت باعث آزاد شدن «مواد خطرناک و سمی در هوا» شده و پیامدهای این «فاجعه زیستمحیطی و انسانی» محدود به مرزهای ایران نخواهد بود.
اسرائیل به موازات حملات خود به ایران، مواضع حزبالله لبنان را هم هدف قرار میدهد
آغاز دوباره حملات اسرائیل علیه مواضع حزبالله در لبنان، سبب شده که در عرض یک هفته بیش از نیم میلیون نفر در این کشور ناگزیر به ترک خانههایشان شوند.
مقامات لبنان روز دوشنبه ۸ مارس-۱۸ اسفند، در این رابطه اعلام کردند که تا کنون ۵۱۷ هزار نفر نامشان را به عنوان آواره جنگی در وبسایتی که به این منظور راهاندازی شده، ثبت کردهاند. با این حال برآورد میشود که شمار واقعی آوارگان به احتمال قوی بیشتر از نیم میلیون نفر است.
از سوی دیگر، وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد که در پی از سرگرفته شدن حملات اسرائیل به این کشور، حدود ۴۰۰ نفر کشته و بیش از ۱۱۰۰ نفر زخمی شدهاند.
ارتش اسرائیل روز یکشنبه اعلام کرده بود که پنج تن از فرماندهان ارشد نیروهای «قدس» را در پی حملهای به یک هتل در بیروت کشته است.
ترامپ میگوید پس از ایران، نوبت کوباست
یک روز پس از آن که کوبا با یک خاموشی سراسری دیگر به مدت ۲۴ ساعت فلج شد، دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا گفت این کشور هدف بعدی دولت اوست و اعلام کرد که به باور او، دیر یا زود در این جزیره تغییرات رخ خواهد داد.
ترامپ در حالی که لیونل مسی، لوئیس سوارز و دیگر ستارههای تیم فوتبال اینتر میامی کنار او ایستاده بودند و حالتی ناراحت و معذب داشتند، به خورخه ماس، سرمایهدار کوباییتبار و مالک تیم گفت که آنها بهزودی «در حال جشن گرفتن اتفاقاتی که در کوبا میافتد» خواهند بود. او افزود که مقامهای کوبا «میخواهند معامله کنند؛ آنقدر که شما حتی تصورش را هم نمیکنید.»
ماس پاسخ داد: «روز شگفتانگیزی خواهد بود.»
ترامپ در گفتوگویی با شبکه سیانان گفت: «کوبا خیلی زود سقوط خواهد کرد.»
او افزود که رهبری این جزیره در حال مذاکره برای یک توافق است و او «مارکو روبیو را آنجا خواهد فرستاد و خواهیم دید چه پیش میآید.»
او گفت تمرکز فعلی بر ایران است و افزود: «اما ما زمان زیادی داریم. کوبا آماده است، بعد از ۵۰ سال.»
در حالی که جدول زمانی دقیق روشن نیست، آنچه از تازهترین اظهارات ترامپ برمیآید این است که او و دولتش قصد دارند فشار بر کوبا را بهعنوان بخش مهمی از برنامههای منطقهای خود ادامه دهند.
در پی اقدام نظامی آمریکا در ونزوئلا، کوبا که نزدیکترین متحد منطقهای آن کشور بود، اصلیترین منبع نفت خام خود را از دست داد. تحت فشار دولت ترامپ، هیچیک از دیگر شرکای انرژی کوبا، به ویژه مکزیک، نتوانستهاند کمبود عرضه نفت ناشی از غیبت ونزوئلا را جبران کنند.
حتی در مناطق نسبتا مرفه هاوانا، پایتخت کوبا، مردم در زمان خاموشیها با هیزم غذا میپزند. کمبود سوخت تنها به این معنا نیست که استفاده از خودروها دشوار شده، بلکه ژنراتورها نیز با مشکل روبهرو هستند.
تعداد کمی از کوباییها، پنل خورشیدی یا گزینهای دیگر فراتر از شبکه برق فرسوده دوران شوروی در اختیار دارند. نیروگاههای حرارتی جزیره بدون نفت خام بیشتر، به سادگی قادر نیستند برق کافی برای مصرف داخلی تولید کنند.
در چنین شرایطی، دونالد ترامپ و مارکو روبیو بارها اشاره کردهاند که اکنون زمان کاهش فشار برای تحت فشار گذاشتن هرچه بیشتر این جزیره نیست.
نتیجهگیری
قطع کامل اینترنت در ایران که در نخستین ساعات بعد از حمله ایالات متحده و اسرائیل آغاز شد، وارد هشتمین روز شده، اما همزمان رسانههای داخلی، با گرایشهای سیاسی متفاوت، بهطور هماهنگ روایتها و تبلیغات سیاسی موردنظر جمهوری اسلامی را به شکل انبوه منتشر میکنند.
این وضعیت از آن رو اهمیت یافته که «بیخبری» مردم داخل کشور از رویدادهای جاری، اغلب بهعنوان اولین نکته از سوی کسانی مطرح میشود که موفق میشوند لحظاتی به اینترنت وصل شوند.
آنان میگویند قطع اینترنت باعث شده مردم بهنوعی در خاموشی خبری قرار بگیرند و فقط به اخباری دسترسی داشته باشند که بیشتر جنبه تبلیغات سیاسی دارد و همین باعث میشود تصویر عمومی و روشنی از وضعیت کنونی نداشته باشند.
بررسی شماری از کانالهای اطلاعرسانی حکومتی نشان میدهد که اطلاعات چندانی درباره هدف قرار گرفتن اماکن نظامی ایران مانند پایگاههای سپاه پاسداران و بسیج و نیروی انتظامی یا نابودی زیرساختهای نظامی جمهوری اسلامی، که در یک هفته اخیر بهطور پیوسته و پرشمار ادامه داشته، منتشر نمیشود.
در عوض، تمرکز رسانههای داخل ایران بیشتر بر تخریب اماکن یا اهداف غیرنظامی و پوشش گسترده آنها مانند ساختمانهای مسکونی، آسیبها به مدارس، مراکز درمانی و پایگاههای اورژانس و هلال احمر است.
در مجموع، محتوای نزدیک به ٢٠ کانال خبری اصلی از صداوسیما و تسنیم تا جماران و اصلاحاتنیوز تصویری را در یک دنیای اصطلاحا موازی ارائه میدهد که میتوان آن را اینگونه خلاصه کرد: کشته شدن روزانه دهها سرباز آمریکایی و اسرائیلی، انفجار و نابودی پیدرپی پرندهها و تاسیسات نظامی آمریکا بهخصوص در کشورهای عربی، افزایش روزافزون توان نظامی جمهوری اسلامی و شبها نیز حضور کاروانهای عزاداری در تمام شهرها.
در جبهه انسانی نیز، هزینههای جنگ همچنان رو به افزایش است. ارتش آمریکا روز یکشنبه اعلام کرد شمار نظامیان آمریکایی کشتهشده در حمله اولیه تلافیجویانه ایران به هفت نفر رسیده است؛ یک روز پس از آنکه ترامپ بر بازگشت اجساد شش نظامی کشتهشده دیگر به خاک آمریکا نظارت کرده بود. از سوی دیگر، نماینده ایران در سازمان ملل اعلام کرده است که حملات آمریکا و اسرائیل تاکنون دستکم ۱۳۳۲ غیرنظامی ایرانی را کشته و هزاران نفر دیگر را زخمی کردهاند.
در بعد اقتصادی، این جنگ ضربهای سنگین به بازار انرژی و شبکههای حملونقل جهانی وارد کرده است. خسارت به تاسیسات، اختلال در لجستیک و افزایش خطر برای کشتیرانی باعث شده بازارها نسبت به کاهش عرضه نفت و طولانی شدن اختلال در ارسال محمولهها از تنگه هرمز نگران شوند. در واکنش به همین نگرانیها، بهای معاملات آتی نفت خام آمریکا در آغاز معاملات روز دوشنبه بیش از ۲۰ درصد بالا رفت و به بالاترین سطح خود از ژوئیه ۲۰۲۲ رسید. این جهش، یکی از روشنترین نشانههای اثر مستقیم جنگ بر اقتصاد جهانی است.
آینده این جنگ، روشن نیست و احتمال دارد حتی این جنگ منطقهای شود و متاسفانه ابعاد ویرانگری و کشتار در ایران به اوج خود برسد!
دوشنبه هجدهم اسفند 1404-نهم مارس 2026
