بیست و یکمین روز جنگ
بیست و یکمین روز جنگ
بهرام رحمانی
سال نو ۱۴۰۵ خورشیدی، آغاز شد اما جنگ میان ایران و اسرائیل و آمریکا و نابودی زیرساختها اقتصادی و سرمایههای انسانی، بدون چشماندازی برای آتشبس ادامه دارد. در بیستمین و یکمین روز جنگ، سازمانهای بینالمللی و دولتها بر لزوم باز شدن تنگه هرمز تاکید میورزند، افزایش قیمت انرژی نگرانیهای جدی ایجاد کرده است. با اینحال جمهوری اسلامی نیز حملات موشکی علیه اسرائیل و کشورهای منطقه، همزمان در داخل کشور بازداشتها و اعدامها را ادامه میدهد.
تهران – ایران – ۲۶ اسفند
بامداد جمعه ۲۹ اسفند ماه، در حالی ارتش اسرائیل از موج جدید حملات علیه زیرساختهای جمهوری اسلامی در تهران، همزمان با بیست و یکمین روز آغاز جنگ خبر داد که از عصر روز پنجشنبه، نقاط مختلفی در ایران هدف عملیاتهای نظامی گستردهای بوده است.
شهرها، جزایر و بنادری چون قشم، برازجان، ملایر، کرمان، شهرهای بردسیر و بافت در استان کرمان، قرچک، کرج، پردیس، فومن، بندرعباس و اسکله بندر لنگه از جمله مناطقی بود که در غروب پنجشنبه و بامداد جمعه مورد اصابت قرار گرفت.
نیروگاه شازند در اراک، اطراف هوانیروز اصفهان و دو نقطه نظامی در اطراف شهر یزد نیز از جمله اهداف بوده است.
در این مدت و به ویژه بامداد جمعه ۲۹ اسفند، شهروندان از نقاط مختلف تهران نیز شنیده شدن صدای انفجار گزارش کردند و بیشترین گزارشها از محلاتی چون نارمک، ولنجک، ستارخان، میرداماد، مرزداران و مناطق شمالی تهران بوده است.
شنیده شدن صدای فعالیت پدافند هوایی تهران در طول پنجشنبهشب و بامداد جمعه، بهطور مرتب از پایتخت گزارش شده است.
سپاه پاسداران در بیانیهای کشته شدن علیمحمد نائینی، سخنگوی این نیروی مسلح را تایید کرده است. به گزارش رسانههای دولتی کویت، پالایشگاه مینا الاحمدی شرکت نفت کویت صبح امروز تحت حملات متعدد پهپادی متعددی قرار گرفت و فعالیت بخشهایی از آن متوقف شد. حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران در حالی وارد هفته چهارم شد که در ایران روز جمعه عید نوروز و همزمان در کشورهای منطقه عید فطر در حال و هوای جنگی فرا میرسد. کشورهای حاشیه خلیج فارس از بیم جنگ اخیر در منطقه، دستور دادهاند که نماز عید فطر فقط در داخل مساجد برگزار شود و تجمعات بزرگ در فضای باز را به حالت تعلیق درآوردهاند.
به گزارش رسانههای دولتی کویت، پالایشگاه مینا الاحمدی شرکت نفت کویت صبح امروز هم مورد تحت حملات متعدد پهپادی متعددی قرار گرفته است. حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران در حالی وارد هفته چهارم شد که در ایران روز جمعه عید نوروز و همزمان در کشورهای منطقه عید فطر در حال و هوای جنگی فرا میرسد. بامداد جمعه تهران، اصفهان و چند شهر دیگر ایران شاهد حملات هوایی بودند و در بیتالمقدس هم جنب و جوش شب عید فطر با آژیرهای حمله موشکی همراه بود.
اسرائیل و ایران در تازهترین دور حملات، بار دیگر اهدافی را در خاک یکدیگر هدف قرار دادند؛ حملاتی که پس از ضربه ایران به پالایشگاه نفت حیفا و نیز حمله اسرائیل به میدان گازی عظیم پارس جنوبی، ابعادی فراتر از یک رویارویی مستقیم نظامی یافته و اکنون به تهدیدی علیه زیرساختهای حیاتی انرژی در سراسر منطقه تبدیل شده است.
ارتش اسرائیل اعلام کرد بامداد جمعه حملاتی را علیه اهدافی در تهران انجام داده و زیرساختهای آنچه «رژیم ترور ایران» خواند را، هدف قرار داده است، ارتش اسرائیل جزئیات بیشتری درباره ماهیت اهداف و حملات صبح جمعه خود منتشر نکرد. همزمان، ایران به شلیک موج تازهای از موشکها به سوی اسرائیل اقدام کرد که موجب به صدا درآمدن آژیرهای خطر در تلآویو و صدای انفجار رهگیرهای پدافند هوایی در آسمان این شهر شد. این تبادل حملات در حالی صورت میگیرد که جنگی که از ۹ اسفند با حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد، تاکنون هزاران کشته، عمدتا در ایران و لبنان، برجای گذاشته و به تدریج سراسر خاورمیانه را درگیر کرده است.
دود حاصل از حمله به تأسیسات پارچین تهران، از زاویه دید ساکنان رودهن
*پایگاه خبری آکسیوس گزارش داده است که دولت دونالد ترامپ در حال بررسی طرحی برای تصرف یا محاصره جزیره خارگ، مهمترین پایانه صادرات نفت ایران، به منظور وادار کردن تهران به بازگشایی تنگه هرمز است.
*وزیر خزانهداری ایالات متحد آمریکا اعلام کرد که واشنگتن در حال بررسی استفاده از نفت موجود ایران در دریاها برای پایین نگه داشتن قیمت جهانی آن است: به گفته او هدف از این اقدام «استفاده از بشکههای نفت ایران علیه خود رژیم ایران» در طول عملیات نظامی در منطقه است. این رویکرد، در صورت اجرا، به منزلۀ تعدیل موقت برخی محدودیتهای نفتی علیه تهران ارزیابی میشود.
*امارات متحد عربی اعلام کرد که دستکم پنج نفر از اعضای یک «شبکه تروریستی» مرتبط با حکومت ایران و حزبالله لبنان را بازداشت کرده است. به گفتۀ مقامهای امنیتی این کشور، این شبکه تلاش داشته با نفوذ در اقتصاد ملی و اجرای عملیات خارجی، ثبات مالی امارات را در چارچوب یک طرح از پیش طراحیشده و با هماهنگی بازیگران وابسته به جمهوری اسلامی ایران و حزبالله هدف قرار دهد.
*ارتش اسرائیل صبح جمعه، اعلام کرد که موج تازهای از حملات هوایی را علیه آنچه «زیرساختهای» جمهوری اسلامی ایران در تهران خوانده، آغاز کرده است. در این پیام آمده است که این حملات «به طور هدفمند» تاسیسات مرتبط با حکومت ایران را در پایتخت هدف قرار دادهاند.
*رییس جمهوری فرانسه، اعلام کرد پاریس در حال بررسی امکان ایجاد یک ماموریت بینالمللی تحت چارچوب سازمان ملل برای تامین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز پس از پایان درگیریهاست. او در عین حال تاکید کرد که این ماموریت ماهیتی غیرنظامی خواهد داشت و فرانسه در هیچ عملیات نظامی برای گشودن تنگه در شرایط جنگی مشارکت نخواهد کرد.
*پلیس اسرائیل از بازداشت یک نظامی ارتش ذخیره این کشور خبر داد که به اتهام ارتباط با سرویسهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی ایران و انتقال اطلاعات حساس امنیتی تحت بازجویی است. به گفتۀ مقامهای اسرائیلی، این فرد بیست و شش سال دارد و در ازای دریافت پول ماموریتهایی را از جمله ارسال دادههای مرتبط با سامانه دفاعی «گنبد آهنین» انجام داده است.
*قیمت نفت برنت، شاخص بینالمللی، که روز پنجشنبه در جریان حملات ایران به بیش از ۱۱۹ دلار در هر بشکه رسیده بود، صبح جمعه حدود ۱۰۷ دلار معامله شد؛ افزایشی بیش از ۴۷ درصد از زمان آغاز درگیری در ۲۸ فوریه، هنگامی که اسرائیل و ایالات متحده حملات خود علیه ایران را آغاز کردند.
*بنا بر گزارشها، بیش از ۱۳۰۰ نفر در ایران از آغاز جنگ کشته شدهاند.
*حملات اسرائیل به حزبالله در لبنان بیش از یک میلیون نفر را بیخانمان کرده است. دولت لبنان اعلام کرده بیش از هزار نفر در این حملات جان باختهاند، در حالی که اسرائیل مدعی است بیش از ۵۰۰ عضو حزبالله را کشته است.
*در اسرائیل نیز ۱۵ نفر بر اثر شلیک موشکهای ایران جان باختهاند و در کرانه باختری رود اردن، چهار نفر در پی اصابت موشک ایرانی کشته شدند.
*دستکم ۱۳ نظامی آمریکایی در جریان درگیریها کشته شدهاند.
*والاستریت ژورنال: هلیکوپترها و هواپیماهای آمریکا نبرد بازگشایی تنگه هرمز را آغاز کردند.
*بیانیه مشترک اروپا، ژاپن و کانادا درباره آمادگی برای تامین امنیت تنگه هرمز.
*اسرائیل میگوید موج تازهای از حملات موشکی ایران را شناسایی کرده است.
*کویت بخشهایی از پالایشگاه الاحمدی را پس از حمله پهپادی تعطیل کرد.
*امارات متحده عربی، کويت، عربستان سعودی و بحرين در ساعات اخير از حملات موشکی و پهپادی خبر دادهاند.
*خبرگزاری «تسنیم» نیز گزارش داد اسماعیل احمدی، مسئول اطلاعات «بسیج»، بههمراه رییس خود غلامرضا سلیمانی، روز گذشته در جریان حمله آمریکا و اسرائیل کشته شده است. همچنین رسانههای ایرانی گزارش دادند مهدی قریشی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، در حملاتی که منطقه صنعتی «جی» در شهر اصفهان را هدف قرار داد، کشته شده است. بهگزارش رسانهها، او چند روز پیش کشته شد و پنجشنبه 29 اسفند به خاک سپرده شد.
تصویری از بمبارانهای ایران
مجتبی خامنهای: امنیت دشمنان هدف قرار گیرد
بر اساس بیانیهای که منسوب به مجتبی خامنهای است، رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران به مسعود پزشکیان، رییسجمهوری این کشور، دستور داد «امنیت دشمنان داخلی و خارجی» هدف گرفته شود.
در این بیانیه که رسانههای داخلی ایران جمعه 29 اسفند منتشر کردند، مجتبی خامنهای کشتهشدن اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات ایران، در پی حمله اسرائیل را به پزشکیان یادآور شده و هدف قرار دادن «امنیت دشمنان داخلی و خارجی» را ضروری دانسته است.
مجتبی خامنهای از زمان معرفی بهعنوان جانشین علی خامنهای، در فضای عمومی حضور نداشته است. علی خامنهای نهم اسفند در پی حمله مشترک آمریکا و اسرائیل کشته شد و مقامهای آمریکایی و اسرائیلی میگویند مجتبی خامنهای، فرزند علی خامنهای، نیز در جریان این حملات زخمی شده است.
تلآویو پیشتر اعلام کرده بود به ارتش خود اجازه داده در جریان جنگ جاری با ایران، هر مقام ارشد ایرانی را در صورت فراهم بودن شرایط و بدون هماهنگی سیاسی هدف قرار دهد.
ترور مقامهای ارشد ایران به یکی از محورهای اصلی جنگی تبدیل شده که از نهم اسفند با حملات آمریکا و اسرائیل آغاز شد.
حملات گسترده علیه مواضع نظامی در پارچین در پایان هفته سوم عملیات آمریکا و اسرائیل در ایران
مهمترین حملاتی که در بامداد جمعه و همزمان با آغاز بیست و یکمین روز عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل در ایران انجام شد، مربوط به شنیده شدن صدای چندین انفجار مهیب در منطقه پارچین است.
پارچین در شرق تهران، محل استقرار برخی از صنایع نظامی و موشکی جمهوری اسلامی است.
از سوی دیگر، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا(سنتکام) غروب پنجشنبه با انتشار تصاویری از نابودشدن یک کارخانه موشکسازی کرج بر اثر حملات ارتش ایالات متحده خبر داد.
به گفته سنتکام، «پیش از عملیات خشم حماسی، جمهوری اسلامی از کارخانه تولید موشکهای زمین به زمین در کرج، برای مونتاژ موشکهای بالستیک استفاده میکرد که آمریکاییها، کشورهای همسایه و کشتیرانی تجاری را تهدید میکرد.»
در خصوص آخرین تحولات مربوط به جنگ نیز دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در آخرین اظهار نظر خود تاکید کرده است که ارتش ایالات متحده «هر اقدامی که لازم باشد» را انجام میدهد، اما فعلا قصدی برای «اعزام نیروی زمینی به ایران» ندارد.
او یادآور شد که «ما میتوانستیم همه چیز را نابود کنیم، اما توان نظامی جمهوری اسلامی را هدف گرفتهایم و جلوتر از برنامه هستیم.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هم بامداد جمعه در سخنانی تاکید کرد که «تغییر رژیم در نهایت به مردم ایران بستگی دارد.» او در عین حال بدون رد کردن امکان عملیات زمینی در ایران، گفت که ترجیح میدهد فعلا درباره آن چیزی نگوید.
بامداد جمعه، ژنرال کین، رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح ایالات متحده نیز در یک نشست خبری به تشریح دستاوردهای عملیات «خشم حماسی» پرداخت و به استفاده از بمبهای سنگرشکن برای نابودی تجهیزات انبارشده و پنهان جمهوری اسلامی اشاره کرد.
ژنرال کین تاکید کرد که «این عملیات تا نابودی کامل توان موشکی جمهوری اسلامی ادامه دارد.»
همچنین یکی از مهمترین تحولات مربوط به تنش نظامی در منطقه، مربوط به بیانیه مشترک بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، ژاپن و هلند است که در آن بر آمادگی برای «مشارکت در تلاشهای مناسب برای تضمین امنیت عبور از تنگه هرمز تأکید شده بود.»
این کشورها پس از انتقادهای پرزیدنت ترامپ به بیعملی جامعه جهانی نسبت به تهدیدهای بینالمللی جمهوری اسلامی چنین واکنشی نشان دادند.
یک هلیکوپتر آپاچی آمریکا
والاستریت ژورنال: هلیکوپترها و هواپیماهای آمریکا نبرد بازگشایی تنگه هرمز را آغاز کردند
روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی به نقل از «مقامهای نظامی آمریکا» نوشت که ایالات متحده و متحدانش نبرد برای بازگشایی تنگه هرمز را تشدید کردهاند.
طبق این گزارش جنگندههای تهاجمی «در ارتفاع پایین» بر فراز مسیرهای دریایی به پرواز درآمدهاند تا شناورهای نظامی جمهوری اسلامی را هدف قرار دهند و هلیکوپترهای آپاچی نیز برای سرنگون کردن پهپادهای تهاجمی جمهوری اسلامی به کار گرفته شدهاست.
این عملیات تشدیدشده بخشی از «طرح چندمرحلهای» پنتاگون با هدف کاهش تهدید قایقهای مسلح، مینها و موشکهای کروز جمهوری اسلامی ایران است. این تهدیدها از اوایل ماه مارس عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز را متوقف کردهاند. اگر این خطر کاهش یابد، آمریکا میتواند ناوهای جنگی خود را از تنگه عبور دهد و در نهایت کشتیها را برای ورود و خروج از خلیج فارس اسکورت کند.
علی محمد نائینی، سخنگوی سپاه پاسداران
علی محمد نائینی، سخنگوی سپاه پاسداران، کشته شد
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از کشتهشدن علی محمد نائینی، سخنگوی سپاه پاسداران، در بامداد جمعه ۲۹ اسفند خبر داد.
در بیانیه سپاه که این خبر را اعلام کرد، به جزئیات بیشتری از حمله منجر به کشته شدن این فرمانده ارشد سپاه اشارهای نشده است.
ساعتی پس از انتشار این خبر، ارتش اسرائیل اعلام کرد علی محمد نائینی را هدف قرار داده و افزود «به ضربات خود علیه رهبران و فرماندهان» حکومت ایران ادامه خواهد داد.
کشته شدن سخنگوی سپاه در حالی است که خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه، تنها ساعاتی پیش، خبری را بهنقل از او منتشر کرد و نوشت علی محمد نائینی اعلام کرد «ما در شرایط جنگی هم تولید موشک داریم و در ذخیره هم هیچ مشکل خاصی وجود ندارد.»
سردار سرتیپ علی محمد نائینی که در دو سال اخیر مسئولیت سخنگویی سپاه را بر عهده داشت، در بیانیه سپاه چهرهای «برجسته» توصیف شده که «نظریات تحولی و الگوهای کارآمد در عرصههای جنگ نرم داشت.»
علی محمد نائینی ۶۸ ساله، پیش از رسیدن به این سمت، در حوزههای سیاسی-امنیتی و رسانهای سپاه فعالیت داشت و از جمله مسئولیتهایی مانند معاونت روابط عمومی و تبلیغات سپاه نیز بر عهده بود. نائینی بهعنوان یکی از چهرههای نزدیک به ساختار فرماندهی سپاه شناخته میشد.
گزارش آکسیوس درباره طرح آمریکا برای تصرف جزیره خارگ در هفتههای آینده
پایگاه خبری آکسیوس گزارش داده است که دولت دونالد ترامپ در حال بررسی طرحی برای تصرف یا محاصره جزیره خارگ، مهمترین پایانه صادرات نفت ایران، به منظور وادار کردن تهران به بازگشایی تنگه هرمز است. بر اساس این گزارش، این عملیات احتمالی که میتواند ظرف هفتههای آینده و پس از تضعیف بیشتر توان دفاعی جمهوری اسلامی ایران انجام شود، با هدف افزایش فشار در مذاکرات دنبال میشود.
عباس عراقچی بریتانیا را به «مشارکت در تجاوز» متهم کرد
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در گفتگو با ایوت کوپر، همتای بریتانیایی خود، استفاده ایالات متحد آمریکا از پایگاههای نظامی بریتانیا را نشانهای از «مشارکت لندن در جنگ» علیه تهران دانست و هشدار داد که این اقدام در تاریخ روابط دو کشور ثبت خواهد شد. در مقابل، دولت بریتانیا تاکید کرده است که این مجوز با اهداف «دفاعی» و برای خنثی کردن حملات و تاسیسات موشکی جمهوری اسلامی صادر شده است.
حملات پهپادی به پالایشگاه کویت، آتشسوزی در «مینا الاحمدی» و توقف بخشی از فعالیتها
در پی حملات پهپادی جمهوری اسلامی ایران به یکی از مهمترین تاسیسات نفتی کویت، آتشسوزی در پالایشگاه «مینا الاحمدی» رخ داد و بخشی از واحدهای آن از مدار خارج شد. این حمله که دومین حمله در دو روز پیاپی به این تاسیسات به شمار میرود، نگرانیها درباره امنیت زیرساختهای انرژی در منطقه را افزایش داده است.
گسترش تنش در خلیج فارس امارات و کویت از مقابله با حملات موشکی تهران خبر دادند در ادامه تشدید تنشهای منطقهای، امارات متحد عربی و کویت اعلام کردند که به حملات موشکی جمهوری اسلامی ایران پاسخ دادهاند. همزمان، بحرین از فعال شدن آژیرهای هشدار پدافندی و عربستان سعودی از رهگیری یک پهپاد در شرق این کشور خبر دادهاند. این تحولات نشانه گسترش درگیریها در خلیج فارس است.
آمار استانداری لرستان از تلفات انسانی حملات به این استان
معاون امنیتی استاندار لرستان به رسانههای ایران گفته است در ۲۰ روز حملات آمریکا و اسرائیل به این استان، دستکم «۸۰ نفر از نیروهای نظامی و ۶۴ نفر از شهروندان غیرنظامی» کشته شدهاند.
بهگفته این مقام دولتی، در این مدت حدود دو هزار و ۴۰۰ نفر نیز در لرستان مجروح شدهاند که بهگفته او «۲۶۶ نفر نظامی» و مابقی غیرنظامی هستند.
معاون امنیتی استاندار لرستان در گزارش خود از آمار اهداف حملات به این استان را «۶۴ نقطه در ۱۲ شهرستان و در مجموع ۱۰۱ بار مورد اصابت» طی ۲۰ روز گذشته اعلام کرده است.
آمریکا چهار وبسایت مرتبط با نهادهای اطلاعاتی ایران را توقیف کرد
وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد چهار دامنه اینترنتی مرتبط با وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی را که به گفته مقامهای این کشور برای حملات سایبری، عملیات روانی و تهدید مخالفان استفاده میشد، توقیف کرده است.
بر اساس این بیانیه، وبسایتهای Justicehomeland.org, Handala-hack.to, Karmabelow80.org و Handala-redwanted.to در چارچوب حکم قضایی مسدود شدهاند. مقامهای آمریکایی میگویند این دامنهها که دو مورد آن نام «حنظله» را در خود دارد، برای انتشار دادههای سرقتشده، ادعای مسئولیت حملات سایبری و فراخوان برای خشونت علیه روزنامهنگاران، مخالفان حکومت و برخی اهداف دیگر به کار میرفتهاند.
به گفته افبیآی، این شبکه همچنین در مواردی اطلاعات شخصی افراد را منتشر کرده و حتی تهدید به قتل برخی منتقدان جمهوری اسلامی در داخل و خارج از آمریکا کرده بود. در برخی موارد نیز پیشنهاد پاداش مالی برای انجام این حملات مطرح شده است.
مقامهای آمریکایی تأکید کردهاند این اقدام بخشی از تلاش برای مقابله با «عملیات سرکوب فرامرزی» و فعالیتهای سایبری ایران است و تحقیقات برای شناسایی عاملان این اقدامات ادامه دارد.
کشورهای خلیج فارس از مقابله با حملات موشکی و پهپادی خبر دادند
مقامهای امارات، کویت و عربستان سعودی اعلام کردند بامداد جمعه با حملات موشکی و پهپادی مقابله کردهاند.
در کویت، ارتش اعلام کرد سامانههای پدافندی در حال پاسخ به «تهدیدهای موشکی و پهپادی» هستند و در امارات نیز از وجود «تهدید موشکی» خبر داده شد. عربستان سعودی نیز اعلام کرد در مدت کوتاهی ۱۰ پهپاد را در مناطق مختلف رهگیری و منهدم کرده است.
در بحرین نیز وزارت کشور اعلام کرد ترکشهای ناشی از آنچه «حمله ایران» خوانده، باعث آتشسوزی در یک انبار شده که بدون تلفات مهار شده است.
این حملات در ادامه تشدید درگیریها و هدف قرار گرفتن تأسیسات انرژی در کشورهای منطقه صورت گرفته است.
آمریکا عملیات در تنگه هرمز را «گسترش میدهد»؛ احتمال اعزام کشتیهای جنگی
روزنامه «والاستریت ژورنال» بهنقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد ایالات متحده عملیات نظامی بر فراز تنگه هرمز را گسترش داده و احتمال دارد برای تأمین امنیت کشتیرانی، ناوهای جنگی اعزام کند.
بهگفته مقامهای آمریکایی، واشینگتن از هواپیماهای تهاجمی و بالگردهای آپاچی برای هدف قرار دادن قایقهای ایرانی در چارچوب طرح «پنتاگون» برای تأمین امنیت این گذرگاه استفاده میکند و این عملیات ممکن است چند هفته ادامه یابد تا زمینه بازگشایی تنگه برای عبور کشتیها فراهم شود.
«فرماندهی مرکزی آمریکا» در خاورمیانه(سنتکام) نیز اعلام کرد یک کارخانه تولید موشکهای زمینبهزمین در کرج را هدف گرفته است. بنابه اعلام «سنتکام»، از این تاسیسات برای مونتاژ موشکهای بالستیک استفاده میشد که تهدیدی علیه نیروهای آمریکایی، کشورهای منطقه و کشتیرانی تجاری بهشمار میرفت.
سنتکام، اضافه کرد تصاویر ثبتشده در اول مارس وضعیت این محل را پیش از حمله نشان میدهد و تصاویر 11 مارس میزان خسارت واردشده به این تاسیسات در پی اصابت «مهمات دقیق» را تایید میکند.
تنگه هرمز که حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند، با اختلال شدید در تردد دریایی روبهرو شده و این وضعیت نگرانیها درباره کمبود عرضه و افزایش قیمتها تا بالاترین سطح ظرف دو سال گذشته را افزایش داده است.
رسانههای ایرانی نیز گزارش دادند که شهرهای تهران و اراک هدف حمله قرار گرفتند
پیشتر ارتش اسرائیل از اجرای مجموعهای از حملات هوایی گسترده خبر داد که مراکز حیاتی مرتبط با حکومت ایران را هدف قرار داده است. بر اساس این بیانیه، عملیاتها عمدتا با هدف تضعیف توان موشکی و سامانههای پدافند هوایی در نقاط مختلف ایران انجام شد.
بر اساس این بیانیه، این موج حملات در چارچوب راهبردی انجام میشود که هدف آن، تضعیف سامانههای بازدارندگی ایران و جلوگیری از تهدیدهای بالستیک است. در همین حال، رسانههای ایرانی از وقوع انفجارهایی در منطقه پارچین در جنوب شرق تهران خبر دادند.
پارچین از اهمیت نظامی ویژهای برخوردار است؛ این منطقه در حدود 30 کیلومتری شرق تهران واقع شده و شامل مجموعهای گسترده از تأسیسات مرتبط با صنایع نظامی، از جمله آزمایش سامانههای دفاعی و موشکی، توسعه مهمات و فناوریهای مرتبط با مواد شدیدالانفجار است.
برخی گزارشهای غربی در سالهای گذشته نیز مدعی شده بودند که در تأسیسات پارچین، فعالیتهای مرتبط با تحقیق و توسعه سلاحهای شیمیایی و فناوری لیزر برای غنیسازی اورانیوم انجام میشود.
وزارت بهداشت لبنان: از آغاز حملات تاکنون بیش از هزار نفر کشته و بیش از یک میلیون نفر آواره شدهاند
خبرگزاری رسمی لبنان از حملات جنگندههای اسرائیلی علیه روستاهایی در جنوب لبنان خبر داد که بر اثر آن شماری زخمی شدند.
خبرگزاری ملی لبنان جمعه 29 اسفند، اعلام کرد که جنگندههای اسرائیلی «شهرکهای بافلیه و حانین در شهرستانهای صور و بنتجبیل» را هدف قرار دادند و همزمان گلولهباران سنگین توپخانهای نیز مناطق غربی و مرکزی را دربر گرفت که در نتیجه آن چند نفر زخمی شدند و خودروهای دفاع مدنی آنها را به بیمارستانهای صور منتقل کردند. این خبرگزاری افزود که حملات هوایی اسرائیل همچنین شهرکهای السلطانیه، دبعال، بنتجبیل، عیناتا و تبنین در جنوب لبنان را نیز هدف قرار داد.
حمله به زیرساختها
در همین حال، شرکت برق لبنان اعلام کرد که حملهای اسرائیلی در جنوب این کشور باعث خارج شدن یک ایستگاه اصلی برق از مدار شد؛ اقدامی که نشانهای از تشدید حملات به زیرساختهای لبنان ارزیابی میشود.
آمار کشتهها و آوارگان
بر اساس اعلام وزارت بهداشت لبنان، از زمان آغاز دور جدید تنشها، بیش از هزار نفر در نتیجه حملات هوایی اسرائیل در لبنان کشته شدند. این وزارتخانه در بیانیهای در شبکه «ایکس» اعلام کرد که شمار قربانیان در 24 ساعت گذشته از 968 به 1001 نفر افزایش یافته و تعداد زخمیها نیز از 2432به 2584 نفر رسیده است. همچنین طبق اعلام وزارت کشور لبنان، شمار آوارگان در لبنان در نتیجه عملیات نظامی به بیش از یک میلیون و 49 هزار نفر رسیده است.
جنگندههای اسرائیلی عصر پنجشنبه سلسلهای از حملات را علیه شهرکهای زوطر شرقی، السلطانیه، مجدل زون، کفرا، کفرفیلا و عین قانا در جنوب لبنان انجام دادند. پیشتر نیز حملاتی متوالی پل قدیمی در منطقه القاسمیه را هدف قرار داده بود.
همچنین یک منزل در حومه شهرک عدلون هدف قرار گرفت که منجر به کشته شدن دو نفر شد. در حملهای دیگر به شهرک میفدون نیز یک خبرنگار دچار جراحت سطحی شد. علاوه بر این، شهرکهای ابلالسقی، الطیبه و الخیام نیز زیر آتش توپخانه اسرائیل قرار گرفتند.
جنگندههای اسرائیلی ظهر پنجشنبه مناطقی از جمله شهرک حوش صور، ارتفاعات جبل الرفیع و اطراف شهرک ریحان را هدف حملات هوایی قرار دادند. در همین زمان، اطراف شهرک الغندوریه و وادی السلوقی نیز زیر آتش پراکنده توپخانه اسرائیل قرار گرفت و یک منزل در شهرک طیر دبّه در جنوب لبنان هدف حمله هوایی قرار گرفت. ارتش اسرائیل به ساکنان مناطق واقع در جنوب رود زهرانی در جنوب لبنان هشدار داد که منازل خود را تخلیه کرده و به سمت مناطق شمالی حرکت کنند.
دیدار عون با وزیر خارجه فرانسه
در سطح دیپلماتیک، جوزف عون رییسجمهور لبنان، پنجشنبه بار دیگر خواستار برقراری آتشبس و آغاز مذاکرات با اسرائیل برای پایان دادن به جنگ میان این کشور و حزبالله شد. این اظهارات در جریان دیدار با ژاننوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه مطرح شد که در سفری با عنوان «همبستگی» به لبنان رفته است.
در همین حال، بارو در پستی در شبکه اجتماعی «ایکس» پس از بازدید از یک مدرسه که به مرکز اسکان در نزدیکی بیروت تبدیل شده بود، اعلام کرد: «در همبستگی با مردم لبنان که به جنگی کشانده شدهاند که خود انتخاب نکردهاند، کمکهای انسانی به لبنان را به 17 میلیون یورو افزایش میدهیم.»
همچنین امانوئل مکرون، رییسجمهور فرانسه در حاشیه نشست اتحادیه اروپا در بروکسل به خبرنگاران گفت که موضوع مذاکرات مستقیم نیازمند آمادگی هیئتها و اعلام موافقت رسمی طرف اسرائیلی است، اما در عین حال هرگونه پیشنهادی که به شناسایی رسمی اسرائیل از سوی لبنان منجر شود را رد کرد که پیشتر طبق گزارش «آکسیوس»، در پیشنویس پیشنهادی فرانسه، مطرح شده بود.
ستونی از دود پس از یک حمله ایران به مخازن سوخت در محرق بحرین
حملات جمهوری اسلامی ۱۷ درصد از ظرفیت «الانجی» قطر را نابود کرد
حملات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به تاسیسات گازی قطر ۱۷ درصد از کل ظرفیت تولید گاز مایع، الانجی، این کشور را از بین برده است.
سعد الکعبی، وزیر مشاور در امور انرژی قطر و مدیرعامل «قطر انرژی» به رویترز گفته است که بازسازی این تاسیسات سه تا پنج سال زمان و ۲۶ میلیارد دلار هزینه نیاز دارد.
بر اساس این گزارش دو واحد از ۱۴ واحد تولید گاز مایع قطر و یکی از دو تاسیسات تبدیل گاز به مایعات این کشور آسیب دیدهاند.
الکعبی میگوید سالانه ۱۲.۸ میلیون تن از ظرفیت تولید گاز مایع قطر برای مدت سه تا پنج سال از مدار خارج شده است که به معنی از دست رفتن سالانه ۲۰ میلیارد دلار درآمد است.
ایران به پالایشگاه نفت کویت حمله کرد
|
خبرگزاری آسوشیتدپرس / ۲۰ مارس ۲۰۲۶
بامداد جمعه، یک پالایشگاه نفت در کویت هدف حمله پهپادی ایران قرار گرفت. دولت کویت اعلام کرد در دو موج حمله پهپادی به پالایشگاه «مینا الاحمدی»، آتشسوزی در این مجتمع رخ داده و نیروهای امدادی در حال مهار آتش هستند.
این پالایشگاه که توان پالایش روزانه حدود ۷۳۰ هزار بشکه نفت را دارد، روز پنجشنبه نیز در حملهای دیگر از سوی ایران آسیب دیده بود. این تأسیسات یکی از سه پالایشگاه نفت کویت، کشور کوچک اما نفتخیز واقع در خلیج فارس، به شمار میرود.
ایران پس از حمله روز چهارشنبه اسرائیل به میدان عظیم گازی «پارس جنوبی» در آبهای خلیج فارس، حملات خود به تأسیسات انرژی کشورهای عربی حاشیه خلیج را افزایش داده است.
انفجارها در دبی و آتشسوزی در انبار بحرین
بامداد جمعه همچنین انفجارهای شدید دبی را لرزاند. در حالی که مردم این کشور مراسم عید فطر، پایان ماه مبارک رمضان، را برگزار میکردند و مساجد نخستین اذان صبح را پخش میکردند، پدافند هوایی امارات اقدام به رهگیری شلیکهای ورودی به سمت شهر کرد.
وزارت کشور بحرین نیز اعلام کرد اصابت ترکشهای ناشی از رهگیری یک پرتابه، باعث آتشسوزی در یک انبار شد. عربستان سعودی نیز از سرنگونی چند پهپاد که تاسیسات نفتی در استان شرقیِ غنی از نفت این کشور را هدف گرفته بودند خبر داد.
این حملات تازه در پی روزی پرتنش رخ داد که در آن ایران زیرساختهای انرژی منطقه را هدف قرار داد و پس از حمله اسرائیل به پارس جنوبی، بیش از ۱۲ موشک به سمت اسرائیل شلیک کرد.
«پارس جنوبی»، بخش ایرانی بزرگترین میدان گازی جهان، در خلیج فارس و بهطور مشترک با قطر اداره میشود. با توجه به آنکه حدود ۸۰ درصد برق ایران از گاز طبیعی تامین میشود، این حمله تهدیدی مستقیم برای تامین انرژی کشور به شمار میرفت.
آژیر خطر در اسرائیل و انفجار در تهران
در اسرائیل، آژیرهای هشدار بامداد جمعه در بیتالمقدس و مناطق شمالی کشور به صدا درآمد و مردم را به پناهگاهها کشاند. گزارشی فوری از تلفات منتشر نشده است.
ساعاتی بعد از آنکه اسرائیل اعلام کرد حملات تازهای را علیه ایران آغاز کرده، صدای چند انفجار در تهران شنیده شد، درست در زمانی که مردم ایران جشن نوروز را برگزار میکردند. جزئیات بیشتری از این رویداد در دست نیست.
اسرائیل علاوه بر حملات مکرر به اهداف ایرانی، بهطور مداوم لبنان را نیز هدف قرار داده و مواضع حزبالله، متحد ایران را بمباران کرده است.
روز جمعه، ارتش اسرائیل دامنه حملات خود را به سوریه گسترش داد و اعلام کرد که در پاسخ به حملات علیه جمعیت دروزی در استان السویدا، زیرساختهایی را در سوریه هدف قرار داده است. خبرگزاری رسمی سوریه(سانا) تاکنون این حمله را تأیید نکرده است.
اسرائیل که جمعیت قابلتوجهی از دروزیان در خاک خود دارد، پیشتر نیز برای دفاع از این اقلیت در سوریه مداخله کرده و دهها حمله هوایی علیه کاروانهای نیروهای دولتی سوریه انجام داده و حتی ساختمان وزارت دفاع سوریه در دمشق را هدف قرار داده بود.
ارتش اسرائيل صبح جمعه از حمله به «زیرساختهای رژیم تروریستی» در تهران خبر داد
ارتش اسرائيل در پیامی که ساعات اولیه جمعه ۲۹ اسفند به وقت ایران منتشر کرد، گفت: «ارتش اسرائیل اکنون موج گستردهای از حملات را علیه زیرساختهای رژیم تروریستی ایران در تهران آغاز کرده است.»
ارتش اسرائيل این بیانیه را در حساب کاربری فارسی خود در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد.
در همین حال حساب کاربری وحیدآنلاین نیز تصاویری از انفجارهای روز جمعه در منطقه پارچین را منتشر کرد.
این حساب کاربری همچنین ویدیویی از فعالیت ضدهواییها در شرق تهران را منتشر کرد. این حساب کاربری با انتشار ویدیوهایی از حملات هوایی در «هوانیروز» اصفهان نیز خبر داده و میگوید گزارشهایی از حملات هوایی در شهرهای دیگر از جمله شازند اراک و سپاه کرمان دریافت کرده است.
روز پنجشنبه، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائيل در یک کنفرانس خبری گفت: «اهداف ما سه مورد است: نخست، از بین بردن تهدید هستهای. دوم، نابود کردن تهدید موشکهای بالستیک، آن هم پیش از آنکه به اعماق زمین منتقل شوند و از حملات هوایی در امان بمانند. و سوم، فراهم کردن شرایطی که مردم ایران بتوانند آزادی خود را به دست بگیرند و سرنوشتشان را خودشان تعیین کنند.»
نتانیاهو با اشاره به حملات اسرائيل به تاسیسات نظامی جمهوری اسلامی گفت: «هنوز کارهای بیشتری باقی مانده و ما آنها را انجام خواهیم داد.»
او گفت در جریان جنگ ۱۲ روزه اسرائيل «موشکها» را نابود کرد و بخش زیادی از زیرساخت هستهای در ایران را از بین برد اما اکنون زنجیره تولید موشکها در ایران را از بین میبرد.
او گفت اهداف اسرائيل در عملیات جاری «کارخانههایی است که قطعات لازم برای ساخت این موشکها و سلاحهای هستهای مورد نظرشان را تولید میکنند. ما در حال پاک کردن پایه صنعتی آنها هستیم، به شکلی که قبلا انجام نداده بودیم.»
او همچنین گفت پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایران «عملا بیفایده شده، نیروی دریاییشان به ته دریا رفته، و امروز هم بخش دیگری از نیروی دریاییشان را در دریای خزر هدف قرار دادیم. نیروی هواییشان تقریبا نابود شده، ساختار فرماندهی و کنترل (جمهوری اسلامی) ایران در هرجومرج کامل است، و به شما میگویم هنوز کارهای بیشتری باقی مانده و ما آنها را انجام خواهیم داد.»
سنتکام تصویر هوایی کارخانه نابودشده موشکسازی کرج را منتشر کرد
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا(سنتکام) روز پنجشنبه در حساب کاربری خود تصویری پیش و پس از حمله آمریکا به یک کارخانه موشکسازی در کرج را منتشر کرد و نوشت «پیش از عملیات «خشم حماسی» جمهوری اسلامی ایران از کارخانه موشکهای زمین به زمین کرج برای مونتاژ موشکهای بالستیک استفاده میکرد که آمریکاییها، کشورهای همسایه و کشتیرانی تجاری را تهدید میکرد. عکس مربوط به ۱ مارس ۲۰۲۶، این کارخانه را قبل از حملات ایالات متحده نشان میدهد. تصویر مربوط به ۱۱ مارس ۲۰۲۶، همان مکان را پس از حمله نیروهای آمریکایی به این تاسیسات با تسلیحات جنگی دقیق نشان میدهد.»
ارتش اسرائیل مدعی انهدام یک بالگرد سپاه در فرودگاه سنندج شد
ارتش اسرائیل اعلام کرد در جریان حملات شب گذشته، یک فروند بالگرد از نوع «امآی ۱۷» متعلق به نیروی هوایی سپاه پاسداران در فرودگاه سنندج شناسایی و هدف قرار گرفته است. این ادعا در حالی مطرح میشود که اسرائیل میگوید همچنان به حمله به توانمندیهای نظامی جمهوری اسلامی و گسترش برتری هوایی خود در غرب ایران ادامه میدهد.
بر اساس بیانیه منتشرشده، این حمله در شب چهارشنبه ۲۷ اسفند-۱۸ مارس، انجام شده و هدف آن یک فروند بالگرد «امآی ۱۷» بوده که به گفته ارتش اسرائیل به نیروی هوایی سپاه پاسداران تعلق داشته است.
در این بیانیه، آمده است شناسایی این بالگرد با اتکا به اطلاعات دقیق و لحظهای انجام شده و سپس یکی از هواگردهای نیروی هوایی اسرائیل آن را در فرودگاه سنندج هدف قرار داده است.
ارتش اسرائیل در ادامه این بیانیه، مدعی شده است حملاتش به داراییها و زیرساختهای نظامی جمهوری اسلامی ادامه دارد و این عملیاتها در راستای گسترش برتری هوایی اسرائیل در غرب ایران انجام میشود.
مقامهای ایرانی تا این لحظه واکنشی رسمی به این ادعا نشان ندادهاند و جزئیات مستقلی درباره میزان خسارت یا وضعیت فرودگاه سنندج منتشر نشده است.
یکی از حملات موشکی ایران به تلآویو در روزهای گذشته
تهدید تازه تهران: دشمنان در مکانهای گردشگری در سراسر جهان هدف قرار خواهند گرفت
درحالی که حملات تهران به اهداف نظامی و اقتصادی در سراسر کشورهای منطقه ادامه دارد، ژنرال ابوالفضل شکارچی، یکی از سخنگویان ارشد نظامی ایران، روز جمعه، هشدار داد که از این پس «پارکها، مناطق تفریحی و مقاصد گردشگری» در سراسر جهان برای «دشمنان» امن نخواهد بود.
درخواست ۲۰۰ میلیارد دلار بودجه نظامی دولت ترامپ از کنگره
دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه ۱۹ مارس-۲۸ اسفند، اعلام کرد دولتش ممکن است از کنگره بودجهای بهمراتب بیشتر از هزینههای مستقیم جنگ با ایران درخواست کند. او گفت نیاز مالی آمریکا فقط به جنگ ایران محدود نمیشود، زیرا جهان در وضعیتی بسیار بیثبات قرار دارد و واشینگتن میخواهد از نظر تجهیزات نظامی در «بهترین وضعیت ممکن» باقی بماند.
اظهارات ترامپ پس از آن مطرح شد که روزنامه واشینگتنپست گزارش داد دولت او در حال بررسی درخواست ۲۰۰ میلیارد دلار از کنگره است. ترامپ این گزارش را تکذیب نکرد و در پاسخ به پرسشی درباره آن گفت این رقم فقط به ایران مربوط نیست و آمریکا برای حفظ برتری خود به سرمایهگذاری نظامی بیشتری نیاز دارد.
او در دیدار با سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، گفت این مبلغ بهای کوچکی است برای آنکه آمریکا در جایگاه برتر باقی بماند. ترامپ همچنین تاکید کرد که آمریکا از نظر تجهیزات نظامی در وضعیت خوبی قرار دارد، اما هدف او این است که این وضعیت به بهترین سطح ممکن برسد.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز در واکنش به این گزارش گفت روشن است که برای جنگ و از بین بردن «آدمهای بد» به بودجه نیاز است. او افزود پنتاگون میخواهد مطمئن شود منابع مالی لازم برای ادامه عملیات و تقویت آمادگی نظامی در اختیار دارد، هرچند رقم نهایی هنوز ممکن است تغییر کند.
بر اساس گزارش واشنگتنپست، پنتاگون پیشتر از کاخ سفید خواسته است با ارسال این درخواست به کنگره موافقت کند. این روزنامه به نقل از یک مقام ارشد دولتی و سه منبع دیگر نوشته بود رقم ۲۰۰ میلیارد دلار در دولت بهطور جدی مطرح شده است.
بیانیه مشترک اروپا، ژاپن و کانادا درباره آمادگی برای تامین امنیت تنگه هرمز
چند کشور اروپایی به همراه ژاپن و کانادا در بیانیهای مشترک اعلام کردند آمادهاند برای تضمین عبور امن کشتیها از تنگه هرمز مشارکت کنند و اقداماتی برای ثبات بازارهای انرژی انجام دهند.
در این بیانیه که از سوی بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، ژاپن و کانادا منتشر شد، حملات اخیر ایران به کشتیهای تجاری و زیرساختهای غیرنظامی، از جمله تأسیسات نفت و گاز، محکوم و نسبت به «بسته شدن عملی» تنگه هرمز ابراز نگرانی شده است.
این بیانیه مینویسد که «ما آمادگی خود را برای مشارکت در تلاشهای مناسب بهمنظور تضمین عبور امن از تنگه اعلام میکنیم و از تعهد کشورهایی که در حال انجام برنامهریزیهای مقدماتی هستند استقبال میکنیم. همچنین برای ارائه حمایت به کشورهایی که بیشترین آسیب را دیدهاند، از جمله از طریق سازمان ملل متحد و نهادهای مالی بینالمللی، همکاری خواهیم کرد.»
این کشورها از ایران خواستند فورا حملات موشکی و پهپادی، مینگذاری و هرگونه اقدام برای مسدود کردن این گذرگاه حیاتی را متوقف کند و به قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل پایبند باشد.
در این بیانیه، تاکید شده است که آزادی کشتیرانی از اصول بنیادین حقوق بینالملل است و اختلال در جریان انرژی جهانی میتواند امنیت بینالمللی را تهدید کند. این کشورها همچنین از آزادسازی هماهنگ ذخایر راهبردی نفت استقبال کرده و اعلام کردند برای افزایش تولید و حمایت از کشورهای آسیبپذیر همکاری خواهند کرد.
تغییر موازنه دریایی؛ جنگ تنگه هرمز
جان کونراد - مدیر نشریه دریانوردی کاپیتان
واقعیت این است که آنچه در جریان است، صرفاً یک درگیری نظامی نیست؛ بلکه نبردی چندلایه بر سر قدرت دریایی، اهرمهای تجاری و بازتعریف موازنه با اروپاست. طی دهههای گذشته، نهادهای اروپایی -از کلوبهای بیمه مستقر در لندن گرفته تا ساختارهای تنظیمگر مانند سازمان بینالمللی دریانوردی- عملا نبض کشتیرانی جهانی را در اختیار داشتهاند و تلاشهای ایالات متحده برای بازپسگیری این نفوذ، غالباً با موانع حقوقی و سیاسی مواجه شده است.
در این میان، بحران تنگه هرمز -خواه محصول طراحی قبلی باشد یا برآمده از فرصتطلبی- اهرمی در اختیار واشنگتن قرار داده که دستیابی به آن از مسیر دیپلماسی یا قواعد متعارف تقریبا ناممکن بود: امکان تأثیرگذاری مستقیم بر شریان حیاتی انرژی برای اروپا.
نخستین نکته کلیدی آن است که «سلاح» اصلی این تقابل، نه ناوهای جنگی، بلکه سازوکارهای بیمهای است. در غیاب پوشش کلوبهای P&I، کشتیها عملا از چرخه تجارت جهانی خارج میشوند؛ نه بنادری پذیرای آنها هستند، نه بانکها تأمین مالی میکنند و نه بازار اجارهای برایشان وجود دارد. در چنین شرایطی، ورود ابزارهای مالی ایالات متحده به این حوزه، میتواند بهمثابه دست گذاشتن بر یکی از حساسترین نقاط زنجیره تجارت جهانی تلقی شود.
با این حال، ظرافت ماجرا در شکافهای موجود در این پوششهاست. برخی از طرحهای پیشنهادی، پوشش بدنه و محموله را در بر میگیرند، اما مسئولیتهای حقوقی را نه. این خلاء، که بهسادگی قابل رفع است، در عمل میتواند بهعنوان اهرمی برای اعمال فشار یا چانهزنی در مراحل بعدی مورد استفاده قرار گیرد.
در سطح نظامی نیز، الگوی رفتار ایالات متحده قابل تامل است. تحرکات با احتیاط و بدون شتاب انجام میشود؛ از استقرار مینروبها گرفته تا جابهجایی ناوهای هواپیمابر. این رویکرد را میتوان نه صرفا نشانهای از تعلل، بلکه بخشی از راهبردی دانست که در آن مدیریت زمان، خود به یک ابزار فشار ژئوپلیتیک تبدیل میشود. هر روز اختلال در تردد این گذرگاه حیاتی، وابستگی بازیگران مصرفکننده انرژی را عمیقتر میکند.
در این میان، اروپا بیش از دیگران در معرض فشار قرار دارد. قارهای که پیشتر در برابر برخی ابتکارات دریایی و تجاری واشنگتن مقاومت نشان داده بود، اکنون در موقعیتی قرار گرفته که بدون اتکا به توان نظامی و لجستیکی آمریکا، حفظ امنیت یکی از مهمترین مسیرهای دریایی جهان برایش دشوار است. چنین وضعیتی میتواند زمینهساز بازگشت پروندههای پیشین به میز مذاکره باشد؛ از سیاستهای کربنی گرفته تا ترتیبات تجاری و دریایی.
همزمان، نشانههایی از اعمال کنترل گزینشی بر تردد کشتیها نیز به چشم میخورد؛ الگویی که میتواند بهعنوان نوعی «غربالگری ژئوپلیتیک» تعبیر شود. در این چارچوب، جریان عبور برای برخی بازیگران ادامه مییابد، در حالی که برای برخی دیگر با محدودیت مواجه میشود؛ وضعیتی که تا زمان مداخله مؤثر و تعیینکننده یک نیروی برتر دریایی، قابلیت تداوم خواهد داشت.
در نهایت، این بحران را باید نه یک رویارویی مقطعی، بلکه بخشی از رقابتی گستردهتر بر سر بازتعریف قواعد بازی در اقتصاد و امنیت دریایی جهان دانست؛ رقابتی که پیامدهای آن، فراتر از یک تنگه و یک منطقه، کل نظام تجارت جهانی را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
بروز شکاف در بریکس در پی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران
با گسترش پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، کشورهای عضو بریکس با فشار فزایندهای برای واکنش مواجه شدهاند. این جنگ اختلافات داخلی، منافع متضاد و محدودیتهای این بلوک را بهطور کامل آشکار کرده است.
تهران از گروه بریکس، خواسته است در جنگ میان آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی مداخله کند. گروه بریکس، متشکل از ۱۱ اقتصاد نوظهور است که در حال حاضر به ریاست هند اداره میشود.
ایران که در سال ۲۰۲۴ به بریکس پیوست، خواستار اتخاذ موضعی قوی و جمعی برای محکوم کردن آنچه «تجاوز نظامی» میخواند شده و میخواهد این بلوک نقش بیشتری در حمایت از ثبات منطقهای ایفا کند.
هند تاکنون از جانبداری در این درگیری خودداری کرده و بر خویشتنداری، کاهش تنش و بازگشت به گفتوگوها تاکید کرده است؛ موضعی که به گفته تحلیلگران، بیشتر به نقش آمریکا و رابطه این کشور با هند به صورت راهبردی نگاه دارد تا همبستگی با ایران.
رندهیر جیسوال، سخنگوی وزارت خارجه هند در این رابطه گفت: «برخی اعضای بریکس مستقیما در وضعیت فعلی در منطقه غرب آسیا درگیر هستند و این موضوع بر شکلگیری اجماع برای یک موضع مشترک بریکس درباره این درگیری در خاورمیانه تاثیر گذاشته است.»
او افزود: «هند بهعنوان رییس دورهای بریکس، از طریق کانال "شرپا" گفتوگوها میان اعضا را تسهیل میکند.»
«کانال شرپا» امکان ارتباطی برای برخی مقامهای بلندپایه گروه بریکس است. اعضای این کانال از سوی کشورهای عضو بریکس برای نمایندگی آنها در مذاکرات دیپلماتیک و انجام کارهای مقدماتی پیش از نشستها و اجلاسهای بریکس تعیین میشوند. آنها بهعنوان نمایندگان شخصی رهبران ملی خود عمل میکنند و نقش بسیار مهمی در تعیین دستور کار، مذاکره درباره نتایج، و ایجاد اجماع میان کشورهای عضو در مورد مسائل مختلف مورد علاقه مشترک بر عهده دارند.
بریکس چه میتواند بکند؟
کارشناسان اشاره کردهاند که بهرغم انتظارات جمهوری اسلامی، توان بریکس برای نشان دادن واکنش محدود است.
گسترش اعضای این بلوک شکافهای داخلی را عمیقتر کرده است؛ کشورهایی مانند امارات متحده عربی و عربستان سعودی نسبت به ایران محتاط هستند و دیگر دولتها نیز تمایلی ندارند موضعی اتخاذ کنند که بهعنوان مخالفت با ایالات متحده تلقی شود.
شانتی ماریه دسوزا، رییس یک اندیشکده مستقل، به دویچه وله گفت که اگرچه این ائتلاف ظرفیت تبدیل شدن به بستری برای گفتوگو را دارد، اما انتظار صدور یک بیانیه مشترک و یا فراتر از آن هرگونه مداخله در این درگیری، شاید واقعبینانه نباشد.
به گفته او «این امر زمانی ممکن است که درگیری به بنبست فرسایشی برای کشورهای عضو برسد.» او افزود که ایران مشکلات ذاتی با امارات و عربستان داشته و دارد.
دسوزا گفت: «دستیابی به اجماع دشوار است، زیرا خود ایران نیز یکی از طرفهای این درگیری است، هرچند که در حال حاضر عمدتاً در واکنش به اقدامات آمریکا و اسرائیل عمل میکند.»
اهمیت انرژی و چالش هند
به باور دسوزا «هند بهعنوان رییس دورهای بریکس نقش کلیدی در ایجاد اجماع دارد و اختیار صدور بیانیه به نمایندگی از این بلوک را داراست.»
او در عین حال افزود: «در شرایط ژئوپلیتیکی فعلی، چنین اقدامی تأثیر چندانی بر اهدافی که آمریکا و اسرائیل در ایران دنبال میکنند نخواهد داشت.» به گفته او بریکس حتی در بیان یک موضع اصولی نیز «ناتوان» است.
میرا شانکار، سفیر پیشین هند در آمریکا، گفت که صدور یک بیانیه جمعی در این مرحله بعید بهنظر میرسد: «بریکس اتحاد کشورهایی با دیدگاههای مشابه نیست، بلکه گروهی سست با دستورکاری گسترده شامل تجارت، توسعه، همکاری اقتصادی و تقویت چندجانبهگرایی است.»
او افزود که اعضای این بلوک یعنی برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی، عربستان سعودی، مصر، امارات متحده عربی، اتیوپی، اندونزی و ایران، در برخی حوزهها همکاری مفیدی دارند، حتی اگر در مسائل دیگر اختلاف نظر داشته باشند.
درخواست از هند
مسعود پزشکیان، رییسجمهور ایران، با نارندرا مودی، نخستوزیر هند، گفتوگو کرده و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران نیز چندین بار با همتای هندی خود، اس. جایشانکار، درباره فعالسازی بریکس برای ایجاد ثبات و محکوم کردن حملات آمریکا و اسرائیل تماس گرفته است.
گلشن سچدوا، استاد دانشگاه در هند در همین رابطه گفت: «با وجود ریاست بریکس، دهلینو در قبال جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران موضعی نسبتا کمرنگ اتخاذ کرده است، حتی پس از ترور رهبر یکی از اعضای بریکس که نقض آشکار هنجارهای بینالمللی بود.»
او افزود: «جنگ در حال گسترش است. در این میان میتوان به بستهشدن عملی تنگه هرمز که واردات انرژی هند بهشدت به آن وابسته است، اشاره کرد. این امو دهلینو را وادار به بازنگری در موضع خود میکند.»
سچدوا، اشاره کرد که تهران عبور کشتیها با پرچم هند از تنگه هرمز را بهصورت موردی مجاز کرده، هرچند ممکن است که ایران انتظار سیگنالهای سیاسی متقابل داشته باشد.
او گفت: «ایران ممکن است انتظار بیانیهای قوی از بریکس داشته باشد، اما هند باید مواضع دیگر اعضای منطقهای مانند عربستان و امارات را نیز را نظر بگیرد.»
هر دو کشور، عربستان و امارات، میزبان پایگاههای نظامی آمریکا هستند و در جریان این درگیری هدف حملات ایران قرار گرفتهاند.
او افزود: «نتیجه ریاست هند بر بریکس تا حد زیادی به این بستگی دارد که آیا این کشور بهطور فعال کشورهای عضو را برای واکنش به حمله به یکی از اعضایش بسیج میکند و برای کاهش تنش تلاش میکند، یا به نشستهای تشریفاتی کماثر بسنده خواهد کرد.»
هند و اسرائیل روابط گسترده تجاری و سیاسی با یکدیگر دارند عکس: Ani News/IMAGO
تاثیر جنگ بر اقتصادی جهانی
جنگ در خاورمیانه بر زنجیره تامین و توزیع دارو و محصولات دارویی هم اثر خواهد گذاشت. این امر به طور عمده به دلیل حملات به دوبی، یکی از مراکز اصلی توزیع محصولات دارویی در جهان است.
پرجمعیتترین شهر امارات متحده عربی محل پرترددترین فرودگاه جهان است که در سال ۲۰۲۵ حدود ۹۵ میلیون مسافر داشته است. این فرودگاه همچنین مرکز مهم پخش دارو و محصولات دارویی بهویژه داروهایی است که نیاز به نگهداری در زنجیره سرد دارند.
این فرودگاه بهطور ویژه برای صنعت دارویی هند اهمیت دارد چون به گفته وزارت تجارت هند این کشور بزرگترین تامینکننده داروهای ژنریک و تولیدکننده ۶۰ درصد از واکسنهای جهان است.
در واقع خطوط هوایی امارات تسهیلات باربری به نام امارات اسکایفارما دارد که بهطور خاص برای نقل و انتقال دارویهایی که نیاز به نگهداری در دمای پایین دارد استفاده میشود.
همچنین بندر جبلعلی دوبی نهمین بندر باری پرتردد جهان و یکی از بنادر اصلی در خاورمیانه است. به گفته اداره بندر آزاد جبلعلی حدود ۴۰۰ شرکت دارویی و بهداشتی از حدود ۶۰ کشور در این نقطه فعالیت میکنند. برای نمونه در سال ۲۰۲۰ حدود ۵۰ درصد از محصولات دارویی و بهداشتی دوبی به ارزش بیش از ۲۱/۸ میلیارد دلار از طریق این بندر ارسال شد.
صادرات دارویی هند هم از این بندر انجام میشود و از این طریق محصولات به کشورهای دیگر در منطقه خلیج فارس، آفریقا، اروپا و مقاصد دیگر ارسال میشود.
حملات به بندر و فرودگاه دوبی آسیب زده و باعث شده فعالیت این دو بر اثر جنگ مختل شود.
حملونقل هوایی برای صنایع دارویی بسیار مهم است بهویژه در مورد مرسولههای ارزشمند و محصولات دارویی که نیاز به ارسال فوری یا قرار گرفتن در شرایط دمایی کنترلشده دارند.
هرچند مسیرهای جانشین برای دوبی وجود دارد اما بسیاری از آنها توانایی ارسال مقدار محدودی دارند و نیاز به زمان و هزینه بیشتر دارند که همه باعث میشود بر بها و دسترسپذیری این محصولات اثر بگذارد.
به گفته وزارت تجارت هند، صنایع بهداشتی و دارویی هند محصولات خود را به ۲۰۰ کشور جهان صادر میکنند که مقاصد اصلی آنها در آمریکا، بریتانیا، برزیل، فرانسه و آفریقای جنوبی است.
فرودگاه و بندر دوبی خدمات نگهداری و انبار و مراکز صادرات دارویی دارد و نقش مهمی در کسبوکار دارویی بهداشتی جهان دارد.
۳. تولید فلزات، مواد شیمیایی و دستگاههای الکترونیکی
توزیع عناصر شیمیایی مانند سولفور و مواد خام مانند آلومینیوم که نقش بنیادی در تولیدات صنعتی دارند هم از تاثیر جنگ مصون نمانده است.
کشورهایی مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت و ایران از کشورهای صادرکننده سولفور، یکی از محصولات جانبی پالایشگاههای نفت و گاز هستند.
بنابر پیمایش زمینشناسی آمریکا، ۲۴ درصد از تولید سولفور در جهان از خاورمیانه تامین میشود.
بیشتر این محصول در کودهای شیمیایی استفاده میشود اما در استخراج مواد معدنی و فلزاتی مانند مس و نیکل نیز استفاده میشود که برای تولید لوازم و دستگاهها، وسایل نقلیه، شبکههای الکتریکی، نیمهرساناها، باتریها و موادی مانند فولاد ضدزنگ و بسیاری مواد دیگر ضروری است.
در این عرصه هم تاثیر جنگ ملموس است. در جریان هفته اول جنگ، تولیدکنندگان نیکل در اندونزی، کشوری که ۵۰ درصد نیکل جهان را تولید میکند، اعلام کردند که به دلیل اختلال در ارسال مواد لازم از کشورهای منطقه خلیج فارس که حدود ۷۵ درصد از سولفور مورد نیاز این تولیدکنندگان را تامین میکند، تولیدات خود را قطع کردهاند.
به گزارش رویترز، برخی تولیدکنندگان مس در آفریقا هم دچار وضعیت مشابهی شدهاند.
رویترز مینویسد: «کمبود مواد اولیه پالایشگاههای نیکل اندونزی را در برابر معدنکاران مس آفریقا و هر دو آنها را در برابر تولیدکنندگان کود کشاورزی در سراسر جهان قرار میدهد که همه در جستوجوی جانشینهایی برای سولفور خاورمیانه هستند.»
اسید سولفوریک که از سولفور تهیه میشود یکی از مهمترین اجزای تولید نیمهرساناها و تراشهها است. اختلال در تولید و توزیع این ماده شیمیایی عوارض و عواقب شدیدی بر تولید محصولات بیشماری خواهد گذاشت که در زندگی امروزی ضروری به شمار میروند. محصولاتی مانند تلفنهای هوشمند، کامپیوتر، کارتهای حافظه، وسایل نقلیه و لوازم الکترونیکی بیشمار دیگر که در خانهها و محیطهای کاری و کارخانهها استفاده میشود.
اولین بار نیست که جهان با چنین وضعیتی مواجه شده است. در جریان همهگیری کوویدـ۱۹ کمبود تراشه بر تولید انبوه ابزارها و وسایل و افزایش قیمت نهایی که مصرفکنندگان ناچار به پرداخت آن بودند اثر گذاشت.
این بار باید عامل تقاضای فراوان شرکتهای تولید و کاربرد مدلهای هوش مصنوعی برای تراشه را هم در نظر داشته باشیم.
شکاف درون بلوک بریکس
این بحران نظامی شکافهای عمیق در بریکس را آشکار کرده است؛ اعضا در طرفهای مختلف این درگیری نظامی قرار دارند و هند بهطور قابلتوجهی از انتقاد در رابطه با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران خودداری کرده است.
آجی بیساریا، دیپلمات پیشین هند گفت: «این بحران در خاورمیانه تناقضات سیاسی در بریکس با گستردگی کنونیاش را آشکار کرده است.»
او افزود: «اعضای این بلوک در طرفهای متقابل یک درگیری نظامی قرار دارند، بهطوریکه ایران به زیرساختها در عربستان و امارات حمله کرده است. هند در مقام رییس، بریکس را بیشتر بهعنوان یک باشگاه اقتصادی غیرغربی تعریف میکند تا یک ائتلاف امنیتی ضدغربی.»
بیساریا تاکید کرد که ناتوانی در صدور بیانیه مشترک، محدودیتهای ژئوپلیتیکی این بلوک و تمرکز آن بر اقتصادهای نوظهور را نشان میدهد.
او افزود که هند میتواند موضع فعالتری اتخاذ کند: «(هند) میتواند بیانیهای بهعنوان رییس دورهای صادر کند تا نگرانی عمیق خود را از حمله و ادامه درگیریها علیه یکی از اعضای بریکس ابراز کند.» هند، همچنین میتواند خواستار توقف فوری درگیریها برای فراهم کردن زمینه «گفتوگو و دیپلماسی» شود.
او افزود این بحران میتواند فرصتی برای هند باشد تا همراه با برخی اعضای بیطرف بریکس نقش میانجی صلح را ایفا کند.
دسوزا نیز اشاره کرد که این نخستین بار نیست که بریکس با چنین چالشی روبرو میشود و حتی جنگ اوکراین نیز محدودیت توان این سازمان در ایجاد اجماع را نشان داده است.
او در پایان گفت: «در دنیای امروز، به نظر میرسد نهادهای چندجانبه و سازمانهای منطقهای نفوذ کمتری بر رفتار دولتها دارند.»
علی شمخانی (راست) و فرزندش حسین شمخانی
پسران شمخانی با نامهای مستعار ۲۹ میلیون دلار ملک در دبی خریدهاند
دولتهای غربی حسین شمخانی را به اتهام اداره یک امپراتوری کشتیرانی که میلیاردها دلار برای تهران و مسکو درآمد داشته تحریم کردهاند. سازمان گزارشگری فساد و جرایم سازمان یافته OCCRP فاش کرده است که چگونه حسین و برادرش حسن با استفاده از گذرنامههای کارائیب و چندین نام مستعار، میلیونها دلار املاک گرانقیمت را در دبی خریداری کردهاند.
مهتاب دیوسالار، جیمز داوست، کلی بلوس
غول نفتی تحریمشده ایرانی و برادرش مجموعهای از املاک لوکس به ارزش ۲۹ میلیون دلار را در دبی و با استفاده از نامهای مستعار و گذرنامههای دومینیکایی خریدهاند.
حسین شمخانی و برادرش، ابوالفضل شمخانی، پسران علی شمخانی، مشاور سیاسی آیتالله علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی هستند. علی شمخانی پدر این دو برادر از جمله کسانی بود که در جریان حملات اخیر ایالات متحده و اسرائیل به ایران کشته شدند.
حسین شمخانی سال گذشته به دلیل نقش داشتن در انتقال محمولههای نفتی که برای رژیمهای تهران و مسکو میلیاردها دلار درآمد داشته، تحت تحریمهای ایالات متحده و اتحادیه اروپا قرار گرفت. در خزانهداری آمریکا حسین با نام هوگو هایک و شهروندی دومینیکا شناخته شده است.
پروژه گزارشدهی جرایم سازمانیافته و فساد (OCCRP)اکنون دریافته است که برادر کوچکتر و شریک تجاری او، ابوالفضل، نیز با نام مستعار «سامی هایک» (Sami Hayek) گذرنامه دومینیکا دارد.
رکورد املاک امارات متحده عربی که توسط OCCRP بهدست آمده است نشان میدهد که این دو برادر ، میلیونها دلار در بازار املاک و مستغلات دبی خرج کردهاند.
بر اساس اسناد این دو برادر با این هویتهای دومینیکایی و نامهای مستعار هوگو و سامی، مالکان ثبتشده دستکم چهار ویلای لوکس در دبی هستند که ارزش آنها در زمان خرید، مجموعا نزدیک به ۲۹ میلیون دلار بوده است. املاک برادران شمخانی اکنون به نام هویتهایی است که با پاسپورت دومینیکا کسب کردهاند.
نه حسین شمخانی و نه برادرش ابوالفضل، به درخواستها برای اظهار نظر در این مورد، پاسخی ندادند.
مردی که به تماس تلفنی با شماره متعلق به «سامی هایک» پاسخ داد، شمخانی یا هایک بودن خود را انکار کرد و مدعی شد که خبرنگار «شماره اشتباه» گرفته است. هنگامی که به او گفته شد این شماره در سوابق ملکی دبی برای «سامی هایک» ثبت شده است، آن مرد گفت: «برایم مهم نیست، اوکی. ممنون، خداحافظ.»
تماسها با شماره تلفنی که در سوابق ملکی دبی برای «هوگو هایک» ثبت شده بود، بیپاسخ ماند.
مصادره اموال
وزارت خزانهداری ایالات متحده در اعلامیه تحریم ژوئیه ۲۰۲۵ شمخانی را متهم کرده که «از فساد و رانت ناشی از قدرت و نفوذ سیاسی پدرش استفاده کرده تا یک ناوگان عظیمی از نفتکشها و کشتیهای کانتینری بسازد.»
دفتر کنترل داراییهای خارجی (OFAC)، میگوید خانواده شمخانی بخشی از این «ثروت نامشروع» را خرج خرید «املاک اعیانی در سراسر جهان و دریافت گذرنامههای خارجی در ازای سرمایهگذاریهای مالی کلان» کردهاند.
در بیانیه اوفک آمده است:
این گذرنامهها به آنها اجازه میدهد تا هنگام انجام فعالیتهای تجاری در خارج از کشور در جهت پیشبرد طرحهای فاسد خود، بدون شناساییشدن سفر کنند و ارتباطات خود را با ایران پنهان کنند.
در پی تحریمهای آمریکا و اتحادیه اروپا حسین از سوی بریتانیا نیز به دلیل آنچه حمایت از «فعالیتهای خصمانه» رژیم ایران خوانده شده، تحریم شد.
آخرین ضربه به این امپراطوری مالی با تشدید شدید تنشهای نظامی همزمان شد.
درست پس از آنکه ایالات متحده حملات موشکی خود علیه ایران را آغاز کرد، دادستانهای آمریکایی نیز پرونده قضایی را علیه این برادران کلید زدند.
در ژوئیه ۲۰۲۵، دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا(اوفک)، این شرکت ترکیهای و «گروه میلاووس» را تحریم کرد؛ این نهاد، شرکت مادر را بهعنوان «یکی دیگر از اجزای مهم شبکه حسین(شمخانی)» توصیف کرد که «به حسین در هماهنگی فروش نفت و گاز ایران، پولشویی عواید حاصل از آن» و «پنهان کردن منش ایرانی و روسی نفت فروخته شده» کمک میکرده است.(اتحادیه اروپا و بریتانیا نیز بر اساس اتهامات مشابه، تحریمهایی را علیه گروه میلاووس وضع کردهاند.)
درست همان زمانی که ایالات متحده حملات موشکی خود را علیه ایران آغاز کرد، دادستانهای آمریکایی حمله حقوقی جدیدی را علیه این دو برادر کلید زدند.
در تاریخ ۶ مارس، وزارت دادگستری ایالات متحده دو شکایت برای مصادره اموال در دادگاه فدرال واشنگتن دی.سی طرح کرد که بیش از ۱۵ میلیون و ۳۰۰ هزار دلار را هدف قرار داده است؛ مبالغی که گفته میشود با شبکه تحت تحریم شمخانی در ارتباط است.
مقامات ایالات متحده در اوایل سال ۲۰۲۶، پس از آنکه «شرکتهای صوری» ادعاییِ این شبکه تلاش کردند مبالغی را از طریق سیستم مالی آمریکا حواله کنند، این وجوه را توقیف کردند.
پم باندی، دادستان کل، در بیانیهای اعلام کرد که کشورش «در قبال افراد خارجی که از سیستم مالی ایالات متحده برای حمایت و تقویت دشمنان ملتمان استفاده میکنند، هیچگونه مدارایی نخواهد کرد.»
دادستانهای آمریکایی مدعی هستند که ابوالفضل شمخانی ـکه خود تحت تحریم نیست- در اداره شرکتهای متعلق به این شبکه دست داشته است؛ از جمله در یک شرکت صوری که ۲ میلیون دلار از حوالههای بانکی توقیفشده به این شرکت مربوط است. حسن در این کیفرخواست متهم نشده اما در اسناد دادگاه از ابوالفضل با نامهای مستعار «حسن شمخانی» و «سامی هایک» نیز نام برده شده است.
دو برادر و ویلاهاشان
مدارک املاک امارات متحده عربی نشان میدهد که این دو برادر در ابتدا از نامهای ایرانی خود برای خرید املاک مجلل در دبی استفاده کرده بودند. در ژوئیه ۲۰۱۹، نامهای «محمدحسین شمخانی» و «ابوالفضل علی شمخانی» بهعنوان خریداران دو خانه در مجتمع انحصاری «گلف پلیس» (Golf Place)ثبت شده است؛ خانههایی که تنها سه پلاک با یکدیگر فاصله دارند.
یک کاتالوگ تبلیغاتی، این پروژه مسکونی را بهعنوان «مجموعهای از ویلاهای مجلل» توصیف میکند که «ویژگیهایی نظیر مسیرهای سرسبز گلف، پیادهروهای مارپیچ، پارکها و باغهایی با طراحی دقیق و چشمنواز، و همچنین فضاهای باز وسیع دارد که کیفیت زندگی هر ساکنی را ارتقا میبخشد.»
ویلایی که توسط ابوالفضل شمخانی خریداری شده است، در وبسایت یک شرکت طراحی داخلی دیده شده که ادعا میکند در سال ۲۰۲۲ بر روی این ملک برای یک «مشتری خصوصی» کار کرده است. عکسها نشاندهنده فضاهای داخلی مجلل و مدرن، تراسی شاهانه با مبلمان فضای باز و محیطهایی برای پذیرایی، و یک استخر شنای لاجوردی رنگ است که مشرف به زمین گلف وسیعی است.
خبرنگاران دریافتند که اسناد مالکیت این ویلاهای مجاور هم، اکنون تحت نامهای مندرج در گذرنامههای دومینیکایی آنها ـیعنی «هوگو هایک» و «سامی هایک»ـ ثبت شده است؛ با این حال، آنها نتوانستند زمان دقیق این تغییر هویت در اسناد را تأیید کنند.
خریدهای ملکی بعدی مستقیما تحت این نامهای مستعار دومینیکایی انجام شده است.
در ژوئیه ۲۰۲۲، هوگو هایک ـکه تاریخ تولد و جزئیات گذرنامه ثبتشدهی او با مشخصات حسین شمخانی در فهرست تحریمی اوفک (OFAC)مطابقت داردـ ویلایی را در جزیره «جمیرا بِی» (Jumeirah Bay)خریداری کرد؛ محلهای انحصاری، مصنوعی و به شکل اسبدریایی در سواحل دبی. اسناد ملکی نشان میدهد که در اکتبر همان سال، سامی هایک نیز یک اقامتگاه مجلل را در همان منطقه خریده است.
هر دو ویلای جزیره جمیرا بی همچنان در مالکیت هوگو و سامی هایک قرار دارند.
هنوز مشخص نیست که آیا این برادران همچنان پاسپورتهای دومینیکایی خود را در اختیار دارند یا خیر. بر اساس گزارشها، مقامات دومینیکا در پاسخ به تحریمهای ایالات متحده، پاسپورت حسین شمخانی را ابطال کردهاند. مقامات دومینیکا به درخواست خبرنگاران برای اظهار نظر در این باره پاسخی ندادند.
عکس: جیمز اوبرایِن / منبع: OCCRP
مقالهای منتشرشده در سال ۲۰۱۵ در روزنامه «دیلی شیپینگ تایمز»، یک نشریه تجاری هندی، ابوالفضل شمخانی(دوم از راست) را ـبا نام «حسن شمخانی»ـ در کنار برادرش حسین شمخانی(سمت چپ تصویر) نشان میدهد. راست: عکس پرتره ابوالفضل شمخانی از سالنامه ۲۰۰۶–۲۰۰۷ دانشگاه آمریکایی لبنان در بیروت، جایی که این دو برادر مدرک خود را دریافت کردند.
برادرانی با اسامی بسیار
استفادهی برادران شمخانی از نامهای مستعار «هایک»، تنها منحصر به خرید املاک شخصی نبوده، آنها همچنین از این نامها در اسناد شرکتی استفاده کردهاند که ایالات متحده مدعی است بخشی از یک شبکه کشتیرانی تحت تحریمهای آمریکا، اتحادیه اروپا و بریتانیا را تشکیل میدهد.
اسناد شرکتی، هوگو و سامی هایک را در میان سهامداران موسس شرکت ترکیهای «گرین انرژی کمیکالز» نشان میدهند که در سال ۲۰۲۱ تاسیس شده است. طبق این اسناد، برادران(شمخانی) در نوامبر ۲۰۲۳ سهام خود در این شرکت را به گروه «میلاووس» (Milavous Group Ltd)مستقر در دبی انتقال دادهاند.
در ژوئیه ۲۰۲۵، دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا(اوفک)، این شرکت ترکیهای و «گروه میلاووس» را تحریم کرد؛ این نهاد، شرکت مادر را بهعنوان «یکی دیگر از اجزای مهم شبکه حسین [شمخانی]» توصیف کرد که «به حسین در هماهنگی فروش نفت و گاز ایران، پولشویی عواید حاصل از آن» و «پنهان کردن منشأ ایرانی و روسی نفت فروخته شده» کمک میکرده است.
اتحادیه اروپا و بریتانیا نیز بر اساس اتهامات مشابه، تحریمهایی را علیه گروه میلاووس وضع کردهاند.
در دادخواستهای مصادره مارس ۲۰۲۶، مقامات ایالات متحده ادعا کردند که «گروه میلاووس» (Milavous Group)در واقع یک «هلدینگ شرکتی برای بسیاری از کسبوکارهای مرتبط با شبکه شمخانی» است.
حسین شمخانی در بیانیهای به بلومبرگ اعلام کرد که او گروه میلاووس (Milavous Group) را «نه تاسیس کرده و نه مالک آن است» و هرگونه «نقش داشتن» در مدیریت این شرکت را تکذیب کرد. طبق گزارش بلومبرگ، او هرگونه نقش در تاسیس، مالکیت یا مدیریت میلاووس را رد کرد و افزود که مالک هیچ شرکت نفتی نیست و تنها در کشورهایی فعالیت میکند که «تحت تحریم نیستند.»
با این حال، دادستانهای آمریکایی در یکی از دادخواستهای خود میگویند که «شمخانی، اداره بخشهایی از شرکت مستقر در دبی موسوم به «گروه آدمیرال» (Admiral Group) ـکه سال گذشته توسط اتحادیه اروپا تحریم شدـ را به برادرش، ابوالفضل شمخانی(که با نامهای مستعار حسن شمخانی و سامی هایک نیز شناخته میشود)، سپرده است.»
اتحادیه اروپا، در بیانیه تحریمی خود اعلام کرد که حسین شمخانی «از این شرکت برای حملونقل و فروش نفت خام روسیه استفاده میکند.
تداوم سرکوب شهروندان در ایران؛ نزدیک به یکصد تن دیگر بازداشت شدند
از زمان آغاز عملیات آمریکا و اسرائیل در ایران که در آن علاوه بر مقرهای اصلی نیروی انتظامی کانتریها هم هدف قرار گرفته، نیروهای سرکوب از مدارس برای استقرار استفاده میکنند.
با دستگیری نزدیک به یکصد شهروند دیگر توسط نهادهای سرکوبگر جمهوری اسلامی، تعداد بازداشتها در روزهای اخیر افزایش یافته است.
رسانههای داخلی از جمله صداوسیما، اطلاعیه وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی را منتشر کردهاند که از بازداشت ۹۷ شهروند خبر داده است.
بر اساس این بیانیه، ۶۹ مورد از بازداشتها، در حاشیه مراسم چهارشنبهسوری و با ادعای «تلاش (بازداشتشدگان) برای آشوبهای خیابانی و اقدامات خشن و کشتهسازی» صورت گرفته است.
پیش از این دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به بهانه «شرایط جنگی» هرگونه روشن کردن آتش و یا ترقهبازی را در مراسم چهارشنبهسوری، ممنوع اعلام کرده بود؛ با این وجود شهروندان این مراسم ملی را برگزار کردند.
بیانیه وزارت اطلاعات، دستگیرشدگان «عناصر وطنفروش» معرفی کرده و مدعی شده است که این افراد میخواستند در چهارشنبه آخر سال «آشوب و کشتهسازی» کنند.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی همچنین در ادامه بیانیه خود، مدعی دستگیری ۱۵ نفر در استان خوزستان، در پی شناسایی «پنج هسته مزدور مسلح دشمن» شده و میگوید از دستگیرشدگان، مقادیری سلاح کشف شده است.
از سوی دیگر، این وزارتخانه از بازداشت ۱۳ نفر در جنوب شرق کشور خبر داده و این افراد «تروریستهای گروه نعمتالله شهبخش» خوانده است. این وزارتخانه میگوید که در عملیات مشترک اداره کل اطلاعات، نیروی انتظامی و قرارگاه قدس سپاه پاسداران علیه این گروه، نعمتالله شهبخش کشته شده است.
اعلام موج جدید بازداشتها در روز پنجشنبه، در حالی است که سحرگاه امروز جمهوری اسلامی، سه شهروند زندانی به نامهای مهدی قاسمی، صالح محمدی و سعید داودی را که از بازداشت شدگان اعتراضات دی ماه بودند، اعدام کرد.
سحرگاه چهارشنبه ۲۷ اسفند، نیز «کوروش کیوانی» به اتهام جاسوسی برای اسرائیل توسط جمهوری اسلامی اعدام شده بود.
نهادهای سرکوبگر جمهوری اسلامی روز چهارشنبه ۲۷ اسفند، نیز از دستگیری شمار زیادی از شهروندان در ۲۶ استان کشور خبر دادند. وبسایت حقوق بشری هرانا تعداد بازداشتشدگان روز چهارشنبه را دستکم ۲۲۰ تن اعلام کرده بود.
رکود و بیکاری در سایه جنگ
تعدادی از فعالان اقتصادی در حوزههای دیگر نیز نسبت به تبعات تداوم شرایط جنگی بر اقتصاد هشدار دادهاند. میکائیل صدیقی، عضو هیئتمدیره کانون انجمنهای صنفی کارگران ساختمانی، روز پنجشنبه ۲۸ اسفند به خبرگزاری ایلنا گفت با توقف پروژههای عمرانی، حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد کارگران این بخش بیکار شدهاند و بسیاری از کارگاهها تعطیل شدهاند.
این مقام صنفی از نبود حمایتهای دولتی انتقاد کرد و گفت در شرایط جنگی، کارگران بدون درآمد و بدون پشتوانه رها شدهاند.
او همچنین به افزایش ۶۰ تا ۷۰ درصدی هزینه بیمه و تورم شدید اشاره کرد و هشدار داد که کارگران ساختمانی با بحران معیشتی جدی روبهرو هستند.
میکائیل صدیقی در ادامه نیز گفت: «امروز با توجه به قیمتهای سرسامآور اقلام اساسی مانند برنج و روغن و تورم ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصدی، بخش اعظم همین دریافتیهای ناچیز صرف اجارهبها میشود. واقعا مشخص نیست یک کارگر با این دستمزد چگونه باید در این شرایط دوام بیاورد. ما صراحتاً مخالفت خود را با این سطح از دستمزد اعلام کردهایم.»
در دوره اخیر انتقادات متعددی متوجه دولت بوده که برای حفاظت از شهروندان در دوره جنگ، چه در سطح ارائه سامانههای آژیر هوایی و پناهگاه، و چه در سطح برنامهریزی اضطراری اقتصادی، عملکردی نداشته است.
تعیین حداقل دستمزد سال آینده
در این میان احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در آخرین هفته سال جاری از افزایش ۶۰ درصدی رقم حداقل دستمزد در سال آینده خبر داد.
به گفته او، پایه مزدی از ۱۰ میلیون و سیصد هزار تومان به ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان افزایش پیدا کرده است. قرار است سه میلیون تومان هم به عنوان حق مسکن و دو میلیون و ۲۰۰ هزار تومان هم بهعنوان بن خوار و بار به حقوقها اضافه شود.
این ارقام در حالی تصویب شده که محسن باقری، به اصطلاح «نماینده کارگران» در کمیته دستمزد شورای عالی کار گفته است رقم سبد معیشت حداقلی خانوارهای کارگری در جلسات سهجانبه کمیته دستمزد «۴۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان» تعیین شد.
مشخص نیست تعیین این ارقام با در نظر گرفتن تبعات اقتصادی جنگ اخیر انجام شده است یا نه، با این همه، وزیر کار در صحبتهایش اذعان کرده است که «افزایش دستمزد کارگران تا شهریور است و آن زمان دوباره تصمیم میگیریم.»
مسئولان اقتصادی حکومت ایران از ابتدای جنگ اخیر از تامین کالاهای مورد نیاز مردم خبر داده و گفتهاند تغییری در فرآیند توزیع کالاها ایجاد نشده است. با این همه گزارشها از ایران حاکی از تداوم افزایش قابل توجه قیمت کالاهای مختلف در سایه رکود و تعطیلی نسبی فعالیتهای اقتصادی است.
عبور قطع اینترنت از آستانه تابآوری
گروه پایش اینترنت «نتبلاکس» میگوید بیش از ۴۵۰ ساعت است که دسترسی عمومی به اینترنت مسدود شده است. این اختلال طولانیترین قطع اینترنت ثبتشده در تاریخ ایران محسوب میشود.
آخرین بار در جریان خاموشی اعمالشده در جریان اعتراضات دیماه، قطع اینترنت در آستانه رسیدن به بیستمین روز پایان یافت؛ دورهای زمانی که بهگفته وزیر ارتباطات ایران آستانه تابآوری کسبوکارهای اینترنتی در شرایط قطع اینترنت است.
ادامه قطعی اینترنت در ایران، همزمان با رکود آشکار در فعالیتهای اقتصادی به دنبال وقوع جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران رخ میدهد و نگرانیها از شدت تاثیر این تحولات بر معیشت و کسبوکار مردم را افزایش داده است.
پیشتر و در زمان قطع اینترنت در دیماه، ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات جمهوری اسلامی، گفته بود میانگین تابآوری شرکتها و کسبوکارهای اینترنتی در شرایط قطعی حدود ۲۰ روز است. او آن زمان گفته بود اشتغال مستقیم و غیرمستقیم حدود ۱۰ میلیون نفر در حوزه اقتصاد دیجیتال با قطع اینترنت، در خطر جدی است.
وزیر ارتباطات ایران خسارت روزانه قطعیهای اینترنت را هم در آن زمان حدود ۵۰۰ میلیارد تومان به هسته اقتصاد دیجیتال و نزدیک به پنج هزار میلیارد تومان به اقتصاد کلان اعلام کرده بود.
مقامهای مسئول در ایران درباره قطع اینترنت پس از آغاز جنگ توضیح چندانی ندادهاند و صرفا بر جنبههای امنیتی آن تأکید دارند و در همین حال گزارش برخی رسانههای داخلی حاکی از هزینههای بالای خرید ویپیان برای اتصال محدود و موقت به اینترنت است.
در این شرایط برخی فعالان اقتصادی نسبت به تبعات تداوم آن هشدار دادهاند.
علی مسعودی، رییس کمیسیون فناوری اتاق بازرگانی ایران، روز یکشنبه ۲۴ اسفند به روزنامه اعتماد گفت: «هرچند در شرایط حساس جنگی قرار گرفتهایم، اما قطع اینترنت در شرایط فعلی باز هم فشار قابل توجهی بر فعالیتهای اقتصادی وارد میکند و تنها محدود به کسبوکارهای دیجیتال هم نیست، بلکه بخش بزرگی از فعالیتهای اقتصادی و حتی زندگی روزمره مردم به اینترنت وابسته است و اختلال در آن زنجیرهای از پیامدهای اقتصادی ایجاد میکند.»
نتیجهگیری
شهروندان ایران، سال جدید را در میان انفجار بمبها و موشکها و غرش هواپیماها آغاز کردند؛ سه هفته بعد از شروع این جنگ، هنوز هیچ روزنهای برای پایان جنگ دیده نمیشود. در حالی که مناطق مهمی از ایران ویران شدهاند.
این جنگ تا کنون هزاران کشته و ویرانیهایی بر جای گذاشته که چه بسا بازسازی مجدد آنها دهها طول بکشد. ارتش آمریکا و اسرائیل، همواره زیرساختهای ایران را هدف قرار میدهند. همزمان، جمهوری اسلامی ایران نیز به شلیک موشک و پهپاد به سوی و کشورهای منطقه ادامه میدهد.
اسرائیل و ایران در تازهترین دور حملات، بار دیگر اهدافی را در خاک یکدیگر هدف قرار دادند؛ حملاتی که پس از ضربه ایران به پالایشگاه نفت حیفا و نیز حمله اسرائیل به میدان گازی عظیم پارس جنوبی، ابعادی فراتر از یک رویارویی مستقیم نظامی یافته و اکنون به تهدیدی علیه زیرساختهای حیاتی انرژی در سراسر منطقه تبدیل شده است.
ارتش اسرائیل، اعلام کرد بامداد امروز جمعه 20 مارس، حملاتی را علیه اهدافی در تهران انجام داده و زیرساختهای آنچه «رژیم ترور ایران» خواند را، هدف قرار داده است، ارتش اسرائیل جزئیات بیشتری درباره ماهیت اهداف و حملات صبح جمعه خود منتشر نکرده است. همزمان، ایران به شلیک موج تازهای از موشکها به سوی اسرائیل اقدام کرده که موجب به صدا درآمدن آژیرهای خطر در تلآویو و صدای انفجار رهگیرهای پدافند هوایی در آسمان این شهر شد.
گسترش دامنه حملات به تاسیسات انرژی، مهمترین ویژگی مرحله جدید این بحران است. در روزهای اخیر، پاسخ ایران به حملات اسرائیل به زیرساختهای انرژی خود، بازارهای جهانی را بهشدت نگران کرده است. پس از آنکه اسرائیل میدان گازی بزرگ پارس جنوبی را هدف قرار داد، تهران نیز به شهر صنعتی رأس لفان قطر حمله کرد؛ مرکزی راهبردی که حدود یک پنجم گاز طبیعی مایع جهان در آن فرآوری میشود. به گفته منابع مرتبط با بخش انرژی، خسارات وارده به این مرکز چنان سنگین است که ترمیم آن سالها زمان خواهد برد. مدیرعامل قطر انرژی نیز به رویترز گفته است که این حملات یکششم ظرفیت صادرات LNG قطر را از کار انداخته؛ ظرفیتی که ارزشی حدود ۲۰ میلیارد دلار در سال دارد. در پی این ضربه، قطر ناچار شده وضعیت اضطراری اعلام کند و صادرات خود را متوقف سازد.
علاوه بر قطر، دیگر کشورهای خلیج فارس نیز در معرض آثار مستقیم این جنگ قرار گرفتهاند. امارات متحده عربی از «تهدید موشکی» در ساعات اولیه جمعه خبر داد. کویت نیز اعلام کرد یک پالایشگاه نفتی این کشور هدف حمله پهپادی قرار گرفته است. همچنین بندر اصلی عربستان سعودی در دریای سرخ، که ریاض برای دور زدن تنگه هرمز بخشی از صادرات خود را به آن منتقل کرده بود، روز پنجشنبه هدف حمله قرار گرفت.
بحران تنگه هرمز را بالا گرفته است. تنگه هرمز بهطور میانگین مسیر عبور حدود یکپنجم نفت جهان است و هرگونه اختلال پایدار در آن، میتواند شوکی جهانی به بازار انرژی وارد کند.
اکنون بریتانیا، کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند و ژاپن در بیانیهای مشترک از آمادگی خود برای کمک به تضمین عبور امن کشتیها از تنگه هرمز خبر داده و وعده دادهاند برای تثبیت بازار انرژی نیز گامهایی بردارند، از جمله همکاری با برخی کشورهای تولیدکننده برای افزایش عرضه. با این همه، نشانهای از اقدام فوری دیده نمیشود.
مجموع این تحولات نشان میدهد دولت ترامپ، عمللا نهفقط بر حضور نظامی آمریکا در منطقه میافزاید، بلکه همزمان میکوشد متحدان مردد خود را نیز به مشارکت بیشتر وادارد. حتی بحث از اشغال جزیره خارگ است.
قرار است در روزهای آینده، یک نیروی اعزامی تفنگداران دریایی با حدود ۲۵۰۰ نفر وارد منطقه شود و دو واحد مشابه نیز در مسیرند.
در این میان تورم و گرانی، فقر و نداری و بیکاری اکثریت مردم ایران را در تنگنا قرار داده است و جنگ نیز درد و غم این مردم را چندین برابر کرده است. با این وجود، مردم بسیار خمشگین هستند و احتمال دارد صبر مردم لبریز شود و به یک انفجار جدید اجتماعی منجر گردد.
جمعه بیست و نهم اسفند 1404-بیستم مارس 2026